I OSK 4293/18Odmowa wszczęcia postępowania ewidencyjnego prawomocnie rozstrzygnięta
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez I.R. i J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] sierpnia 2017 r. Postanowieniem tym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z [...] listopada 2012 r. oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] kwietnia 2013 r., które dotyczyły zmian w operacie ewidencji gruntów w zakresie granic i danych adresowych działek ewidencyjnych. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 2013 r., zarzucając naruszenie § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego zastosowanie do zmian w ewidencji. Wskazywali na błędy w ewidencji dotyczące położenia działek i budynków oraz na nieprawidłowe ustalenie przebiegu granicy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kwestia prawidłowości decyzji z 2013 r., w tym zastosowania przepisów dotyczących ustalania granic, była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w wyroku z dnia 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt III SA/Lu 437/13), który oddalił skargę skarżących. Sąd uznał, że wyrok ten ma powagę rzeczy osądzonej (art. 170 i 171 ppsa) i wiąże organy administracji. W związku z tym, Główny Geodeta Kraju prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a § 1 kpa, ponieważ zarzuty skarżących stanowiły jedynie polemikę z ocenami prawnymi wyrażonymi przez WSA w Lublinie i nie wskazywały na nowe okoliczności, które nie mogły być znane sądowi w poprzednim postępowaniu. Sąd I instancji (WSA w Warszawie) również prawidłowo oddalił skargę, uznając, że organ administracji zastosował właściwy tryb postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na znaczenie prawomocności orzeczeń sądów administracyjnych i ograniczenia w ponownym kwestionowaniu decyzji, które były przedmiotem kontroli sądowej, zwłaszcza w kontekście postępowań nadzwyczajnych (stwierdzenie nieważności). Podkreśla rolę postępowania rozgraniczeniowego w sporach granicznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wcześniejszego prawomocnego oddalenia skargi na tę decyzję przez sąd administracyjny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestia zgodności tej decyzji z prawem była już przedmiotem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sąd administracyjny prawomocnym wyrokiem oddalił skargę na tę decyzję, a zarzuty wnioskodawcy stanowią jedynie polemikę z ocenami prawnymi sądu i nie wskazują na nowe okoliczności, które nie mogły być znane sądowi.
Uzasadnienie
Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże inne sądy i organy państwowe (art. 170 ppsa) i ma powagę rzeczy osądzonej (art. 171 ppsa). Oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny oznacza, że sąd dokonał kontroli legalności tej decyzji, w tym pod kątem wad kwalifikowanych. W związku z tym, postępowanie nieważnościowe nie może służyć ponownej ocenie kwestii już rozstrzygniętych przez sąd, chyba że wnioskodawca wykaże nowe okoliczności, które obiektywnie nie mogły być znane sądowi.
Czy postępowanie ewidencyjne służy rozstrzyganiu sporów granicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzyganiu sporów granicznych nie służy postępowanie ewidencyjne, lecz postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Uzasadnienie
Postępowanie ewidencyjne ma na celu aktualizację danych w operacie ewidencyjnym na podstawie dostępnych dokumentów. W przypadku sporów granicznych, dane te mogą być oznaczane jako sporne, a ostateczne rozstrzygnięcie wymaga odrębnego postępowania rozgraniczeniowego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (26)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
p.p.s.a. art. 171
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną oddala się, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu albo jeżeli naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
rozp. EGiB art. 37
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Określa tryb ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych poprzez terenowe pomiary geodezyjne lub fotogrametryczne, poprzedzone ustaleniem granic na gruncie.
rozp. EGiB art. 39
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Określa sposób wykazywania przebiegu spornych granic działek ewidencyjnych w przypadku wystąpienia sporów granicznych.
rozp. EGiB art. 45 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oceny prawne wyrażone w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego wiążą w sprawie organy i sądy.
p.p.s.a. art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.g.k. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków.
p.g.k. art. 20 § ust. 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa dodatkowe informacje wykazywane w ewidencji gruntów i budynków.
p.g.k. art. 22 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Reguluje zgłaszanie zmian do ewidencji gruntów.
p.g.k. art. 29
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Reguluje postępowanie rozgraniczeniowe.
rozp. EGiB art. 36
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Określa podstawy wykazywania przebiegu granic działek ewidencyjnych w ewidencji.
rozp. EGiB art. 38 § ust. 2 i 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Określa sposób oznaczania punktów granicznych na gruncie.
rozp. EGiB art. 44 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Obowiązek starosty utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności.
rozp. EGiB art. 46 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje z urzędu lub na wniosek.
rozp. EGiB art. 46 § ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Podstawą wprowadzenia zmian może być opracowanie geodezyjne przyjęte do państwowego zasobu.
rozp. EGiB art. 47 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Aktualizacja operatu w formie decyzji administracyjnej, gdy wymaga postępowania wyjaśniającego.
rozp. EGiB art. 48 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Wprowadzenie zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia.
rozp. EGiB art. 49 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Zawiadomienie o wprowadzeniu zmiany.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia zgodności decyzji z prawem była już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny, co wyklucza ponowne badanie jej w trybie stwierdzenia nieważności. • Organ administracji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a kpa, gdyż zarzuty skarżących stanowiły polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu i nie wskazywały na nowe okoliczności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia § 37 rozporządzenia EGiB i błędów w ewidencji, które nie stanowiły nowych okoliczności nieznanych sądowi w poprzednim postępowaniu. • Zarzuty dotyczące nieprawidłowego uzasadnienia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie nieważnościowe nie może być wykorzystywane jako próba podważenia niekorzystnego dla strony prawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. • Prawomocne oddalenie skargi na decyzję administracyjną wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności takiej decyzji. • Rozstrzyganiu sporów granicznych nie służy postępowanie ewidencyjne, a postępowanie rozgraniczeniowe.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na znaczenie prawomocności orzeczeń sądów administracyjnych i ograniczenia w ponownym kwestionowaniu decyzji, które były przedmiotem kontroli sądowej, zwłaszcza w kontekście postępowań nadzwyczajnych (stwierdzenie nieważności). Podkreśla rolę postępowania rozgraniczeniowego w sporach granicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu wcześniejszego prawomocnego oddalenia skargi na tę decyzję przez sąd administracyjny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawomocności orzeczeń sądowych i jej wpływu na postępowania administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje również, jak sądy interpretują granice postępowań administracyjnych i sądowych.
“Czy można ponownie podważyć decyzję, gdy sąd już raz ją ocenił?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.