I OSK 484/24Oddalenie skargi kasacyjnej status wykonawcy testamentu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez adwokata A.A. (wykonawcę testamentu B.B.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 marca 2021 r. Decyzją tą odmówiono stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Ministra z dnia 18 sierpnia 2017 r. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów PPSA i KPA, w tym brak stwierdzenia nieważności decyzji z 18 sierpnia 2017 r. z powodu rzekomego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 KPA (brak zawieszenia postępowania w związku z nierozstrzygniętym zagadnieniem wstępnym dotyczącym spadkobierców D.D.) oraz art. 28 KPA (błędne ustalenie kręgu stron, w szczególności statusu wykonawcy testamentu). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Ministra z dnia 2 marca 2021 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności, a nie sama decyzja z 18 sierpnia 2017 r. Skarżący nie wykazał, aby decyzja z 2 marca 2021 r. była dotknięta wadą kwalifikowaną skutkującą nieważnością, zgodnie z art. 156 § 1 KPA. Sąd odwołał się do wcześniejszego orzecznictwa WSA (sygn. akt IV SA/Wa 2042/19), które potwierdziło, że wykonawca testamentu ma legitymację procesową, ale nie uprawnienia materialnoprawne, a decyzja z 18 sierpnia 2017 r. miała charakter procesowy. NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 KPA) również nie znalazły uzasadnienia, a Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i postępowanie administracyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie statusu wykonawcy testamentu jako strony w postępowaniu administracyjnym oraz zakres kontroli sądowej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reformą rolną i statusem wykonawcy testamentu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wykonawca testamentu posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykonawca testamentu posiada legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym, ale nie przysługują mu uprawnienia materialnoprawne. Decyzja procesowa skierowana do wykonawcy testamentu jest prawidłowa.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym wykonawca testamentu zarządza masą spadkową i może brać udział w postępowaniu, ale nie posiada własnych praw materialnych. Skierowanie do niego decyzji procesowej, np. uchylającej inną decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, nie jest wadliwe.
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2017 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym jej nieważnością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący kasacyjny nie wykazał, aby decyzja z dnia 2 marca 2021 r. (odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z 18 sierpnia 2017 r.) była dotknięta wadą kwalifikowaną skutkującą nieważnością.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przedmiotem kontroli była decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności, a nie sama decyzja z 18 sierpnia 2017 r. Skarżący nie wykazał konkretnych wad z art. 156 § 1 KPA, które miałyby dotyczyć decyzji z 2 marca 2021 r. Argumentacja skarżącego skupiała się na wadach decyzji z 18 sierpnia 2017 r., które nie były przedmiotem kontroli w tej sprawie.
Czy brak zawieszenia postępowania administracyjnego przez Ministra w związku z nierozstrzygniętym zagadnieniem wstępnym (ustalenie kręgu spadkobierców) stanowiło rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy, gdzie wykonawca testamentu posiadał legitymację procesową, nieustalenie spadkobierców nie stanowiło bezwzględnej przeszkody do prowadzenia postępowania, a decyzja Ministra z 18 sierpnia 2017 r. miała charakter procesowy.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do stanowiska wyrażonego w wyroku WSA z 26 listopada 2019 r., zgodnie z którym obecność wykonawcy testamentu w postępowaniu nie wyklucza jego prowadzenia, a decyzja procesowa nie kreuje praw i obowiązków stron materialnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
dekret o reformie rolnej art. 2 § ust. 1 lit. e
Dekret z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
k.c. art. 988 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA w związku z art. 135 PPSA w związku z art. 156 § 1 pkt 2 KPA oraz art. 28 i art. 97 § 1 pkt 4 KPA przez brak stwierdzenia nieważności decyzji Ministra z 18 sierpnia 2017 r. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA w związku z art. 135 PPSA w związku z art. 156 § 1 pkt 4 KPA i art. 28 KPA przez brak stwierdzenia nieważności decyzji Ministra z 18 sierpnia 2017 r. z powodu wewnętrznie sprzecznego stanowiska sądu co do przymiotu strony wykonawcy testamentu. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 KPA) przez błędną ocenę materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji Ministra z 2 marca 2021 r. • Naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a PPSA w związku z art. 28 KPA) przez błędne uznanie, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu nadzorczym. • Naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w związku z art. 28 KPA i art. 6 ust. 1 EKPC) przez rozbieżne stanowisko sądu co do przymiotu strony wykonawcy testamentu.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 marca 2021 r. nr SZ.rn.625.36.2020 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 sierpnia 2017 r. • Wykonawca testamentu posiada jedynie legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym, nie przysługują mu jednak żadne uprawnienia materialnoprawne. • Decyzja Ministra z 18 sierpnia 2017 r. nie kreowała praw i obowiązków strony, lecz była wyłącznie decyzją procesową, której skutkiem było skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
członek
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie statusu wykonawcy testamentu jako strony w postępowaniu administracyjnym oraz zakres kontroli sądowej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reformą rolną i statusem wykonawcy testamentu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego dotyczącego statusu wykonawcy testamentu w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Wykonawca testamentu w sądzie: Kiedy można go uznać za stronę w postępowaniu administracyjnym?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.