I OSK 2152/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej) poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że nie należał mu się wyższy zasiłek, mimo że decyzja organu ma charakter uznaniowy. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a., wskazując na niewłaściwą kontrolę nad organami administracji i brak należytego zebrania materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przyznawanie zasiłków celowych odbywa się w ramach uznania administracyjnego, które obejmuje prawo organu do oceny hierarchii potrzeb, zwłaszcza w kontekście ograniczonych środków finansowych przeznaczonych na pomoc społeczną. Sąd wskazał, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i uzupełniający, a nie zaspokajający całkowicie potrzeb beneficjentów. Uznano, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny, a przyznana kwota zasiłku (268 zł) była zgodna z prawem, uwzględniając ograniczone środki i konieczność zaspokojenia najistotniejszych potrzeb wszystkich wnioskodawców. Sąd odrzucił argumentację skarżącego, wskazując, że przywołane przez niego wyroki dotyczyły innych stanów faktycznych i nie były wiążące w niniejszej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia uznania administracyjnego w sprawach o zasiłki celowe oraz zasada subsydiarności pomocy społecznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i ograniczeń finansowych organów pomocy społecznej. Przywołane wyroki WSA nie były wiążące.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ pomocy społecznej, przyznając zasiłek celowy, działa w granicach uznania administracyjnego, a ograniczone środki finansowe uzasadniają przyznanie świadczenia w kwocie niższej niż oczekiwana przez wnioskodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ działa w ramach uznania administracyjnego, a ograniczone środki finansowe uzasadniają przyznanie zasiłku w kwocie niższej niż oczekiwana, pod warunkiem należytego ustalenia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
Przyznawanie zasiłków celowych mieści się w ramach uznania administracyjnego, które obejmuje prawo organu do oceny hierarchii potrzeb, zwłaszcza w kontekście ograniczonych środków finansowych przeznaczonych na pomoc społeczną. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i uzupełniający.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a., polegające na braku należytego zebrania materiału dowodowego i niewłaściwej kontroli nad organami administracji, uzasadnia uchylenie decyzji w sprawie zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował, że organy zgromadziły oraz należycie umotywowały podjęte rozstrzygnięcie, a uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji zawierało wymagane elementy.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował, że organy orzekające w sprawie zgromadziły oraz należycie umotywowały podjęte rozstrzygnięcie. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, dowodów i przyczyn, a uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawę prawną decyzji.
Przepisy (15)
Główne
u.p.s. art. 39 § 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
Zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może on być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Ustawodawca użył pojęcia niedookreślonego "niezbędna potrzeba bytowa", a rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest w ramach uznania administracyjnego.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
Pomocnicze
u.p.s. art. 3 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
u.p.s. art. 3 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
Rodzaj forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
u.p.s. art. 7
Ustawa o pomocy społecznej
Określa formy niedostatku.
P.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Enumeratywnie wyliczone przesłanki nieważności postępowania.
P.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.) poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżącemu należy się zasiłek wyższy niż w kwocie 268 zł. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez błędne zastosowanie polegające na niewłaściwej kontroli nad organami administracji i oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, co doprowadziło do nieuchylenia decyzji organów administracji obu instancji mimo, iż nie zebrano należycie i nie rozważono całego materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a.) poprzez błędne zastosowanie polegające na ustaleniu, że organ administracji przyznał skarżącemu kwotę dofinansowania wynoszącą ok. 30% jego potrzeb, podczas gdy w rzeczywistości pomoc pokrywa jedynie 25,68% jego potrzeb.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku celowego podejmowane jest przez organy w ramach uznania administracyjnego • pomoc społeczna, w tym również przyznanie zasiłku celowego, ma charakter subsydiarny, uzupełniający, a więc nie zaspakajający całkowicie potrzeb jej beneficjentów • wydanie decyzji w ramach uznania administracyjnego oznacza również, że nawet spełnienie przez wnioskodawcę ustawowych kryteriów, nie oznacza automatycznego obowiązku przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego i to w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący-sprawozdawca
Karol Kiczka
członek
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia uznania administracyjnego w sprawach o zasiłki celowe oraz zasada subsydiarności pomocy społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i ograniczeń finansowych organów pomocy społecznej. Przywołane wyroki WSA nie były wiążące.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i interpretacji uznania administracyjnego przez organy. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Uznanie administracyjne w pomocy społecznej: Czy organ może odmówić wyższego zasiłku, gdy brakuje środków?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.