I OSK 1418/25Oddalenie skargi kasacyjnej przewlekłose postępowania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdził, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rażąco naruszył prawo poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego. Sąd I instancji zobowiązał organ do wydania aktu, umorzył postępowanie w tym zakresie, przyznał skarżącym po 500 zł zadośćuczynienia oraz zasądził koszty postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżył ten wyrok, zarzucając sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 149 § 1a i art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 5 k.p.a. Kwestionował ustalenie przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa, argumentując, że akta administracyjne znajdowały się w sądzie, co uniemożliwiało rozpoznanie sprawy, a on sam nie mógł ich wypożyczyć. Podnosił również, że sąd nie zapoznał się z aktami sprawy i pominął przeszkody w jej rozpoznaniu. Dodatkowo zarzucił naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 35 § 5 k.p.a. poprzez zasądzenie sumy pieniężnej, twierdząc, że nie zaszła sytuacja uzasadniająca jej wymierzenie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo stwierdził przewlekłość postępowania, a argumentacja Ministra dotycząca niemożności wypożyczenia akt była chybiona, gdyż przepis art. 12a § 4 p.p.s.a. dotyczy akt sądowych, a nie administracyjnych. NSA podkreślił, że Minister nie podjął próby wypożyczenia akt administracyjnych. Sąd odrzucił również zarzut nieuwzględnienia obiektywnych przeszkód w prowadzeniu sprawy, wskazując, że do momentu uzyskania informacji o zdarzeniach uzasadniających zawieszenie postępowania, organ jest zobowiązany działać wnikliwie i szybko. NSA wyjaśnił również, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest ograniczone do sytuacji „ostatecznych” czy „szczególnie drastycznych”, a jej wysokość została ustalona z uwzględnieniem stopnia naruszenia prawa, czasu trwania zwłoki i znaczenia sprawy dla skarżących.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, odpowiedzialności organów za opieszałość, możliwości wypożyczania akt administracyjnych oraz zasad przyznawania rekompensaty pieniężnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji twierdził, że akta znajdowały się w sądzie, co uniemożliwiało mu działanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy okoliczność znajdowania się akt administracyjnych w sądzie administracyjnym stanowi usprawiedliwienie dla przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ mógł zwrócić się do sądu o wypożyczenie akt administracyjnych.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ mógł zwrócić się do sądu o wypożyczenie akt administracyjnych, a ich znajdowanie się w sądzie nie usprawiedliwia przewlekłości postępowania. Argumentacja Ministra oparta na art. 12a § 4 p.p.s.a. była chybiona, gdyż przepis ten dotyczy akt sądowych, a nie administracyjnych.
Czy obiektywne przeszkody w prowadzeniu sprawy, takie jak zawieszenie postępowania, wykluczają stwierdzenie kwalifikowanej przewlekłości postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do momentu uzyskania informacji o zdarzeniach uzasadniających zawieszenie postępowania, organ jest zobowiązany działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, z zachowaniem terminów.
Uzasadnienie
Nawet jeśli przyczyny zawieszenia postępowania istniały przez cały czas, organ administracji jest zobowiązany do aktywnego działania do momentu uzyskania wiedzy o tych przyczynach. Sąd I instancji ocenił sposób procedowania organu na etapie poprzedzającym zawieszenie postępowania.
Czy sąd administracyjny może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w przypadku stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może orzec o wymierzeniu grzywny lub przyznać sumę pieniężną, a decyzja ta należy do uznania sądu, który powinien uwzględnić stopień naruszenia prawa, czas trwania zwłoki oraz funkcje tych środków.
Uzasadnienie
Orzeczenie o grzywnie lub sumie pieniężnej nie jest ograniczone do sytuacji „ostatecznej” czy „szczególnie drastycznej”. Sąd ma swobodę w decydowaniu o zastosowaniu tych środków, biorąc pod uwagę ich represyjną, prewencyjną i kompensacyjną funkcję, a także specyfikę danej sprawy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec o wymierzeniu grzywny lub przyznać sumę pieniężną, co jest fakultatywne i zależy od uznania sądu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 12a § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczy akt sprawy sądowoadministracyjnej, a nie akt administracyjnych prowadzonych przez organ.
k.p.a. art. 35 § § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Do terminów załatwiania spraw administracyjnych nie wlicza się okresów zawieszenia postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 154 § § 6-7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji zobowiązany jest działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja skarżących dotycząca przewlekłości postępowania i rażącego naruszenia prawa przez organ. • Argumentacja WSA dotycząca możliwości wypożyczenia akt administracyjnych przez organ. • Argumentacja WSA dotycząca braku uwzględnienia obiektywnych przeszkód w prowadzeniu sprawy przez organ.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że znajdowanie się akt w sądzie usprawiedliwiało przewlekłość postępowania. • Argumentacja Ministra, że nie mógł uzyskać wypożyczenia akt administracyjnych z uwagi na treść art. 12a § 4 p.p.s.a. • Argumentacja Ministra o braku zapoznania się przez Sąd I instancji z aktami sprawy. • Argumentacja Ministra, że wymierzenie sumy pieniężnej jest ograniczone do sytuacji „ostatecznej” i „szczególnie drastycznej”.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności usprawiedliwiających przewlekłe prowadzenie postępowania nie stanowią podnoszone przez Ministra twierdzenia, że akta administracyjne znajdowały się w sądzie administracyjnym, co uniemożliwiało rozpoznanie sprawy. Nic nie stało bowiem na przeszkodzie zwrócenia się do sądu o ich wypożyczenie • przepis ten – podobnie jak cały art. 12a p.p.s.a. - dotyczy akt sprawy sądowoadministracyjnej prowadzonej przez sąd administracyjny, nie zaś akt administracyjnych prowadzonych przez organ administracji publicznej. • Do momentu uzyskania informacji o zaistnieniu zdarzeń uzasadniających zawieszenie postępowania – niezależnie od tego, kiedy taką wiedzę uzyska – organ administracji zobowiązany jest bowiem działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.), z zachowaniem terminów określonych w art. 35 k.p.a. • orzeczenie w przedmiocie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest ograniczone tylko do sytuacji "ostatecznej", czy "szczególnie drastycznej".
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
sprawozdawca
Jakub Zieliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, odpowiedzialności organów za opieszałość, możliwości wypożyczania akt administracyjnych oraz zasad przyznawania rekompensaty pieniężnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji twierdził, że akta znajdowały się w sądzie, co uniemożliwiało mu działanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przewlekłości postępowań administracyjnych i pokazuje, jak sądy oceniają usprawiedliwienia organów dla opóźnień, co jest istotne dla wielu obywateli i przedsiębiorców.
“Czy akta w sądzie usprawiedliwiają opieszałość urzędnika? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.