I PK 206/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownicy, która złożyła wypowiedzenie umowy o pracę, nie będąc świadomą swojego stanu ciąży. Po kilku dniach dowiedziała się o ciąży, natychmiast poinformowała pracodawcę i zwróciła się z prośbą o anulowanie wypowiedzenia. Pracodawca odmówił, co skłoniło pracownicę do skierowania sprawy do sądu pracy. Sąd Rejonowy przywrócił ją do pracy, a Sąd Okręgowy oddalił apelację pracodawcy. Kasacja wniesiona przez pracodawcę zarzucała naruszenie przepisów dotyczących uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, argumentując, że wypowiedzenie umowy o pracę jest czynnością odpłatną i wymaga wykazania, że błąd został wywołany przez drugą stronę lub była ona o nim świadoma. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, podkreślił, że choć wypowiedzenie umowy o pracę jest czynnością odpłatną, to w przypadku pracownicy będącej w ciąży i działającej pod wpływem błędu co do tego stanu, stosowanie art. 84 § 1 k.c. wymaga pominięcia wymogu wykazania winy lub wiedzy pracodawcy o błędzie. Sąd uznał, że pracownica mogła skutecznie uchylić się od skutków oświadczenia woli, ponieważ nieświadomość ciąży stanowiła istotny błąd, a ochrona kobiet w ciąży uzasadnia złagodzenie warunków uchylenia się od skutków oświadczenia woli.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że pracownica w ciąży, która złożyła wypowiedzenie nie wiedząc o swoim stanie, może uchylić się od skutków tego oświadczenia niezależnie od działań pracodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy w ciąży i zastosowania przepisów o błędzie do prawa pracy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracownica, która wypowiedziała umowę o pracę nie wiedząc o swoim stanie ciąży, może uchylić się od skutków tego oświadczenia woli na podstawie przepisów o błędzie (art. 84 k.c. w zw. z art. 300 k.p.), nawet jeśli pracodawca nie wywołał błędu ani o nim nie wiedział?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownica może uchylić się od skutków oświadczenia woli o wypowiedzeniu umowy o pracę złożonego pod wpływem błędu co do stanu ciąży, niezależnie od tego, czy błąd został wywołany przez pracodawcę, czy też pracodawca wiedział o błędzie lub mógł go z łatwością zauważyć.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć wypowiedzenie umowy o pracę jest czynnością odpłatną, to w przypadku pracownicy w ciąży, która nie wiedziała o swoim stanie, stosowanie art. 84 § 1 k.c. wymaga pominięcia wymogu wykazania winy lub wiedzy pracodawcy o błędzie. Jest to uzasadnione szczególną ochroną kobiet w ciąży i istotnym charakterem błędu co do stanu ciąży.
Czy wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika jest czynnością prawną odpłatną w rozumieniu art. 84 § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wypowiedzenie umowy o pracę jest czynnością prawną odpłatną, ponieważ stosunek pracy jest stosunkiem wzajemnym, gdzie praca jest świadczona w zamian za wynagrodzenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że umowa o pracę jest czynnością odpłatną, a umowa ją rozwiązująca (porozumienie stron lub wypowiedzenie) powinna być kwalifikowana jako taka czynność, ponieważ dotyczy stosunku prawnego wzajemnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mariola C. | osoba_fizyczna | powódka |
| Tadeusz A. właściciel Hurtowni Wielobranżowej „T.” w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 84 § § 1
Kodeks cywilny
Stosowany odpowiednio do prawa pracy (art. 300 k.p.). W przypadku pracownicy w ciąży, która złożyła oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o pracę pod wpływem błędu co do stanu ciąży, nie jest wymagane, aby błąd został wywołany przez pracodawcę, chociażby bez jego winy, albo by pracodawca wiedział o błędzie lub z łatwością mógł go zauważyć.
k.p. art. 177 § § 1
Kodeks pracy
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i związek zawodowy wyrazi zgodę. Nie ma zakazu rozwiązania umowy przez samą pracownicę, ale wymaga to świadomości stanu ciąży.
Pomocnicze
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Przepis ten stanowi podstawę do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.
k.p. art. 45
Kodeks pracy
Dotyczy przywrócenia do pracy w przypadku niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę.
k.p. art. 47
Kodeks pracy
Dotyczy wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w przypadku przywrócenia do pracy.
k.p. art. 81 § § 1
Kodeks pracy
Dotyczy wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, gdy pracownik był gotów świadczyć pracę.
k.p. art. 22
Kodeks pracy
Definiuje stosunek pracy jako stosunek prawny, na mocy którego pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Dotyczy oświadczenia woli.
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Dotyczy momentu, od którego oświadczenie woli złożone innej osobie wywołuje skutki prawne.
k.c. art. 88
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków oświadczenia woli.
k.c. art. 8
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego i nadużycia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownica nie wiedziała o ciąży w momencie składania wypowiedzenia, co stanowi istotny błąd. • Ochrona kobiet w ciąży uzasadnia złagodzenie warunków uchylenia się od skutków oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. • Nawet jeśli wypowiedzenie jest czynnością odpłatną, w specyficznej sytuacji pracownicy w ciąży, nie można wymagać od niej udowodnienia winy pracodawcy lub jego wiedzy o błędzie.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy o pracę jest czynnością odpłatną, a zatem pracownica musi wykazać, że błąd został wywołany przez pracodawcę lub pracodawca o nim wiedział/mógł go zauważyć. • Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo powołał się na art. 45 k.p. zamiast ustalić, że stosunek pracy trwa i zasądzić wynagrodzenie na podstawie art. 81 § 1 k.p.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie woli pracownicy o wypowiedzeniu umowy o pracę dotyczy czynności prawnej odpłatnej. • dla uchylenia się od skutków takiego oświadczenia woli, odpowiednie i zgodne z zasadami prawa pracy (art. 300 k.p.) stosowanie art. 84 § 1 k.c., w przypadku oświadczenia złożonego przez pracownicę w okresie ciąży, pozostającą w błędzie co do stanu ciąży, polega na pominięciu wymagania, że błąd ten został wywołany przez pracodawcę, chociażby bez jego winy, albo by pracodawca wiedział o błędzie lub z łatwością mógł go zauważyć.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
sędzia
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pracownica w ciąży, która złożyła wypowiedzenie nie wiedząc o swoim stanie, może uchylić się od skutków tego oświadczenia niezależnie od działań pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownicy w ciąży i zastosowania przepisów o błędzie do prawa pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony praw pracowniczych, szczególnie w kontekście ciąży, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i potencjalnie szerszej publiczności.
“Ciężarna pracownica wypowiedziała umowę, nie wiedząc o ciąży. Sąd Najwyższy: Może się wycofać, nawet jeśli pracodawca nie zawinił!”
Dane finansowe
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 3150 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.