I OSK 362/23Oddalenie skargi kasacyjnej zwrot nieruchomości 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania (K.p.a. i P.p.s.a.) dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i braku przekonującego uzasadnienia decyzji, a także naruszenia prawa materialnego (u.g.n.) przez niezastosowanie przepisów o zwrocie nieruchomości zbędnych na cel wywłaszczenia. Sąd kasacyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał zarzuty za niezasadne. Podkreślono, że cel wywłaszczenia z lat 70. (budowa osiedla mieszkaniowego z usługami i ulicami) został zrealizowany, uwzględniając ówczesne standardy urbanistyczne, które dopuszczały w ramach osiedla tereny zielone, parkingi i obiekty usługowe. Sąd wskazał, że nieruchomość została wywłaszczona pod budowę zespołu mieszkaniowego, a zgodnie z planem realizacyjnym i późniejszymi ustaleniami, część wywłaszczonego terenu została przeznaczona pod parking i zieleń osiedlową, co stanowiło realizację celu wywłaszczenia. Kwestia późniejszego zarządzania parkingiem lub jego ewentualnego wykorzystania komercyjnego nie miała wpływu na ocenę realizacji pierwotnego celu. Sąd podkreślił również, że jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (przed 1998 r.), terminy określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie mają zastosowania. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja celu wywłaszczenia nieruchomości pod budowę osiedli mieszkaniowych w kontekście przepisów o zwrocie nieruchomości, zwłaszcza w sprawach, gdzie wywłaszczenie miało miejsce przed 1998 r.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i historycznego kontekstu wywłaszczenia z lat 70. oraz interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do realizacji celu wywłaszczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami i ulicami został zrealizowany, jeśli część terenu została przeznaczona pod parking osiedlowy i zieleń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ parking osiedlowy i tereny zielone są integralną częścią osiedla mieszkaniowego i służą jego mieszkańcom, zgodnie z planem zagospodarowania z lat 70.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia określony jako budowa osiedla mieszkaniowego z usługami i ulicami został zrealizowany, uwzględniając ówczesne standardy urbanistyczne, które dopuszczały w ramach osiedla parkingi i tereny zielone. Późniejsze wykorzystanie terenu nie ma znaczenia dla oceny realizacji pierwotnego celu.
Czy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące zwrotu nieruchomości (art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n.) mają zastosowanie, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany przed wejściem w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1998 r. (wejście w życie u.g.n.), terminy określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie znajdują zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że okoliczność kiedy cel wywłaszczenia został zrealizowany, nie ma znaczenia prawnego, jeśli nastąpiło to przed wejściem w życie przepisów u.g.n., co wyklucza zastosowanie art. 137 ust. 1 u.g.n.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
ustawa wywłaszczeniowa art. 6
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnych ustaleń faktycznych organów obu instancji i oddalenie skargi pomimo nienależytej oceny materiału dowodowego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. przez zaaprobowanie przez Sąd I instancji oceny, że wywłaszczona nieruchomość nie powinna podlegać zwrotowi, w sytuacji gdy organ nie przedstawił przekonującego uzasadnienia. • Naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Godne uwagi sformułowania
wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia [...] powinny być oceniane w procesie kontroli decyzji [...] z uwzględnieniem standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili zawierania tej umowy, a nie z daty dokonywania tej kontroli. • osiedla mieszkaniowe, które są traktowane jako swego rodzaju mikroorganizm urbanizacyjny, rządzący się szczególnymi zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. • Tereny zielone, obiekty handlowo-usługowe, parkingi należy również zaliczyć do inwestycji osiedla mieszkaniowego stanowiących integralną jego część i służącą jego mieszkańcom. • w przypadku ustalenia, iż na nieruchomości został zrealizowany cel jej wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r. [...] to okoliczność kiedy ten cel zrealizowano, nie ma znaczenia prawnego, a terminy określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie znajdują zastosowania.
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
sędzia
Anna Maria Wesołowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja celu wywłaszczenia nieruchomości pod budowę osiedli mieszkaniowych w kontekście przepisów o zwrocie nieruchomości, zwłaszcza w sprawach, gdzie wywłaszczenie miało miejsce przed 1998 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i historycznego kontekstu wywłaszczenia z lat 70. oraz interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do realizacji celu wywłaszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, z praktycznym znaczeniem dla właścicieli i inwestorów, choć stan faktyczny jest dość specyficzny.
“Czy parking osiedlowy to cel wywłaszczenia? NSA wyjaśnia zasady zwrotu nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.