Orzeczenie · 2018-05-18

I OSK 1697/16

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2018-05-18
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościpodział nieruchomościinteres prawnysłużebnośćdostęp do drogi publicznejpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylił decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy D. odmawiającą uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, ignorując twierdzenia skarżącej M. W. o posiadaniu interesu prawnego. M. W. twierdziła, że podział nieruchomości nr [...] i [...] naruszył jej prawa jako właścicielki sąsiedniej działki nr [...] oraz użytkowniczki służebności przechodu i przejazdu przez działkę nr [...], ograniczając jej dostęp do drogi publicznej. NSA nie zgodził się z WSA, stwierdzając, że zasadny jest zarzut SKO dotyczący naruszenia prawa materialnego. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, interes prawny w postępowaniu podziałowym posiadają co do zasady wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości podlegającej podziałowi. M. W., nie posiadając tytułu prawnego do dzielonych działek, upatrywała swojego interesu prawnego w potencjalnym naruszeniu służebności. NSA uznał, że taka sytuacja nie uzasadnia interesu prawnego w postępowaniu podziałowym, a ewentualne naruszenie służebności powinno być dochodzone w postępowaniu cywilnym. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że WSA błędnie zastosował art. 28 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 1 u.g.n. NSA oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu stron postępowania podziałowego nieruchomości i definicji interesu prawnego w tym postępowaniu, zwłaszcza w kontekście praw rzeczowych ograniczonych (służebności) na nieruchomościach sąsiednich.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podziałem nieruchomości i służebnością, ale jego zasady dotyczące interesu prawnego mogą być stosowane w innych postępowaniach administracyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, posiadający prawo służebności przechodu i przejazdu przez nieruchomość podlegającą podziałowi, ma interes prawny w postępowaniu podziałowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel nieruchomości sąsiedniej, nieposiadający tytułu prawnego do dzielonej nieruchomości, nie ma interesu prawnego w postępowaniu podziałowym. Ewentualne naruszenie służebności powinno być dochodzone w postępowaniu cywilnym.

Uzasadnienie

Interes prawny w postępowaniu podziałowym przysługuje wyłącznie właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości podlegającej podziałowi. Fakt posiadania służebności przez sąsiednią działkę nie kreuje interesu prawnego w postępowaniu podziałowym, a jedynie interes faktyczny. Ochrona służebności powinna być szukana na drodze cywilnej.

Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu administracji, uznając naruszenie przepisów postępowania i interes prawny skarżącej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA błędnie uznał interes prawny skarżącej i naruszenie przepisów postępowania, co skutkowało uchyleniem decyzji organów administracji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA błędnie zastosował art. 28 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 1 u.g.n., nieprawidłowo uznając interes prawny skarżącej. W konsekwencji uchylenie decyzji organów administracji było niezasadne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a skarga oddalona. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego od M. W. na rzecz SKO.

Przepisy (15)

Główne

u.g.n. art. 97 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Interes prawny posiadają co do zasady wyłącznie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej podziałowi.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy statusu strony w postępowaniu administracyjnym i interesu prawnego.

p.p.s.a. art. 174

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 188

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie przez NSA.

p.p.s.a. art. 193

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie przez NSA.

Pomocnicze

k.c. art. 285

Kodeks cywilny

Służebność gruntowa jako część składowa nieruchomości władnącej.

k.c. art. 50

Kodeks cywilny

Części składowe rzeczy.

k.c. art. 251

Kodeks cywilny

Ochrona ograniczonych praw rzeczowych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku.

p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji.

p.p.s.a. art. 151

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania sądu.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości w postępowaniu podziałowym. • Niewłaściwe zastosowanie przez WSA przepisów k.p.a. i u.g.n. • Możliwość dochodzenia ochrony służebności na drodze cywilnej.

Odrzucone argumenty

WSA uznał, że skarżąca M. W. posiadała interes prawny w postępowaniu podziałowym. • WSA stwierdził naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny w postępowaniu podziałowym posiadają, co do zasady, wyłącznie właściciel, względnie użytkownik wieczysty nieruchomości podlegającej podziałowi • nie uzasadnia to natomiast interesu prawnego skarżącej w postępowaniu podziałowym, prowadzonym w stosunku do działek, do których nie ma ona żadnego tytułu prawnego • ewentualnej ochrony we właściwym wykonywaniu przez skarżącą służebności przechodu i przejazdu (...) może ona poszukiwać w postępowaniu cywilnym

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący

Olga Żurawska-Matusiak

członek

Dariusz Chaciński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania podziałowego nieruchomości i definicji interesu prawnego w tym postępowaniu, zwłaszcza w kontekście praw rzeczowych ograniczonych (służebności) na nieruchomościach sąsiednich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podziałem nieruchomości i służebnością, ale jego zasady dotyczące interesu prawnego mogą być stosowane w innych postępowaniach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami właścicieli nieruchomości sąsiednich w postępowaniu podziałowym, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.

Czy właściciel sąsiedniej działki zawsze ma prawo głosu w sprawie podziału nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst