Orzeczenie · 2026-02-24

I GSK 752/23Oddalenie skargi kasacyjnej zwrot dotacji 4

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-24
NSAAdministracyjneŚredniansa
dotacja oświatowazwrot dotacjifinanse publiczneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o systemie oświatykodeks postępowania administracyjnegodokumentacja przebiegu nauczaniafrekwencja słuchaczykontrola wydatkowania środków

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie określenia do zwrotu dotacji oświatowej za 2017 r. jako pobranej w nadmiernej wysokości. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując na nierozważenie materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego. Podnosiła również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty i art. 251 ust. 4 ustawy o finansach publicznych, kwestionując błędną wykładnię przepisów skutkującą przypisaniem do zwrotu całej dotacji, mimo wykształcenia słuchaczy. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są nieuzasadnione, w szczególności wskazując, że przepisy takie jak art. 145 § 1 p.p.s.a. nie mogły zostać naruszone przez sąd oddalający skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Podkreślono, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne. W odniesieniu do prawa materialnego, NSA stwierdził, że brak własnoręcznych podpisów słuchaczy pod każdą godziną zajęć uniemożliwia weryfikację 50% frekwencji wymaganej do otrzymania dotacji, co uzasadnia zwrot nadmiernie pobranej kwoty. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej dotyczącej błędnej wykładni przepisów, wskazując na brak wątpliwości interpretacyjnych co do stosowanych przepisów. Oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dokumentowania frekwencji słuchaczy w szkołach niepublicznych dla celów dotacji oświatowych oraz zasady prowadzenia postępowań w sprawach zwrotu dotacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku odpowiedniej dokumentacji frekwencji.

Zagadnienia prawne (5)

Czy brak własnoręcznych podpisów słuchaczy pod każdą godziną zajęć edukacyjnych stanowi podstawę do uznania dotacji oświatowej za pobraną w nadmiernej wysokości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak takich podpisów uniemożliwia weryfikację 50% frekwencji wymaganej do otrzymania dotacji, co uzasadnia jej zwrot.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dokumentacja przebiegu nauczania musi umożliwiać zweryfikowanie uczestnictwa słuchacza w obowiązkowych zajęciach, a same listy obecności z datami zjazdów nie są wystarczające. Obowiązek posiadania dokumentów potwierdzających uprawnienie do dotacji spoczywa na szkole.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie rozważając wszechstronnie materiału dowodowego i nie dokonując oceny prawnej stanowiska organów?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., nie zostały uznane za uzasadnione.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że przepisy takie jak art. 145 § 1 p.p.s.a. nie mogły zostać naruszone przez sąd oddalający skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Podkreślono, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi formalne, a polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Czy organ administracji miał obowiązek przeprowadzenia własnego postępowania kontrolnego w sytuacji, gdy oparł się na wynikach audytu zewnętrznego?

Odpowiedź sądu

Tak, organ zasadnie oparł się na wynikach kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a skarżąca nie zdołała podważyć rzetelności tego materiału.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że fakt oparcia się na wynikach kontroli zewnętrznej nie dyskwalifikuje postępowania. Podkreślono, że skarżąca miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, ale z niej nie skorzystała.

Czy w przypadku braku wątpliwości co do wykładni przepisów prawa materialnego, sąd powinien stosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.)?

Odpowiedź sądu

Nie, zasada ta ma zastosowanie jedynie w sytuacji wystąpienia niedających się usunąć wątpliwości co do wykładni przepisów.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 7a § 1 k.p.a. jest dyrektywą interpretacyjną stosowaną w ostateczności, gdy pomimo różnych metod wykładni pozostają wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie organy i Sąd I instancji nie mieli wątpliwości co do interpretacji przepisów.

Czy organ administracji miał obowiązek podania w decyzji terminu naliczania odsetek od dotacji podlegającej zwrotowi?

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek zwrotu dotacji wraz z odsetkami wynika z ustawy (art. 252 ust. 1 i 6 u.f.p.), a decyzja jedynie stwierdza tę okoliczność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro obowiązek zwrotu dotacji wraz z odsetkami wynika z ustawy, a decyzja jedynie stwierdza tę okoliczność, organ nie miał obowiązku podawania w decyzji początkowego terminu naliczania odsetek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (23)

Główne

u.s.o. art. 90 § 3

Ustawa o systemie oświaty

Określa warunki otrzymania dotacji przez szkoły niepubliczne, w tym wymóg potwierdzenia uczestnictwa uczniów w zajęciach własnoręcznymi podpisami.

u.f.p. art. 252 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Określa, że zwrotowi do budżetu podlega część dotacji wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

u.f.p. art. 252 § 6

Ustawa o finansach publicznych

Określa, że odsetki od dotacji podlegających zwrotowi naliczane są od dnia przekazania dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji art. 10 § 5

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji art. 8 § 5

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis wynikowy przyznający kompetencję do uwzględnienia skargi w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.o. art. 90 § 3e

Ustawa o systemie oświaty

Umożliwia organom JST kontrolowanie prawidłowości wykorzystania dotacji.

u.f.p. art. 251 § 4

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § 5

Ustawa o finansach publicznych

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, stosowana tylko przy braku możliwości jednoznacznej wykładni.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi, pomimo iż wszechstronnie nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i całkowicie nie rozpoznano i nie dokonano oceny prawnej stanowiska organów obu instancji. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 80 k.p.a. skutkujące rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd I instancji w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny i niepełny materiał dowodowy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 i 7 k.p.a., art. 81a § 1 i 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie przez Sąd I instancji faktu, iż organy obu instancji z jednej strony nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a z drugiej strony rozstrzygnęły ewentualne wątpliwości na niekorzyść strony. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. Sąd I instancji całkowicie pominął, iż organy obu instancji są zobligowane przepisami prawa do tego, aby wątpliwości co do normy prawnej rozstrzygać na korzyść strony. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. […]

Godne uwagi sformułowania

Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności na tych zajęciach. • Prowadzona dokumentacja przebiegu nauczania musi uniemożliwić zweryfikowanie czy dany słuchacz uczestniczył w 50% obowiązkowych zajęć lekcyjnych. • Dla postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest określenie do zwrotu dotacji, zasadnicze znaczenie mają dokumenty zgromadzone w sprawie, gdyż tylko one mogą być podstawą rozliczeń finansowo-księgowych i nie mogą być zastępowane dowodem z przesłuchania świadków. • Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. • Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, wynikająca z art. 7a § 1 k.p.a., jest dyrektywą interpretacyjną dotyczącą wykładni zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący sprawozdawca

Dariusz Dudra

sędzia

Piotr Kraczowski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dokumentowania frekwencji słuchaczy w szkołach niepublicznych dla celów dotacji oświatowych oraz zasady prowadzenia postępowań w sprawach zwrotu dotacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odpowiedniej dokumentacji frekwencji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania szkół niepublicznych i prawidłowości dokumentacji, co jest istotne dla placówek edukacyjnych i organów samorządowych.

“Brak podpisów na listach obecności może oznaczać konieczność zwrotu dotacji oświatowej.”

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst