Orzeczenie · 2025-03-19

I GSK 577/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-03-19
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjnetermindobrowolna spłataukład ratalnyumorzenie postępowaniaNSAWSAprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił postanowienie organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych. Sprawa dotyczyła spółki A. Sp. z o.o., która dobrowolnie spłaciła należności w ramach układu ratalnego, a następnie złożyła wniosek o ustalenie kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na upływ 6-miesięcznego terminu od 'wyegzekwowania wykonania obowiązku' (art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - u.p.e.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że dobrowolna spłata należności w ramach układu ratalnego nie jest równoznaczna z 'wyegzekwowaniem wykonania obowiązku' w rozumieniu tego przepisu, a organ egzekucyjny nie zastosował przymusu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjne na korzyść strony (art. 7a k.p.a.) i uznał, że wniosek został złożony w terminie, licząc od dnia, w którym stało się ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. Sąd podkreślił, że postępowanie kasacyjne ogranicza się do kontroli zarzutów skargi. Stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania (w tym art. 141 § 4 p.p.s.a.) są nieuzasadnione, a uzasadnienie wyroku WSA było wystarczająco jasne. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA potwierdził, że dobrowolna spłata należności w ramach układu ratalnego nie jest 'wyegzekwowaniem wykonania obowiązku' w rozumieniu art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) u.p.e.a., ponieważ nie wiąże się z zastosowaniem przymusu administracyjnego i czynności egzekucyjnych. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zastosował art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a., ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu dobrowolnej spłaty, a termin na złożenie wniosku o koszty biegnie od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu stało się ostateczne. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną organu i zasądził od niego na rzecz spółki koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'wyegzekwowania wykonania obowiązku' w kontekście kosztów egzekucyjnych po dobrowolnej spłacie i umorzeniu postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 19 lutego 2021 r. w zakresie art. 64c § 6a u.p.e.a.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dobrowolna spłata należności w ramach układu ratalnego stanowi 'wyegzekwowanie wykonania obowiązku' w rozumieniu art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co determinuje rozpoczęcie biegu 6-miesięcznego terminu do złożenia wniosku o zawiadomienie o kosztach egzekucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dobrowolna spłata należności w ramach układu ratalnego nie jest 'wyegzekwowaniem wykonania obowiązku', gdyż nie wiąże się z zastosowaniem przymusu administracyjnego i czynności egzekucyjnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'wyegzekwowania wykonania obowiązku' odnosi się do sytuacji, gdy organ egzekucyjny stosuje przymus w celu zrealizowania środka egzekucyjnego. Dobrowolna spłata, nawet w toku postępowania egzekucyjnego, nie spełnia tej definicji. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu dobrowolnej spłaty, termin na złożenie wniosku o koszty biegnie od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu stało się ostateczne (art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a.).

Kiedy rozpoczyna się bieg 6-miesięcznego terminu na złożenie wniosku o zawiadomienie o wysokości kosztów egzekucyjnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin ten rozpoczyna bieg od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

Uzasadnienie

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) w brzmieniu obowiązującym do 19.02.2021 r.) wprost stanowi, że termin na złożenie wniosku o zawiadomienie o kosztach egzekucyjnych biegnie od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

Czy w przypadku wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, można stosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasada ta może być stosowana w ostateczności, gdy pomimo zastosowania różnych metod wykładni przepisy nadal pozostają niejasne, a możliwe jest co najmniej dwa równie uprawnione sposoby rozumienia normy prawnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera definicji legalnej pojęcia 'wyegzekwowania wykonania obowiązku', co stworzyło wątpliwości interpretacyjne. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 7a k.p.a., wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony, co Sąd pierwszej instancji prawidłowo uczynił.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 64c § § 6a pkt 1 lit. a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa termin 6 miesięcy od dnia 'wyegzekwowania wykonania obowiązku' na złożenie wniosku o zawiadomienie o kosztach egzekucyjnych. Sąd uznał, że dobrowolna spłata nie jest 'wyegzekwowaniem'.

u.p.e.a. art. 64c § § 6a pkt 1 lit. b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa termin 6 miesięcy od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne, na złożenie wniosku o zawiadomienie o kosztach egzekucyjnych. Sąd uznał ten przepis za właściwy do zastosowania w sprawie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten stanowi, że w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 61a § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony. Sąd uznał, że miała zastosowanie w sprawie z uwagi na brak definicji legalnej 'wyegzekwowania wykonania obowiązku'.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy kasacyjne.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

u.p.e.a. art. 1a § pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja 'czynności egzekucyjnej'.

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dobrowolna spłata należności w ramach układu ratalnego nie jest 'wyegzekwowaniem wykonania obowiązku' w rozumieniu art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) u.p.e.a. • W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu dobrowolnej spłaty, termin na złożenie wniosku o zawiadomienie o kosztach egzekucyjnych biegnie od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu stało się ostateczne (art. 64c § 6a pkt 1 lit. b) u.p.e.a.). • Brak definicji legalnej pojęcia 'wyegzekwowania wykonania obowiązku' uzasadnia stosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.).

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny argumentował, że dobrowolna spłata należności w ramach układu ratalnego stanowi 'wyegzekwowanie wykonania obowiązku', co skutkuje upływem terminu do złożenia wniosku o koszty egzekucyjne. • Organ zarzucał WSA błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 6a pkt 1 lit. a) i b) u.p.e.a. oraz art. 7a k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

dobrowolna spłata należności objętych ww. tytułami wykonawczymi • nie doszło do wyegzekwowania wykonania obowiązku • nie zastosował przymusu administracyjnego przez podjęcie czynności egzekucyjnych • wątpliwości interpretacyjne tej normy prawnej Sąd rozstrzygnął na korzyść strony w oparciu o art. 7a k.p.a.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Pietrasz

sędzia

Paweł Janusz Lewkowicz

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wyegzekwowania wykonania obowiązku' w kontekście kosztów egzekucyjnych po dobrowolnej spłacie i umorzeniu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 19 lutego 2021 r. w zakresie art. 64c § 6a u.p.e.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, jakim jest ustalanie kosztów po dobrowolnej spłacie. Interpretacja kluczowego pojęcia ma znaczenie praktyczne dla zobowiązanych.

Dobrowolna spłata długu a koszty egzekucyjne: NSA wyjaśnia kluczowe terminy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst