I OSK 2088/24Zmiana ostatecznej decyzji podziałowej po zbyciu nieruchomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.F. i J.F. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu. SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. odmawiającą uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji z 2019 r. zatwierdzającej podział nieruchomości. Skarżący chcieli zmiany tej decyzji w części dotyczącej działek, które nadal należą do nich, argumentując, że można wzruszyć decyzję w tej części, mimo że inne działki powstałe w wyniku podziału zostały już zbyte osobom trzecim. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że decyzja podziałowa jest aktem tworzącym prawa nabyte, a postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. wymaga zgody strony i nie może prowadzić do rozpatrzenia sprawy w kolejnej instancji ani do sanowania obejścia przepisów. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że zbycie części działek osobom trzecim zmieniło stan faktyczny i prawny sprawy, co uniemożliwiło zastosowanie trybu nadzwyczajnego z art. 155 k.p.a. NSA uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd sprostował również oczywistą omyłkę pisarską w komparycji wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. po zbyciu części działek osobom trzecim, ze względu na zmianę stanu faktycznego i prawnego oraz brak tożsamości sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego i faktycznego po wydaniu ostatecznej decyzji podziałowej, w szczególności zbycia części nieruchomości osobom trzecim.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości może zostać zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a. po zbyciu części wydzielonych działek osobom trzecim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie może zostać zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a. po zbyciu części wydzielonych działek osobom trzecim, ponieważ zmieniło to stan faktyczny i prawny sprawy, a postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. wymaga tożsamości stron i przedmiotu sprawy.
Uzasadnienie
Decyzja podziałowa tworzy prawa nabyte. Zbycie części działek osobom trzecim zmienia stan faktyczny i prawny, wprowadzając nowe podmioty i przedmioty własności, co wyłącza możliwość zastosowania art. 155 k.p.a., który wymaga tożsamości sprawy w znaczeniu materialnym (podmiotowym i przedmiotowym) oraz zgody strony.
Czy Sąd administracyjny naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie wyroku w kwestii dopuszczalności zmiany decyzji podziałowej w części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd administracyjny nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku było prawidłowe, zawierało wszystkie wymagane elementy i pozwalało na kontrolę instancyjną. Sąd ocenił dopuszczalność zastosowania trybów nadzwyczajnych wobec całej decyzji, co obejmowało również ocenę zmiany w części.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku WSA zawierało pełen katalog elementów wymaganych przez art. 141 § 4 p.p.s.a. Ocena braku podstaw do zastosowania art. 154 § 1 i art. 155 k.p.a. wobec decyzji podziałowej 'w ogóle' obejmowała również ocenę zmiany w części. Wadliwość argumentacji lub prezentowanie innego poglądu niż sądowy nie stanowi naruszenia tego przepisu.
Czy art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie do decyzji związanych?
Odpowiedź sądu
Tak, art. 155 k.p.a. może mieć zastosowanie do decyzji związanych, jednak zmiana lub uchylenie takiego aktu może dotyczyć jedynie tych jego elementów, które nie stanowią 'związanej' części rozstrzygnięcia, determinowanej bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa.
Uzasadnienie
Z brzmienia art. 155 k.p.a. nie wynika ograniczenie jego stosowania jedynie do decyzji uznaniowych. Jednakże, zmiana lub uchylenie decyzji związanej w tym trybie jest dopuszczalne tylko w zakresie, w jakim nie narusza to jej związanej części, wynikającej z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Nie mógł mieć zastosowania, gdyż zbycie części działek osobom trzecim zmieniło stan faktyczny i prawny sprawy, a postępowanie wymaga tożsamości stron i przedmiotu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 154 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Nie mógł mieć zastosowania, gdyż decyzja podziałowa tworzy prawa nabyte.
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych.
k.p.a. art. 156 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sporządzenie uzasadnienia.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sąдами administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
k.p.a. art. 154 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
k.p.a. art. 93
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podział nieruchomości.
k.p.a. art. 96
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podział nieruchomości.
u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 154 § 1, art. 155 k.p.a. i art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wskazane normy nie pozwalają na wzruszenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia 24 lipca 2019 roku zatwierdzającej podział nieruchomości, pomimo że skutki decyzji administracyjnej mogą zostać usunięte jedynie w trybie przewidzianym dla wzruszenia decyzji ostatecznych, a dodatkowo możliwa jest zmiana decyzji w części co do której nie nastąpiła zmiana stanu prawnego. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i brak należytego, wyczerpującego uzasadniania wyroku oraz brak wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się Sąd meriti, ponieważ Sąd nie wskazał czy dopuszczalna jest zmiana decyzji w trybie nadzwyczajnym w odpowiedniej części, tak aby zmiana objęła wyłącznie działki nadal stanowiące własność skarżących, co do których stan prawny i faktycznie zmianie nie uległ.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja podziałowa stanowi akt prawnokształtujący w znaczeniu geodezyjno-kartograficznym. • Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie jest ponownym, merytorycznym rozstrzygnięciem danej sprawy, a przeprowadzeniem weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem aktualizacji warunków. • Tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym obejmuje zarówno elementy podmiotowe, jak i przedmiotowe. • Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana jedynie w granicach stanu faktycznego sprawy 'pierwotnej' oraz w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Marian Wolanin
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że ostateczna decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie może być zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. po zbyciu części działek osobom trzecim, ze względu na zmianę stanu faktycznego i prawnego oraz brak tożsamości sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego i faktycznego po wydaniu ostatecznej decyzji podziałowej, w szczególności zbycia części nieruchomości osobom trzecim.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości - możliwości zmiany ostatecznej decyzji podziałowej po jej wydaniu, zwłaszcza w kontekście późniejszego obrotu nieruchomościami. Interpretacja przepisów k.p.a. w tym zakresie ma istotne znaczenie praktyczne.
“Czy można zmienić decyzję o podziale nieruchomości po jej sprzedaży? NSA wyjaśnia granice art. 155 k.p.a.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.