I OSK 1199/23Oddalenie skargi kasacyjnej wywłaszczenie nieruchomości 20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.A. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną pod drogę działkę. Strona zarzucała Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo. Wskazywano na wady operatu, takie jak dobór niepodobnych działek porównawczych, oparcie wyceny na cenach nierynkowych, brak analizy rynku regionalnego oraz wadliwe ustalenie stanu zagospodarowania. Zarzucano również naruszenie art. 10 K.p.a. poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto, podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego, w tym art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. (utrata ważności operatu) oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP (nieustalenie słusznego odszkodowania). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że operat szacunkowy jest dowodem z opinii biegłego i nie podlega weryfikacji merytorycznej przez sąd, który nie dysponuje wiedzą specjalistyczną. Odrzucono zarzuty dotyczące doboru nieruchomości porównawczych, cen rynkowych i analizy rynku, wskazując, że rzeczoznawca działał w granicach swoich uprawnień. Uznano, że operat był aktualny dzięki klauzuli potwierdzającej jego ważność. Sąd odniósł się również do kwestii czynnego udziału strony i stwierdził, że nie doszło do istotnego naruszenia art. 10 K.p.a. W kwestii odszkodowania konstytucyjnego, NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że pojęcie 'słusznego odszkodowania' nie oznacza bezwzględnego obowiązku zapłaty pełnej wartości rynkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyceny nieruchomości w postępowaniu wywłaszczeniowym, roli operatu szacunkowego jako dowodu, granic kontroli sądowej nad opiniami biegłych oraz zasady słusznego odszkodowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami. Interpretacja zasad słusznego odszkodowania może być szersza.
Zagadnienia prawne (4)
Czy operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, zawierający analizę transakcji nieruchomościami drogowymi, może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, nawet jeśli strona kwestionuje dobór nieruchomości porównawczych, ceny rynkowe i analizę rynku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, operat szacunkowy stanowi dowód z opinii biegłego i nie podlega merytorycznej weryfikacji przez sąd, o ile nie naruszono procedury jego sporządzenia, a wnioski są logiczne i spójne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rzeczoznawca majątkowy działał w granicach swoich uprawnień, dobierając nieruchomości porównawcze i stosując metody wyceny zgodnie z przepisami. Kwestionowanie tych wyborów przez stronę stanowi próbę nieuprawnionej ingerencji w wiedzę specjalistyczną.
Czy naruszenie przepisów postępowania, takie jak pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 K.p.a.), miało istotny wpływ na wynik sprawy odszkodowawczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do materiału dowodowego i nie wykazała, jak konkretnie naruszenie wpłynęło na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu, a ewentualne drobne omyłki w komunikacji organu nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona nie wykazała, jakie konkretne czynności procesowe uniemożliwiono jej podjęcie i jak wpłynęło to na rozstrzygnięcie.
Czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, ustalone na podstawie operatu szacunkowego, odpowiada wartości rynkowej i jest zgodne z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pojęcie 'słusznego odszkodowania' nie oznacza bezwzględnego obowiązku zapłaty pełnej wartości rynkowej, a jedynie odszkodowanie odpowiadające wartości rynkowej, chyba że istnieją uzasadnione podstawy do jego ustalenia na niższym poziomie, aby uniknąć bezpodstawnego wzbogacenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TK, zgodnie z którym 'słuszne odszkodowanie' nie musi być tożsame z pełną wartością rynkową, a jego ustalenie poniżej wartości rynkowej jest dopuszczalne w określonych warunkach, aby pogodzić zasadę dobra wspólnego i sprawiedliwości społecznej.
Czy operat szacunkowy, którego aktualność została potwierdzona przez rzeczoznawcę majątkowego po upływie 12 miesięcy od jego sporządzenia, może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli potwierdzenie aktualności nastąpiło zgodnie z art. 156 ust. 4 u.g.n. i nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników wpływających na wartość nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że operat został prawidłowo potwierdzony przez rzeczoznawcę, co pozwoliło na jego wykorzystanie do ustalenia odszkodowania, ponieważ zachował on aktualność na dzień wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (28)
Główne
u.g.n. art. 156 § 3 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Operat szacunkowy jest ważny przez 12 miesięcy, ale jego aktualność może być potwierdzona przez rzeczoznawcę, co pozwala na jego dalsze wykorzystanie.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i wynikający z praworządności.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
u.g.n. art. 4 § pkt 16
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja nieruchomości podobnej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. § 4 § ust. 1 i 4
Kryteria doboru nieruchomości podobnych.
u.g.n. art. 151 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wycena nieruchomości na podstawie cen rynkowych.
u.g.n. art. 134 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Ustalenie wartości nieruchomości.
u.g.n. art. 134 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stan zagospodarowania otoczenia i sąsiedztwa.
u.g.n. art. 175 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Uwzględnienie transakcji podobnych.
K.p.a. art. 84
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowód z opinii biegłego.
u.g.n. art. 130 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wartość nieruchomości.
K.p.a. art. 10 § § 1-3
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
K.p.a. art. 79a
Kodeks postępowania administracyjnego
Wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.
K.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Wypowiedzenie się co do dowodów.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i zasada słusznego odszkodowania.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu NSA.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
P.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zawartość uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
P.p.s.a. art. 203
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 204
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
u.g.n. art. 154 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wybór podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości przez rzeczoznawcę.
u.g.n. art. 98 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Tryb ustalania odszkodowania za wywłaszczenie.
Konstytucja RP art. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dobra wspólnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z prawem. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 K.p.a. w związku z art. 84 K.p.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli legalności. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 10 § 1-3 K.p.a. w związku z art. 79a i art. 81 K.p.a. przez pozbawienie strony czynnego udziału w sprawie. • Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. w związku z art. 81 K.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na operacie szacunkowym, mimo że upłynął okres 12 miesięcy od jego sporządzenia i operat stracił ważność. • Naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP przez zaniechanie ustalenia odszkodowania odpowiadającego wartości wywłaszczonej nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
operat szacunkowy stanowi dowód z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 K.p.a., co umożliwia jego weryfikację stosownie do ogólnych reguł postępowania dowodowego • ani organ prowadzący postępowanie, ani sąd nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi posiadanymi przez biegłego • podniesione przez skarżącą zarzuty [...] zmierzają do nieuprawnionej ingerencji w wiedzę specjalistyczną • porównywalność nieruchomości w rozumieniu art. 4 pkt 16 u.g.n., nie oznacza więc identyczności parametrów, tylko wspólność istotnych cech rynkowych mających zasadniczy wpływ na wartość nieruchomości • z art. 21 ust. 2 Konstytucji nie wynika bezwzględny obowiązek zapłaty odszkodowania pełnego. W powołanym przepisie jest bowiem mowa o 'słusznym odszkodowaniu'.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Monika Nowicka
członek
Agnieszka Miernik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyceny nieruchomości w postępowaniu wywłaszczeniowym, roli operatu szacunkowego jako dowodu, granic kontroli sądowej nad opiniami biegłych oraz zasady słusznego odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod drogi publiczne i stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami. Interpretacja zasad słusznego odszkodowania może być szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania, co jest tematem o dużym znaczeniu praktycznym dla właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia wątpliwości dotyczące prawidłowości operatu szacunkowego i granic kontroli sądowej.
“Czy operat szacunkowy to niepodważalny dowód? NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej nad wyceną nieruchomości.”
Dane finansowe
WPS: 6522 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.