I OSK 1532/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2025 r. oddalił skargę kasacyjną A.S., P.P. i J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1405/21. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Skarżący kasacyjnie zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że czasowe zajęcie części gruntu pod zaplecze budowy stanowi o trwałej niemożliwości korzystania z nieruchomości, a także że utracili faktyczną możliwość władania tylko częścią nieruchomości przed 5 kwietnia 1958 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, aby uzyskać odszkodowanie, muszą być spełnione łącznie dwa warunki: nieruchomość musiała nadawać się pod budownictwo jednorodzinne, a poprzedni właściciel musiał zostać pozbawiony faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W niniejszej sprawie NSA ustalił, że cała nieruchomość była częścią budowy osiedla mieszkaniowego, a budynki na niej posadowione zostały zasiedlone w latach 1956 i 1958, co oznacza, że nieruchomość została zajęta i wykorzystana przed 5 kwietnia 1958 r. W związku z tym, druga przesłanka nie została spełniona. Sąd oddalił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 134 § 1, art. 151, art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, uznając je za niezasadne lub błędnie sformułowane. NSA stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy, a uzasadnienie wyroku spełniało wymogi formalne. Zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP również uznano za nieprzystające do przedmiotu sprawy, która dotyczyła konkretnych przesłanek z ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyznania odszkodowania za nieruchomości warszawskie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza w kontekście daty 5 kwietnia 1958 r. i definicji faktycznego pozbawienia władania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i może być stosowane w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy czasowe zajęcie części gruntu pod zaplecze budowy stanowi trwałą niemożliwość korzystania z nieruchomości w rozumieniu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czasowe zajęcie części gruntu pod zaplecze budowy nie stanowi trwałej niemożliwości korzystania z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cała nieruchomość była częścią budowy osiedla i została zajęta przed 5 kwietnia 1958 r., co wyklucza spełnienie przesłanki pozbawienia faktycznej możliwości władania po tej dacie.
Czy utrata faktycznej możliwości władania tylko częścią nieruchomości przed 5 kwietnia 1958 r. uprawnia do uzyskania odszkodowania za pozostałą część nieruchomości na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obie przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami muszą być spełnione łącznie dla całej nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że cała nieruchomość została zajęta przed 5 kwietnia 1958 r., co oznacza, że nie można mówić o utracie możliwości władania tylko częścią nieruchomości po tej dacie.
Czy zarzut naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest zasadny, gdy uzasadnienie wyroku WSA odnosi się do istotnych kwestii, pomijając zarzuty uboczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów nie jest wadliwy, o ile sąd skoncentrował się na istotnych kwestiach mających wpływ na rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Utrwalone orzecznictwo NSA dopuszcza koncentrację na istotnych kwestiach, jeśli pominięte wątki są uboczne i nie wpływają na wynik sprawy.
Czy zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jest zasadny w sprawie dotyczącej odszkodowania za nieruchomość warszawską, gdy sprawa nie była prowadzona w trybie nadzoru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest chybiony, ponieważ przepis ten nie stanowił podstawy prawnej orzekania w rozpatrywanej sprawie.
Uzasadnienie
Sprawa była rozpatrywana na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie w trybie nadzoru opartym na art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Przepisy (24)
Główne
u.g.n. art. 215 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis reguluje możliwość przyznania odszkodowania za nieruchomości przejęte dekretem warszawskim, wymagając spełnienia dwóch przesłanek łącznie: przeznaczenia gruntu pod budownictwo jednorodzinne oraz pozbawienia faktycznej możliwości władania nim po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
Podstawa prawna przejęcia gruntów w Warszawie w okresie powojennym.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 1 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, że czasowe zajęcie części gruntu pod zaplecze budowy stanowi trwałą niemożliwość korzystania z nieruchomości. • Naruszenie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne ustalenie, że utrata faktycznej możliwości władania tylko częścią nieruchomości przed 5 kwietnia 1958 r. nie uprawnia do odszkodowania za pozostałą część. • Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 6, 7, 8, 77, 107 § 3) poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę prawną i faktyczną. • Naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ogólnikowe odniesienie się w uzasadnieniu do zarzutów skargi. • Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę prawną okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. • Naruszenie art. 64 i 77 Konstytucji RP poprzez ich pominięcie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej in merito. Dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. • Samo wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżących kasacyjnie nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. • Brak szczegółowego odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile to te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte lub tylko wspomniane mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik sprawy.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
członek
Joanna Skiba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania odszkodowania za nieruchomości warszawskie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza w kontekście daty 5 kwietnia 1958 r. i definicji faktycznego pozbawienia władania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i może być stosowane w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowań za nieruchomości przejęte w PRL, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i reprywatyzacji.
“Odszkodowanie za warszawską nieruchomość z PRL: NSA wyjaśnia kluczowe daty i przesłanki.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.