I KK 217/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt III K 1208/22, którym J.B. został skazany za występek z art. 200 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz orzeczono zakaz zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesnego, w szczególności art. 51 § 2 k.p.k. w zw. z art. 334 § 3 k.p.k. i innymi, polegające na nieuwzględnieniu prawnie chronionych interesów małoletniej pokrzywdzonej poprzez zaniechanie zawiadomienia jej opiekuna prawnego o akcie oskarżenia i pouczenia o jej prawach procesowych, co uniemożliwiło jej realizację. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia przepisów procesowych, co mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku i naruszyło zasadę rzetelnego procesu. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu, nakazując uwzględnienie wskazanych uwag.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie praw procesowych pokrzywdzonego, obowiązki sądu w zakresie zapewnienia rzetelnego procesu, prawidłowe pouczanie o prawach procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia praw małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zaniechanie zawiadomienia i pouczenia prawnego opiekuna małoletniego pokrzywdzonego o jego prawach procesowych w postępowaniu karnym stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesnego, które może mieć istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaniechanie zawiadomienia i pouczenia prawnego opiekuna małoletniego pokrzywdzonego o jego prawach procesowych, w tym o możliwości złożenia wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie oraz o statusie oskarżyciela posiłkowego, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy nie dopełnił obowiązków procesowych wobec małoletniej pokrzywdzonej i jej opiekuna prawnego. Nie zawiadomiono opiekuna o akcie oskarżenia, nie pouczono o możliwościach procesowych, co uniemożliwiło realizację praw pokrzywdzonej. Naruszono tym samym zasady rzetelnego procesu.
Czy w przypadku skazania za czyn z art. 200 § 1 k.k. obligatoryjne jest orzeczenie środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z wychowaniem, edukacją lub opieką nad małoletnimi?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy zauważył, że sąd pierwszej instancji nie orzekł obligatoryjnego środka karnego z art. 41 § 1 a zd. drugie k.k., co stanowiło zarzut w kasacji, jednakże z uwagi na uchylenie wyroku z innych przyczyn, kwestia ta została odłożona do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd pierwszej instancji nie zastosował obligatoryjnego środka karnego, mimo skazania za czyn z art. 200 § 1 k.k. Jednakże, z uwagi na uchylenie wyroku z powodu naruszeń proceduralnych, rozważenie tego środka karnego zostało odłożone do ponownego rozpoznania sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| X.Y. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| B. F. | osoba_fizyczna | opiekun prawny pokrzywdzonej |
Przepisy (18)
Główne
k.k. art. 200 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41 § § 1 a
Kodeks karny
k.p.k. art. 51 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 334 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 300 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 350 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 54 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 49 a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 337 a § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 78
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 436
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 518
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 60 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 60 § § 6 pkt 3
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przepisów prawa procesnego poprzez zaniechanie zawiadomienia i pouczenia prawnego opiekuna małoletniej pokrzywdzonej o jej prawach procesowych, co uniemożliwiło ich realizację.
Godne uwagi sformułowania
nieuwzględnienie w toku procesu karnego prawnie chronionych interesów pokrzywdzonej • zaniechanie zawiadomienia opiekuna prawnego małoletniej pokrzywdzonej o skierowaniu aktu oskarżenia • zaniechanie prawidłowego pouczenia o możliwości uzyskania statusu strony w postępowaniu jurysdykcyjnym • uniemożliwienie realizacji uprawnień procesowych X.Y. jako pokrzywdzonej • rażące naruszenie przepisów prawa procesnego • naruszenie podstawowej zasady rzetelnego procesu • nie powinien skupiać się jedynie na zapewnieniu prawnych gwarancji oskarżonego, lecz także na uwzględnieniu prawnie chronionych interesów pokrzywdzonego • nie jest tym samym wystarczające wezwanie pokrzywdzonego w charakterze świadka na termin pierwszej rozprawy głównej, gdyż czynność przesłuchania świadka odbywa się po otwarciu przewodu sądowego.
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
przewodniczący
Małgorzata Bednarek
sprawozdawca
Anna Dziergawka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie praw procesowych pokrzywdzonego, obowiązki sądu w zakresie zapewnienia rzetelnego procesu, prawidłowe pouczanie o prawach procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia praw małoletniego pokrzywdzonego w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw procesowych pokrzywdzonego, zwłaszcza małoletniego, i pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku, nawet w sprawach o poważne przestępstwa.
“Sąd Najwyższy: Błąd w pouczeniu pokrzywdzonej małoletniej skutkuje uchyleniem wyroku!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.