I OSK 953/25Ograniczenie pomocy opiekuńczej brak współpracy czy marnotrawstwo
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje organów administracji o ograniczeniu pomocy w formie usług opiekuńczych dla R. G. Organy obu instancji uznały, że zachowanie skarżącego, polegające m.in. na obelżywym traktowaniu opiekunek i pracowników socjalnych, wypełniało przesłanki braku współdziałania (art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej), uzasadniające ograniczenie świadczenia. WSA w Łodzi uznał jednak, że materiał dowodowy nie dawał podstaw do takiego wniosku, a organy naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 10 § 1 KPA, nie umożliwiając stronie wypowiedzenia się co do istotnych okoliczności. NSA podzielił stanowisko WSA, uznając, że w realiach sprawy bardziej adekwatne byłoby rozważenie instytucji marnotrawstwa (art. 11 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), a nie braku współdziałania. Sąd podkreślił wadliwość postępowania dowodowego, w tym nieprawidłowości w wywiadzie środowiskowym i brak możliwości weryfikacji kluczowych oświadczeń. NSA stwierdził również naruszenie art. 10 § 1 KPA przez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zarzutów. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając zasadność wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ograniczenia świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności rozróżnienie między brakiem współdziałania a marnotrawstwem, oraz wymogi proceduralne przy wydawaniu takich decyzji.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o pomocy społecznej, ale jego zasady dotyczące prawidłowości postępowania dowodowego i prawa do wypowiedzenia się strony są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie świadczeniobiorcy, polegające na obelżywym traktowaniu opiekunek i pracowników socjalnych oraz stosowaniu komunikatów o charakterze seksualnym, wypełnia przesłanki braku współdziałania z pracownikiem socjalnym uzasadniające ograniczenie przyznanego świadczenia z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zachowanie niekoniecznie wypełnia przesłanki braku współdziałania w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, a bardziej adekwatne może być rozważenie instytucji marnotrawstwa z art. 11 ust. 1 tej ustawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo zakwestionował zastosowanie art. 11 ust. 2 UPS przez organy, wskazując na wadliwość postępowania dowodowego i brak jednoznacznych ustaleń. Sąd podkreślił, że w realiach sprawy bardziej właściwe byłoby rozważenie marnotrawstwa, a nie braku współdziałania, co wymagało od organów dokładniejszego zbadania stanu faktycznego i prawidłowego zastosowania przepisów.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe i umożliwiły stronie wypowiedzenie się co do istotnych okoliczności faktycznych przed wydaniem decyzji ograniczającej świadczenie z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 10 § 1 KPA, nie umożliwiając stronie wypowiedzenia się co do ustaleń pracownika socjalnego i informacji zawartych w pismach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA podzielił ocenę WSA co do naruszenia art. 10 § 1 KPA. Podkreślono, że organ jednostronnie ocenił sprawę, nie weryfikując twierdzeń opiekunów ani nie ustalając stanowiska skarżącego, co jest niedopuszczalne przy wydawaniu władczych decyzji administracyjnych, zwłaszcza dotyczących świadczeń socjalnych.
Jaki jest zakres uzasadnienia wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA wskazał na specyfikę postępowania kasacyjnego i obowiązek związania się podstawami skargi kasacyjnej, co determinuje zakres kontroli i sposób uzasadniania wyroku oddalającego skargę.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
u.p.s. art. 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.p.s. art. 3 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 50 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo zakwestionował zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przez organy. • Organy naruszyły przepisy postępowania, w tym art. 10 § 1 KPA, nie umożliwiając stronie wypowiedzenia się co do istotnych okoliczności. • Postępowanie dowodowe było wadliwe, a ustalenia faktyczne nie dawały podstaw do ograniczenia świadczenia. • W realiach sprawy bardziej adekwatne było rozważenie instytucji marnotrawstwa (art. 11 ust. 1 UPS) niż braku współdziałania (art. 11 ust. 2 UPS).
Odrzucone argumenty
Argumenty SKO o naruszeniu przez WSA prawa materialnego (art. 4 i art. 11 ust. 2 UPS) i przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 KPA oraz art. 10 § 1 KPA) okazały się nieuzasadnione.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej • w niniejszym stanie faktycznym sprawy norma, która odpowiada realiom niniejszej sprawy zwarta jest w art. 11 ust. 1 u.p.s. • nie budzi, bowiem wątpliwości, że w art. 11 ust. 1 i ust. 2 zostały wymienione rodzaje negatywnych zachowań beneficjentów. • zgodzić się przy tym należy z Sądem I instancji, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest obligatoryjną czynnością organu przed dokonaniem rozstrzygnięcia w sprawie w drodze decyzji administracyjnej przyznającej prawo do świadczenia z pomocy społecznej lub takiego prawa odmawiającej, a czynność ta nie może być zastąpiona innymi środkami dowodowymi. • organ całkowicie jednostronnie dokonał oceny sprawy, w ogóle nie weryfikując twierdzeń opiekunów, ani nie ustalając stanowiska samego Skarżącego.
Skład orzekający
Piotr Niczyporuk
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności rozróżnienie między brakiem współdziałania a marnotrawstwem, oraz wymogi proceduralne przy wydawaniu takich decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o pomocy społecznej, ale jego zasady dotyczące prawidłowości postępowania dowodowego i prawa do wypowiedzenia się strony są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego i przestrzeganie praw strony, nawet w sprawach dotyczących świadczeń socjalnych. Pokazuje też, jak sądy weryfikują decyzje administracyjne w kontekście indywidualnych potrzeb i zachowań.
“Czy agresja wobec opiekunki może pozbawić Cię pomocy społecznej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.