Orzeczenie · 1999-01-21

I PKN 541/98Interpretacja umowy o pracę zamiar stron

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1999-01-21
SNPrawo pracystosunki pracyWysokanajwyższy
umowa o pracęodprawa rentowainterpretacja umowyzamiar stronstosunek członkostwa w zarządzieSąd Najwyższykasacja

Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odprawy rentowej w kwocie 34.376 zł, dochodzonej przez Wacława D. od Fabryki Porcelitu „T.” S.A. Powód opierał swoje żądanie na umowie o pracę z dnia 29 sierpnia 1996 r., która w § 7 przyznawała mu prawo do odprawy emerytalno-rentowej w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia. Sąd Wojewódzki w Opolu zasądził żądaną kwotę, uznając umowę o pracę za wiążącą strony do momentu rozwiązania stosunku pracy, niezależnie od wcześniejszego odwołania powoda z zarządu. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Sąd Apelacyjny uznał, że prawo do odprawy było powiązane z funkcją członka zarządu i miało na celu zabezpieczenie odejścia na emeryturę lub rentę w czasie trwania członkostwa lub z powodu ustania członkostwa. Sąd Apelacyjny zinterpretował umowę zgodnie z art. 65 § 2 KC, badając cel umowy, a nie jej dosłowne brzmienie, i uznał, że po odwołaniu z zarządu powód nie spełniał warunków do otrzymania odprawy w takiej wysokości. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył przepisy prawa procesowego (art. 382 i 233 § 1 KPC) oraz prawa materialnego (art. 65 § 2 KC). Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenie zgodnego zamiaru stron umowy jest kluczowe, a zamiar tylko jednej ze stron nie może stanowić podstawy do ustalenia treści umowy. Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny nie oparł się na wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego i błędnie zinterpretował umowę, pomijając pozycję pracownika jako strony umowy i nie odnosząc się do wszystkich dowodów, w tym zeznań stron.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja umów o pracę, zasada zgodnego zamiaru stron, odrębność stosunku pracy od funkcji w zarządzie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jednocześnie członkiem zarządu, ale zasady interpretacyjne są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zamiar tylko jednej ze stron umowy o pracę może być podstawą do ustalenia jej spornej treści?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodny zamiar stron jest kluczowy dla interpretacji umowy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 65 § 2 KC nakazuje badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie opierać się na dosłownym brzmieniu lub zamiarze tylko jednej ze stron. Błędne zastosowanie tego przepisu przez Sąd Apelacyjny, który oparł się na zamiarze pozwanej, stanowiło podstawę do uchylenia wyroku.

Czy odwołanie członka zarządu spółki kapitałowej automatycznie skutkuje wygaśnięciem jego umowy o pracę i związanych z nią świadczeń, jeśli umowa nie stanowi inaczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stosunek pracy jest odrębny od stosunku członkostwa w zarządzie i wiąże strony do momentu jego wypowiedzenia lub zmiany warunków.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił odrębność stosunku pracy od stosunku członkostwa w zarządzie. Umowa o pracę, zawarta na czas nieokreślony, wiąże strony do czasu jej wypowiedzenia lub zmiany warunków, nawet jeśli członkostwo w zarządzie ustało.

Jak należy interpretować postanowienia umowy o pracę dotyczące odprawy emerytalno-rentowej, gdy istnieją wątpliwości co do ich znaczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 65 § 2 KC, wskazał, że w przypadku wątpliwości co do treści umowy, priorytetem jest odtworzenie zgodnego zamiaru stron i celu umowy, a nie opieranie się na jej literalnym brzmieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
Wacław D.osoba_fizycznapowód
Fabryka Porcelitu „T.” S.A.spółkapozwana

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Zamiar tylko jednej ze stron nie może być podstawą ustalenia zgodnego zamiaru.

KPC art. 393¹³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie Sądu Najwyższego w przypadku uwzględnienia kasacji.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 1

Kodeks cywilny

Reguła interpretacji umowy przez zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko dosłowne brzmienie.

KP art. 300

Kodeks pracy

Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.

KP art. 32

Kodeks pracy

Wypowiedzenie umowy o pracę.

KP art. 42

Kodeks pracy

Wypowiedzenie zmieniające warunki umowy o pracę.

KP art. 53

Kodeks pracy

Rozwiązanie umowy o pracę z powodu upływu okresu zasiłku chorobowego.

KP art. 68

Kodeks pracy

Elementy umowy o pracę.

KPC art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów przez sąd.

KPC art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Elementy uzasadnienia orzeczenia.

KPC art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada bezpośredniości w postępowaniu apelacyjnym.

KPC art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Granice apelacji.

Ustawa o narodowych funduszach inwestycyjnych i prywatyzacji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 65 § 2 KC przez błędną interpretację umowy i oparcie się na zamiarze tylko jednej strony. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 382 i 233 § 1 KPC) poprzez nierozważenie całości materiału dowodowego i wadliwą ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Zamiar jednej ze stron umowy o pracę nie może być wystarczającą podstawą do ustalenia spornej między stronami treści umowy. • W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. • Stosunek pracy kształtowany umową i prawem pracy zachowuje odrębność od stosunku członkostwa w zarządzie spółki.

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Walerian Sanetra

członek

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja umów o pracę, zasada zgodnego zamiaru stron, odrębność stosunku pracy od funkcji w zarządzie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jednocześnie członkiem zarządu, ale zasady interpretacyjne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej zasady interpretacji umów, która ma szerokie zastosowanie w prawie pracy i cywilnym. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie umów i jak sądy podchodzą do ustalania rzeczywistej woli stron.

“Czy zamiar szefa wystarczy, by zmienić warunki Twojej umowy o pracę? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”

Dane finansowe

WPS: 34 376 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst