Orzeczenie · 2020-09-15

I GSK 540/18Oddalenie skargi kasacyjnej postępowanie egzekucyjne 18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2020-09-15
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnezarzutyprzedawnieniep.p.s.a.NSAskarżącyorgan egzekucyjnyprawomocnośćwykładnia prawa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Sprawa dotyczyła zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 170 i 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), poprzez błędne przyjęcie, że sąd jest związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem WSA. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), dotyczące błędnej wykładni przepisów w zakresie przedawnienia należności, braku doręczenia zawiadomień o zajęciu oraz braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że orzeczenie prawomocne wiąże inne sądy i organy, a zarzuty dotyczące przedawnienia były już przedmiotem rozpoznania w poprzednich postępowaniach, które zakończyły się prawomocnymi wyrokami, a których skarżący nie zaskarżył skutecznie. Sąd wskazał również na brak precyzji w formułowaniu zarzutów dotyczących naruszenia przepisów u.p.e.a. W konsekwencji, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną, sąd ją oddalił. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania ze względu na szczególnie trudną sytuację majątkową i rodzinną skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady związania prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych w postępowaniu egzekucyjnym oraz dopuszczalności stosowania art. 34 § 1a u.p.e.a. w celu uniknięcia wielokrotnego badania tych samych zarzutów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym i zarzutami, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy sąd administracyjny jest związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 170 i 171 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest związany prawomocnym wyrokiem, a jego motywy stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, wyjaśniając jego zakres.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy. W ocenie NSA, WSA prawidłowo odczytał treść sentencji wyroku z 7 września 2014 r. sygn. III SA/Po 1304/13, wiążąc ją z uzasadnieniem i wyprowadzając trafne wnioski odnośnie prawomocności rozstrzygnięcia w zakresie zarzutów podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 2, 3, 6, 8 i 10 u.p.e.a.

Czy obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym uległ przedawnieniu, a zgłoszony przez skarżącego zarzut przedawnienia jest dopuszczalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek nie uległ przedawnieniu, a zarzut przedawnienia jest niedopuszczalny, ponieważ kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku, zakończonym prawomocnym wyrokiem.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 4 stycznia 2012 r. sygn. I SA/Po 288/11, którym oddalono skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia. Sąd ten uznał, że należności nie uległy przedawnieniu. Rozstrzygnięcie to pozostaje pod ochroną art. 170 i 171 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie ze znowelizowaną treścią art. 34 u.p.e.a., ustawodawca uprościł procedurę, stwarzając podstawę do pominięcia badania zarzutów, o ile kwestie te były przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku.

Czy brak doręczenia skarżącemu zawiadomienia o zajęciu czy odpisów tytułów wykonawczych stanowi wadę podważającą legalność postępowania egzekucyjnego i powodującą nieważność czynności egzekucyjnych?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten jest nieuprawniony, ponieważ nie wskazano konkretnego przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a., który mógłby stanowić podstawę takiego zarzutu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 26 § 5 u.p.e.a. i art. 7 i 8 k.p.a. w zakresie braku doręczenia zawiadomienia o zajęciu czy odpisów tytułów wykonawczych jest całkowicie nieuprawniony, albowiem nie wskazano konkretnego przepisu art. 33 § 1 u.p.e.a., który mógłby stanowić podstawę takiego zarzutu.

Czy istnieją okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a.?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten nie został precyzyjnie sformułowany.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zarzut opisany w punkcie II. c) skargi kasacyjnej nie wskazuje, którą z dziesięciu jednostek redakcyjnych art. 33 § 1 u.p.e.a. skarżący uznaje za podstawę do umorzenia postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 170

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, a także inne organy państwowe.

p.p.s.a. art. 171

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Treść wyroku odczytywać należy w powiązaniu z motywami rozstrzygnięcia, nie ograniczając się do interpretacji samej sentencji.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z powodu przedawnienia obowiązku.

u.p.e.a. art. 34 § § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Uproszczenie procedury poprzez pominięcie badania zarzutów, o ile kwestie te były przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 26 § § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Brak doręczenia zawiadomienia o zajęciu czy odpisów tytułów wykonawczych nie stanowi wady podważającej legalność postępowania egzekucyjnego i nie powoduje nieważności czynności egzekucyjnych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa i ich działań.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa i ich działań.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący wadliwości postępowania egzekucyjnego.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4 i 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Przepisy dotyczące przedawnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym.

u.p.e.a. art. 59

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 2, 3, 6, 8 i 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawy do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

u.p.e.a. art. 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący dopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 170 i 171 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że Sąd orzekający związany jest w niniejszej sprawie prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z 4 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Po 288/11. • Naruszenie art. 26 § 5 u.p.e.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że brak doręczenia skarżącemu zawiadomienia o zajęciu czy też odpisów tytułów wykonawczych nie stanowi wady podważającej legalność postępowania egzekucyjnego i nie spowodował nieważności dokonanych czynności egzekucyjnych. • Naruszenie art. 24 ust. 4 i 5 u.s.u.s. w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.e.a. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym nie uległ przedawnieniu, a zgłoszony przez skarżącego zarzut przedawnienia jest niedopuszczalny. • Naruszenie art. 59 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające umorzenie przez organ egzekucyjny prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. przez jego błędną wykładnię i w efekcie błędne przyjęcie, że obowiązek stwierdzony tytułami wykonawczymi o numerze: P-628/2008 do P-677/2008 i P 679/2008 do P-694/2008 nie uległ przedawnieniu. • Naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a. w zw. z art. 12 u.s.u.s. […]

Godne uwagi sformułowania

Sąd orzekający związany jest w niniejszej sprawie prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu • z powagi rzeczy osądzonej korzysta jedynie sentencja wyroku, a jego motywy tylko w takich granicach, w jakich stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do wyjaśnienia jego zakresu • ustawodawca uprościł procedurę stwarzając podstawę do pominięcia badania zarzutów, o ile kwestie te były przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku • wszystkie przytoczone podstawy zarzutów w zakresie prowadzonej egzekucji okazały się bezzasadne • w tym postępowaniu Sąd ocenia nie "wszystkie okoliczności sprawy" lecz ogranicza się do oceny stawianych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Henryk Wach

sędzia

Piotr Piszczek

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady związania prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych w postępowaniu egzekucyjnym oraz dopuszczalności stosowania art. 34 § 1a u.p.e.a. w celu uniknięcia wielokrotnego badania tych samych zarzutów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem egzekucyjnym i zarzutami, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, w tym zasady związania prawomocnymi orzeczeniami. Choć istotna dla prawników procesualistów, może być mniej interesująca dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst