I KS 38/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego M.B. na wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Lwówku Śląskim uniewinniający oskarżonego od zarzutów dotyczących urządzania i prowadzenia gier hazardowych na automatach bez wymaganego zezwolenia (art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s.). Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego z dwóch powodów: braku losowości gier oraz działania oskarżonego pod wpływem błędu (art. 10 § 4 k.k.s.). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje prokuratora i Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że gry miały element losowości. Jednakże Sąd Okręgowy nie odniósł się do drugiej podstawy uniewinnienia – kwestii błędu. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 539e § 2 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że uchylenie wyroku uniewinniającego było przedwczesne z powodu nierozpoznania przez sąd odwoławczy wszystkich podstaw uniewinnienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy musi odnieść się do wszystkich argumentów przemawiających za uniewinnieniem, a nie tylko do jednego z nich, aby móc zastosować regułę ne peius (zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po uchyleniu wyroku uniewinniającego). Sąd Najwyższy zarządził również zwrot opłaty od skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja reguły ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w kontekście uchylania wyroków uniewinniających przez sądy odwoławcze, obowiązek sądu odwoławczego do odniesienia się do wszystkich podstaw uniewinnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji opiera uniewinnienie na więcej niż jednej podstawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli odniósł się tylko do jednej z dwóch podstaw uniewinnienia przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy musi odnieść się do wszystkich podstaw uniewinnienia, aby móc zastosować regułę ne peius.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie reguły ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy sąd odwoławczy, po usunięciu stwierdzonych uchybień, stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na przeszkodzie zakaz orzekania w instancji odwoławczej. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji uniewinnił oskarżonego z dwóch powodów: braku losowości gier i działania pod wpływem błędu. Sąd odwoławczy odniósł się jedynie do kwestii losowości, pomijając całkowicie kwestię błędu. Zaniechanie to stanowiło naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.
Jakie są wymogi proceduralne dla sądu odwoławczego przy uchylaniu wyroku uniewinniającego na podstawie reguły ne peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd odwoławczy musi wykazać, że gdyby nie stwierdzone uchybienie, to mógłby zapaść wyrok skazujący, ale jego wydanie nie jest dopuszczalne w instancji odwoławczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że kontrola skargowa w przypadku reguły ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania tego przepisu pod kątem spełnienia warunku, zgodnie z którym sąd odwoławczy „nie może skazać oskarżonego”. Wymaga to wykazania przez ten sąd, że gdyby nie stwierdzone uchybienie, to mógłby zapaść wyrok skazujący, ale jego wydanie nie jest dopuszczalne w instancji odwoławczej z uwagi na zakaz takiego orzekania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (16)
Główne
k.k.s. art. 107 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.k.s. art. 9 § § 3
Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 10 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy nie może uchylić wyroku uniewinniającego i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli nie odniósł się do wszystkich podstaw uniewinnienia.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius – sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, jeśli uchyla wyrok uniewinniający i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 539e § § 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 198 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 198
Kodeks postępowania karnego
k.k.s. art. 113 § § 1
Kodeks karny skarbowy
k.p.k. art. 539a § § 3
Kodeks postępowania karnego
u.o.g.h.
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy nie odniósł się do wszystkich podstaw uniewinnienia przez Sąd Rejonowy, w szczególności do kwestii działania oskarżonego pod wpływem błędu. • Uchylenie wyroku uniewinniającego przez sąd odwoławczy było przedwczesne, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki z art. 454 § 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Sama tylko możliwość wydania takiego wyroku w ponownym postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest niewystarczająca dla przyjęcia wystąpienia reguły ne peius określonej w art. 454 § 1 k.p.k. • Sąd odwoławczy zaniechał realizacji tego obowiązku, ograniczając swoje rozważania wyłącznie do jednej z tych kwestii. • Rozstrzygnięcie w postępowaniu skargowym oznacza wyłącznie, że Sąd odwoławczy naruszył art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. nie odnosząc się przy uchyleniu wyroku Sądu I instancji do jednej z dwóch równoważnych podstaw uniewinnienia, do czego był zobowiązany.
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Waldemar Płóciennik
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja reguły ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w kontekście uchylania wyroków uniewinniających przez sądy odwoławcze, obowiązek sądu odwoławczego do odniesienia się do wszystkich podstaw uniewinnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji opiera uniewinnienie na więcej niż jednej podstawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – zakresu kontroli sądu odwoławczego i stosowania reguły ne peius, co jest kluczowe dla praktyków.
“Sąd Najwyższy: Sąd odwoławczy nie może ignorować części argumentów uniewinniających!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.