Orzeczenie · 2026-07-23

I OSK 2247/24Uchylenie wyroku błędne oznaczenie strony skaracej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-23
NSANieruchomościWysokansa
nieruchomościodszkodowaniedroga publicznawywłaszczeniepostępowanie administracyjnesądy administracyjneskarżącyskarżony organNSAWSA

Sprawa wywodzi się z postępowania administracyjnego dotyczącego ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Po wydaniu ostatecznej decyzji przez Prezydenta Miasta Piekary Śląskie w 2016 r., wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił nabywca wierzytelności. Po serii decyzji i uchyleń, Prezydent Miasta Piekary Śląskie uchylił własną decyzję z 2016 r. i ustalił nowe kwoty odszkodowania. Wojewoda Śląski następnie uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenie prawa polegające na udziale nabywcy wierzytelności jako strony w postępowaniu, jednak ze względu na upływ terminu nie mógł uchylić pierwotnej decyzji. WSA w Gliwicach oddalił skargę Gminy Piekary Śląskie, uznając, że organ, który wydał decyzję (Prezydent Miasta), nie jest uprawniony do jej zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji błędnie oznaczył stronę skarżącą, najpierw jako Gminę Piekary Śląskie, a następnie jako Skarb Państwa, co doprowadziło do nierozpoznania skargi wniesionej przez Gminę i pozbawienia jej możliwości obrony praw. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że błędne oznaczenie strony skarżącej przez sąd pierwszej instancji, skutkujące nierozpoznaniem skargi, stanowi podstawę do uchylenia wyroku z powodu nieważności postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z oznaczeniem strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ, który wydał decyzję w postępowaniu administracyjnym, jest uprawniony do zaskarżenia decyzji organu wyższej instancji?

Odpowiedź sądu

Nie, organ, który wydał decyzję, nie jest uprawniony do zaskarżenia decyzji organu wyższej instancji, gdyż nadawałoby mu to dwojakie uprawnienia: władcze i strony kwestionującej rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że przyznanie organowi wydającemu decyzję przymiotu skarżącego stanowiłoby zagrożenie dla fundamentalnych założeń formalnego prawa administracyjnego, nadając mu jednocześnie uprawnienia władcze i strony kwestionującej własne rozstrzygnięcie.

Czy błędne oznaczenie strony skarżącej przez sąd pierwszej instancji stanowi podstawę do uchylenia wyroku z powodu nieważności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, błędne oznaczenie strony skarżącej przez sąd pierwszej instancji, które prowadzi do nierozpoznania wniesionej skargi i pozbawienia strony możliwości obrony praw, stanowi przesłankę nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że Sąd I instancji rozpoznał skargę, która nie została wniesiona, a nie rozpoznał skargi wniesionej przez Gminę Piekary Śląskie. Brak możliwości obrony praw strony przez nierozpoznanie jej skargi uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z powodu nieważności postępowania wywołanej błędnym oznaczeniem strony skarżącej.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka nieważności postępowania związana z błędnym oznaczeniem strony skarżącej.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podmiotowość skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 151 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 146 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do uchylenia decyzji.

Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych art. 12 § ust. 4f

k.c.

Kodeks cywilny

Naliczenie odsetek w razie zwłoki lub opóźnienia w zapłacie.

p.p.s.a. art. 206

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów.

p.p.s.a. art. 207 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów.

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne oznaczenie strony skarżącej przez Sąd I instancji, co stanowi przesłankę nieważności postępowania. • Nierozpoznanie skargi wniesionej przez Gminę Piekary Śląskie i pozbawienie jej możliwości obrony praw.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Sądu I instancji, że Prezydent Miasta Piekary Śląskie nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji Wojewody Śląskiego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd I instancji rozpoznał skargę, która nie została wniesiona, nie rozpoznał natomiast skargi wniesionej przez Gminę Piekary Śląskie. • Strona skarżąca został w ten sposób pozbawiona możności obrony swych praw, prawem takim jest w szczególności prawo do rozpoznania wniesionej skargi i uzyskanie wyroku.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Iwona Bogucka

sprawozdawca

Dariusz Chaciński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że błędne oznaczenie strony skarżącej przez sąd pierwszej instancji, skutkujące nierozpoznaniem skargi, stanowi podstawę do uchylenia wyroku z powodu nieważności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z oznaczeniem strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe oznaczenie stron w postępowaniu sądowym i jakie mogą być tego konsekwencje. Pokazuje również złożoność postępowań administracyjnych dotyczących odszkodowań za nieruchomości.

“Błąd w nazwisku strony pozbawił ją prawa do sądu – NSA uchyla wyrok.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst