Orzeczenie · 2026-01-28

I GSK 676/23Oddalenie skargi kasacyjnej dotacja niezgodnie z przeznaczeniem

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
finanse publiczneoświatadotacjezwrot dotacjipostępowanie administracyjnekontroladokumentacjaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu nakazującą zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 106 § 3 p.p.s.a. (oddalenie wniosków dowodowych), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. (naruszenie zasady czynnego udziału strony), art. 15 k.p.a. (naruszenie zasady dwuinstancyjności) oraz art. 81 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (wadliwe uzasadnienie decyzji). Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 252 ust. 1 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter uzupełniający i służy ocenie zgodności z prawem działań organów, a nie ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Stwierdzono, że strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a brak wykazania istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy uniemożliwił uwzględnienie zarzutów procesowych. Sąd uznał również, że decyzje organów zawierały wymagane elementy, a ustalenia faktyczne, w tym brak dokumentacji potwierdzającej prawidłowe wykorzystanie dotacji, były prawidłowe. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na mocy art. 184 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego w sądach administracyjnych, zasady czynnego udziału strony oraz obowiązków beneficjentów dotacji w zakresie dokumentowania wydatków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji i nieudzielania informacji przez stronę, co stanowiło kluczowy element rozstrzygnięcia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd administracyjny może przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter uzupełniający i służy jedynie ocenie zgodności z prawem działań organów, a nie ustalaniu stanu faktycznego sprawy.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a postępowanie dowodowe jest dopuszczalne tylko w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i oceny legalności działania organu, nie zaś do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej.

Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.) zawsze skutkuje uchyleniem decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie jest samodzielną przesłanką uchylenia decyzji; konieczne jest wykazanie, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy i uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnej czynności procesowej.

Uzasadnienie

Strona musi wykazać związek przyczynowy między naruszeniem a wynikiem sprawy oraz udowodnić, że uchybienie uniemożliwiło jej podjęcie konkretnej czynności procesowej. Samo niezawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się nie jest wystarczające, jeśli strona i tak skorzystała z możliwości wypowiedzenia się lub nie wykazała negatywnych skutków.

Czy brak dokumentacji potwierdzającej sposób wykorzystania dotacji może stanowić podstawę do orzeczenia obowiązku jej zwrotu jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak rzetelnej dokumentacji rachunkowej uniemożliwiającej rozliczenie dotacji i wykazanie jej wydatkowania zgodnie z celem stanowi podstawę do orzeczenia zwrotu.

Uzasadnienie

Beneficjent dotacji ma obowiązek wykazać jej prawidłowe wydatkowanie poprzez prowadzenie przejrzystej dokumentacji. Brak takiej dokumentacji, mimo wielokrotnych wezwań organów, uniemożliwia kontrolę i uzasadnia uznanie dotacji za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który utrzymał w mocy decyzję SKO w Wałbrzychu o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Przepisy (18)

Główne

u.f.p. art. 252 § 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 252 § 1

Ustawa o finansach publicznych

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 106 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony. • Naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności. • Naruszenie art. 81 k.p.a. poprzez uznanie, że okoliczności zostały udowodnione bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się. • Naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji. • Naruszenie art. 252 ust. 1 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez wadliwe określenie podstawy prawnej naliczania odsetek. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez błędne uznanie niewykazania sposobu wykorzystania dotacji za wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do zasady na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. • Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej. • Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony. • Niezadowolenie strony postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem w wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. • Brak dokumentów i uniemożliwienie dostępu do nich jest w skutkach równoznaczny z brakiem wykazania, że dotacja została przeznaczona na realizację zadań zgodnie z jej przyznaniem. • Nie może dojść do sytuacji, aby beneficjent miał otrzymywać dotacje bez żadnych obowiązków z jego strony, a w szczególności w zakresie wykazania wydatkowania dotacji zgodnie z jej celami.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Joanna Salachna

członek

Marek Krawczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego w sądach administracyjnych, zasady czynnego udziału strony oraz obowiązków beneficjentów dotacji w zakresie dokumentowania wydatków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji i nieudzielania informacji przez stronę, co stanowiło kluczowy element rozstrzygnięcia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych związanych z rozliczaniem dotacji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i finansowym.

“Brak dokumentów to klucz do przegranej w sprawie dotacji – NSA wyjaśnia obowiązki beneficjentów.”

Sektor

oświata

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst