Orzeczenie · 2026-01-23

I OSK 510/25Oddalenie skargi kasacyjnej zasiłek celowy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-23
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznazasiłek celowykryterium dochodoweszczególnie uzasadniony przypadekprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikpaNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. (naruszenie zasady dwuinstancyjności), art. 104 i 107 k.p.a. (uchybienia organu w zakresie odniesienia się do zarzutów odwołania) oraz art. 7, 8, 77, 80, 104, 107 k.p.a. (brak analizy stanu faktycznego). Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej (u.ś.r.) poprzez niezastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA było zgodne z art. 141 § 1 p.p.s.a., a zarzuty dotyczące naruszenia art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a. również okazały się nietrafne. W odniesieniu do art. 41 u.ś.r., NSA potwierdził stanowisko WSA, że trudna sytuacja życiowa skarżącego nie spełnia kryteriów "szczególnie uzasadnionego przypadku" do przyznania specjalnego zasiłku celowego, który jest świadczeniem uznaniowym. Sąd wskazał, że skarżący otrzymywał już inne formy pomocy i miał propozycje dotyczące zmiany lokalu mieszkalnego, których nie wykorzystał. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w kontekście przyznawania zasiłków celowych oraz zasady rozpoznawania sprawy przez sądy administracyjne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy trudna sytuacja życiowa i majątkowa skarżącego, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, może stanowić podstawę do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, trudna sytuacja życiowa nie jest wystarczająca do stwierdzenia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 41 u.p.s., jeśli nie wykracza poza zdarzenia codzienne lub nadzwyczajne i nie wymaga wnikliwych zabiegów interpretacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaga oceny wartościującej, a samo odwołanie się do trudnej sytuacji życiowej nie jest wystarczające. Organy prawidłowo oceniły, że sytuacja skarżącego nie spełniała tych kryteriów, a zaległości czynszowe nie są zdarzeniem nagłym i niemożliwym do przezwyciężenia własnymi środkami.

Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było zgodne z wymogami art. 141 § 1 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie wymagane elementy, przedstawiało stan faktyczny, stanowiska stron oraz wyjaśniało podstawę prawną rozstrzygnięcia, w tym odwołując się do uchwały NSA I OPS 2/21.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach zakreślonych przez skargę i przepisy prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd nie przekroczył granic sprawy ani nie zaniechał ich przekroczenia w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał zarzuty naruszenia art. 133 § 1 i 134 § 1 p.p.s.a. za nietrafne, wskazując, że sąd orzekał na podstawie akt sprawy i nie wykroczył poza materiał dowodowy ani nie pominął istotnych uchybień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. O. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 41 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 39

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 250 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 254 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. (brak dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy). • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 k.p.a. i 107 § 1 i 3 k.p.a. (uchybienia organu w odniesieniu do zarzutów odwołania). • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80, 104 i 107 k.p.a. (brak dokładnej analizy stanu faktycznego i dowodów). • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4, 133 § 1, 134 § 1 p.p.s.a. (ograniczenie się przez WSA do przytoczenia stanowiska organu). • Naruszenie art. 41 ust. 1 i 2 u.ś.r. (niezastosowanie przepisu mimo ciężkiej sytuacji majątkowej i zdrowotnej skarżącego).

Godne uwagi sformułowania

"szczególnie uzasadniony przypadek" - jest to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. • alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie, czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego.

Skład orzekający

Anna Wesołowska

sprawozdawca

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadnionego przypadku\" w kontekście przyznawania zasiłków celowych oraz zasady rozpoznawania sprawy przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i interpretacji przepisów dotyczących zasiłków celowych, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

“Czy trudna sytuacja życiowa zawsze gwarantuje zasiłek celowy? NSA wyjaśnia granice "szczególnie uzasadnionego przypadku".”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst