I OSK 2489/24Ograniczenie korzystania nieruchomości nieuregulowany stan prawny 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.Ż. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 marca 2024 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Warszawskiego Zachodniego z dnia 9 lutego 2016 r. Decyzja Starosty dotyczyła ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że decyzja Starosty nie jest nieważna. Skarżąca argumentowała, że Starosta nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia spadkobierców zmarłego właściciela Z.B., czym naruszył art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i uznał, że zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd wskazał, że ustawa o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) przewiduje specyficzny tryb postępowania dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, w tym dla sytuacji, gdy właściciel nie żyje i nie zakończono postępowania spadkowego (art. 113 ust. 6 i 7 u.g.n.). Przepis art. 124a u.g.n. stanowi podstawę do prowadzenia postępowania w takich przypadkach bez konieczności ustalania następców prawnych przed wszczęciem postępowania. NSA podkreślił, że w dacie wydania decyzji z 9 lutego 2016 r. nie było prawomocnego postanowienia spadkowego, co potwierdzało nieuregulowany stan prawny nieruchomości. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z art. 124a u.g.n. i powiązanymi przepisami, w tym poprzez publiczne ogłoszenia. Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, a zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie znalazł potwierdzenia. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, w szczególności w kontekście ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i zapewnienia udziału stron w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, zgodnie z definicją i procedurą określoną w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym jest nieważna z powodu braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia spadkobierców zmarłego właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja nie jest nieważna. Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje specyficzny tryb postępowania dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, który nie wymaga ustalania następców prawnych przed wszczęciem postępowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy u.g.n. (art. 124a, art. 113 ust. 6 i 7) dopuszczają prowadzenie postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, nawet jeśli właściciel nie żyje i nie zakończono postępowania spadkowego. Procedura ta, obejmująca publiczne ogłoszenia, zapewnia możliwość udziału potencjalnym następcom prawnym.
Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 61 § 4 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP przez brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu wszystkim stronom, w tym potencjalnym spadkobiercom, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, tryb postępowania przewidziany w u.g.n. wyłącza konieczność indywidualnego ustalania i informowania spadkobierców przed wszczęciem postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że specyfika postępowania dotyczącego nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, uregulowana w u.g.n., pozwala na odstąpienie od standardowych wymogów dotyczących ustalania stron i zapewnienia im czynnego udziału na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania, poprzez zastosowanie procedury ogłoszeń publicznych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (25)
Główne
u.g.n. art. 124a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stanowi podstawę do prowadzenia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, w tym gdy właściciel nie żyje i nie zakończono postępowania spadkowego.
u.g.n. art. 113 § ust. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definiuje nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym.
u.g.n. art. 113 § ust. 7
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozszerza definicję nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym na sytuacje, gdy właściciel nie żyje i nie zakończono postępowania spadkowego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie ze specyficznymi przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczącymi nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zastosowanie tego przepisu jest wyłączone w specyficznym trybie postępowania dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zastosowanie tego przepisu jest wyłączone w specyficznym trybie postępowania dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.g.n. art. 124 § ust. 1-2 i 4-7
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
u.g.n. art. 124b
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
u.g.n. art. 125
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
u.g.n. art. 126
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stosuje się odpowiednio do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
u.g.n. art. 114 § ust. 3 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stosuje się w postępowaniu w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
u.g.n. art. 115 § ust. 3 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stosuje się w postępowaniu w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
u.g.n. art. 118a § ust. 2 i 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stosuje się w postępowaniu w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki nieważności postępowania, których NSA z urzędu bierze pod uwagę.
p.p.s.a. art. 176
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o oddaleniu skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
k.p.a. art. 49
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy sposobu ogłoszenia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidują specyficzny tryb postępowania dla nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, który nie wymaga ustalania następców prawnych przed wszczęciem postępowania. • Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z art. 124a u.g.n. i powiązanymi przepisami, w tym poprzez publiczne ogłoszenia.
Odrzucone argumenty
Decyzja Starosty jest nieważna z powodu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP, ponieważ nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia spadkobierców zmarłego właściciela i nie zapewniono im czynnego udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa przewidziała zatem zmodyfikowany tryb prowadzenia postępowania w przypadku nieruchomości o nieregulowanym stanie prawnym. • Także trwające ale niezakończone postępowanie spadkowe jest zatem podstawą do uznania, że nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny. • Wszczęcie postępowania następuje z dniem określonym w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania, wywieszonym w urzędzie, po upływie terminu, o którym mowa w art. 114 ust. 4. • Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powinien co do zasady być objęty zarzutem naruszenia prawa materialnego, ma on nadto charakter blankietowy i wymaga indywidualizacji naruszonego w sposób rażący przepisu.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Iwona Bogucka
sprawozdawca
Agnieszka Miernik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, w szczególności w kontekście ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości i zapewnienia udziału stron w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, zgodnie z definicją i procedurą określoną w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z nieruchomościami o nieuregulowanym stanie prawnym, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia specyfikę postępowania administracyjnego w takich przypadkach.
“Nieruchomość bez właściciela? Jak urząd może ograniczyć jej wykorzystanie bez ustalania spadkobierców.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.