Orzeczenie · 2026-04-14

I OSK 1382/24Oddalenie skargi kasacyjnej opłata adiacencka 10

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-14
NSANieruchomościŚredniansa
opłata adiacenckagospodarka nieruchomościamioperat szacunkowyskarżącyNSApostępowanie administracyjneprawo procesoweprawo materialnewsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.A. i B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego (art. 154 ust. 1 i 2 oraz art. 155 ust. 1 pkt 5 u.g.n.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu prawidłowości operatu szacunkowego. Zarzucili również naruszenie przepisów postępowania (art. 138 § 1 pkt 2, art. 9, art. 7, art. 61 § 4, art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i art. 81 K.p.a.), wskazując na brak odniesienia się do wszystkich zarzutów, niepoinformowanie o możliwości oceny operatu przez organizację rzeczoznawców, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niepoinformowanie o wszczęciu postępowania oraz brak zapewnienia czynnego udziału w wizji terenowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie został skutecznie uzasadniony, gdyż odnosił się do prawidłowości operatu, a nie do wykładni przepisów. Zarzuty naruszenia przepisów KPA również nie znalazły potwierdzenia. Sąd podkreślił, że czynności rzeczoznawcy majątkowego przy sporządzaniu operatu szacunkowego nie są czynnościami dowodowymi w postępowaniu administracyjnym, a strony miały zapewniony czynny udział w postępowaniu poprzez możliwość zapoznania się z operatem i zgłaszania uwag. Brak było podstaw do kwestionowania operatu bez przedstawienia przeciwdowodu lub opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie dotyczące dopuszczalności zarzutów skargi kasacyjnej w sprawach o opłatę adiacencką, w szczególności w zakresie oceny operatu szacunkowego i udziału stron w postępowaniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań dotyczących opłat adiacenckich i oceny operatu szacunkowego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 154 ust. 1 i 2, art. 155 ust. 1 pkt 5) jest skuteczny, jeśli odnosi się do prawidłowości operatu szacunkowego, a nie do samej wykładni przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię nie jest skuteczny, jeśli odnosi się do oceny stanu faktycznego i prawidłowości operatu szacunkowego, a nie do sposobu rozumienia przepisów prawa materialnego.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać na czym polega błędna wykładnia i jak powinna wyglądać prawidłowa wykładnia. Argumentacja odnosząca się do rzetelności operatu szacunkowego stanowi kwestionowanie ustaleń faktycznych, a nie naruszenie prawa materialnego.

Czy naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) przez organ administracji publicznej może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale zarzut naruszenia przepisów KPA musi być powiązany z naruszeniem odpowiednich przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) lub być traktowany jako zarzut braku właściwej kontroli zastosowania przepisu KPA przez Sąd I instancji.

Uzasadnienie

NSA nie jest zobowiązany do precyzowania zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty naruszenia przepisów KPA, mimo braku powiązania z przepisami PPSA, powinny być rozpatrzone jako zarzut braku właściwej kontroli zastosowania tych przepisów przez Sąd I instancji.

Czy czynności rzeczoznawcy majątkowego związane z wyceną nieruchomości (np. wizja lokalna) stanowią czynności dowodowe w postępowaniu administracyjnym, do których mają zastosowanie przepisy KPA o udziale stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, czynności rzeczoznawcy majątkowego przy sporządzaniu operatu szacunkowego nie stanowią elementu postępowania administracyjnego w rozumieniu KPA, a prawa stron są zachowane przez zapewnienie dostępu do operatu i możliwość zgłaszania uwag.

Uzasadnienie

Sporządzenie operatu szacunkowego jest czynnością przygotowawczą do wydania decyzji, a nie czynnością dowodową w rozumieniu KPA. Strony mają prawo zapoznać się z operatem i zgłosić uwagi, co zapewnia im czynny udział w postępowaniu.

Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zlecić organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych ocenę prawidłowości operatu szacunkowego, jeśli strona kwestionuje jego ustalenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, inicjatywa wystąpienia do organizacji rzeczoznawców majątkowych należy do strony, jeśli organ nie powziął wątpliwości co do prawidłowości operatu.

Uzasadnienie

Obowiązek organu polega na ocenie operatu pod względem formalnym. Merytoryczna ocena operatu, w tym kwestie podobieństwa nieruchomości czy zastosowanych współczynników korygujących, należy do rzeczoznawcy majątkowego lub organizacji zawodowej, jeśli strona przedstawi stosowny dowód.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 154 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Wybór podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości oraz uwzględnianie planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy.

u.g.n. art. 155 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Wykorzystywanie danych o nieruchomościach zawartych w planach miejscowych, studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, decyzjach o warunkach zabudowy.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak weryfikacji zarzutów dotyczących operatu szacunkowego.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Niepoinformowanie skarżących o możliwości kwestionowania oceny prawidłowości operatu szacunkowego w trybie art. 157 u.g.n.

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Niewłaściwe zapewnienie czynnego udziału stron w postępowaniu, w tym w wizji terenowej.

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Niepoinformowanie skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego przed sporządzeniem operatu szacunkowego.

k.p.a. art. 79 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Niewłaściwe zapewnienie czynnego udziału stron w postępowaniu, w tym w wizji terenowej.

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Niewłaściwe zapewnienie czynnego udziału stron w postępowaniu, w tym w wizji terenowej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisu, który nie był podstawą procesową decyzji administracyjnej.

u.g.n. art. 157 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Ocena prawidłowości operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 154 ust. 1 i 2 oraz art. 155 ust. 1 pkt 5 u.g.n. przez przyjęcie prawidłowości operatu szacunkowego. • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. • Naruszenie art. 9 K.p.a. przez niepoinformowanie o możliwości oceny operatu przez organizację rzeczoznawców. • Naruszenie art. 7 K.p.a. przez niedążenie do wyjaśnienia stanu faktycznego i danie wiary operatowi szacunkowemu. • Naruszenie art. 61 § 4 K.p.a. przez niepoinformowanie o wszczęciu postępowania przed sporządzeniem operatu. • Naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i art. 81 K.p.a. przez brak zapewnienia czynnego udziału w wizji terenowej.

Godne uwagi sformułowania

Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. • Czynności rzeczoznawcy majątkowego związane z określeniem wartości nieruchomości nie stanowią elementu postępowania administracyjnego prowadzonego w administracyjnej sprawie indywidualnej. • Sama polemika strony z ustaleniami biegłego w postępowaniu administracyjnym, niepoparta żadnym dowodem świadczącym o wadliwości merytorycznej operatu szacunkowego, była niewystarczająca do obalenia wyceny.

Skład orzekający

Krzysztof Sobieralski

przewodniczący

Karol Kiczka

członek

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dotyczące dopuszczalności zarzutów skargi kasacyjnej w sprawach o opłatę adiacencką, w szczególności w zakresie oceny operatu szacunkowego i udziału stron w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań dotyczących opłat adiacenckich i oceny operatu szacunkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opłat adiacenckich i oceny operatu szacunkowego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym. Wyjaśnia granice kontroli sądowej nad operatami.

Czy operat szacunkowy zawsze musi być weryfikowany przez organizację rzeczoznawców? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst