I OSK 48/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za pozbawienie prawa własności nieruchomości. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 PPSA, art. 105 § 1 KPA oraz art. 129 ust. 1 i 5 pkt 3 UGN, twierdząc, że nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. Podnosiła również zarzuty dotyczące pominięcia wykładni prawa dokonanej przez NSA w poprzednim wyroku, niewyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i dowodowych, a także błędnej oceny dowodu z protokołu negocjacji. W zakresie prawa materialnego zarzucała naruszenie art. 98 ust. 3 UGN, art. 58 § 1 KC, art. 128 ust. 1 UGN, art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, a także art. 1 Protokołu do EKPC i art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że zrzeczenie się odszkodowania za grunty przejęte pod drogę jest dopuszczalne przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, a wysokość odszkodowania może być uzgodniona w tym okresie. W ocenie NSA, sytuacja prawna skarżącej była wystarczająco skonkretyzowana w momencie składania oświadczenia o zrzeczeniu się odszkodowania, a organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego uznał za nieuzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności i skutków zrzeczenia się odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przed uprawomocnieniem się decyzji zatwierdzającej podział.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wywłaszczeniem pod drogi publiczne i wcześniejszymi uzgodnieniami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zrzeczenie się odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jest skuteczne, jeśli nastąpiło przed uprawomocnieniem się decyzji zatwierdzającej podział?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zrzeczenie się odszkodowania jest skuteczne, jeśli nastąpiło przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna lub orzeczenie o podziale prawomocne, a sytuacja prawna skarżącego była wystarczająco skonkretyzowana.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie NSA i SN, zgodnie z którym uzgodnienie wysokości odszkodowania lub zrzeczenie się go jest dopuszczalne przed uprawomocnieniem się decyzji zatwierdzającej podział. Kluczowe jest, aby oświadczenie było precyzyjne i zawierało wszystkie niezbędne elementy.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie odszkodowania za wywłaszczenie, uznając skuteczne zrzeczenie się tego odszkodowania przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ strona skutecznie zrzekła się odszkodowania, a sytuacja prawna była wystarczająco skonkretyzowana.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa, w tym art. 98 ust. 3 UGN, uznając, że doszło do skutecznego zrzeczenia się odszkodowania.
Czy protokół z negocjacji z dnia 26 listopada 1998 roku stanowił dowód skutecznego zrzeczenia się odszkodowania za wywłaszczone działki?
Odpowiedź sądu
Tak, protokół ten, wraz z oświadczeniem strony, został uznany za wystarczający dowód skutecznego zrzeczenia się odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że protokół zawierał wystarczające elementy, a jego podpisanie przez stronę i przyjęcie przez Gminę skutkowało skutkiem prawnym w postaci zrzeczenia się odszkodowania.
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 98 § ust. 1 i 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Własność nieruchomości wydzielonej pod drogę publiczną przechodzi z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Wysokość odszkodowania jest uzgadniana między właścicielem a właściwym organem przed tym dniem.
u.g.n. art. 129 § ust. 1 i 5 pkt 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.s.g. art. 31
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Osoba wyłącznie upoważniona do reprezentacji gminy na zewnątrz jest jej Wójt.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i prawo dziedziczenia, ochrona własności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania, gdy jego dalsze prowadzenie okaże się bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek udokumentowania poczynionych ustaleń w aktach sprawy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów na podstawie zasad logiki i doświadczenia życiowego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 PPSA w zw. z art. 105 § 1 KPA oraz art. 129 ust. 1 i 5 pkt 3 w zw. z art. 98 ust. 1 i 3 UGN poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi. • Naruszenie art. 153 PPSA oraz art. 190 PPSA w zw. z art. 105 § 1 KPA oraz art. 129 ust. 1 i 5 pkt 3 UGN i art. 98 ust. 1 i 3 UGN poprzez ich pominięcie, w tym zignorowanie wykładni prawa z wyroku NSA z dnia 6 lipca 2020 r. sygn. akt: I OSK 2977/19. • Naruszenie art. 136 § 1 KPA w zw. z art. 75 § 1 KPA polegające na zaakceptowaniu nieprzeprowadzenia przez organy administracji zawnioskowanych dowodów. • Naruszenie art. 7 KPA, art. 77 KPA oraz art. 80 KPA polegające na ich pominięciu i zaakceptowaniu nieprzeprowadzenia przez organy dowodów wyjaśniających kluczowe kwestie. • Naruszenie art. 7 KPA, art. 77 KPA oraz art. 80 KPA polegające na błędnej ocenie dowodu z protokołu z negocjacji z dnia 26 listopada 1998 roku. • Naruszenie art. 98 ust. 3 UGN w zw. z art. 58 § 1 KC oraz art. 128 ust. 1 UGN oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, polegające na uznaniu za wiążące uzgodnień dokonanych między skarżącą a Gminą mimo braku skonkretyzowania sytuacji prawnej i obejścia przepisów. • Naruszenie art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 91 ust. 1 i 2, a także art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, polegające na ich niezastosowaniu. • Naruszenie art. 31 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego pominięcie, co skutkowało uznaniem, że oświadczenie A. G. […]
Godne uwagi sformułowania
zrzeczenie się odszkodowania jest dopuszczalne przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne • wysokość odszkodowania może być uzgodniona między właścicielem nieruchomości a właściwym organem przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne • nie jest wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich ocenie odmiennej niż przeprowadzona przez organy administracji publicznej
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
sędzia
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności i skutków zrzeczenia się odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przed uprawomocnieniem się decyzji zatwierdzającej podział."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wywłaszczeniem pod drogi publiczne i wcześniejszymi uzgodnieniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa własności i odszkodowania za wywłaszczenie, z odniesieniem do precedensów i przepisów UE/EKPC. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy można zrzec się odszkodowania za wywłaszczoną ziemię? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.