Orzeczenie · 2026-03-12

I GSK 467/23Oddalenie skargi kasacyjnej zwrot dofinansowania UE 16

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
środki unijnedofinansowaniezwrot środkówkontrolanadzórproceduryprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnebudżet UE

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę na decyzję Zarządu Województwa Lubuskiego w przedmiocie zwrotu dofinansowania z udziałem środków UE. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 67 u.f.p. poprzez nieuchylenie decyzji mimo braku dostatecznego wyjaśnienia sprawy, a także naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia wnioskowanych dowodów. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013, dotyczące błędnego uznania, że skarżąca wykorzystała środki z naruszeniem procedur, mimo braku wykazania rzeczywistej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 może stanowić samo naruszenie procedur, nawet bez wykazania rzeczywistej szkody. Stwierdzono, że skarżąca nie dochowała należytego nadzoru nad weryfikacją dokumentów potwierdzających skorzystanie z usług rozwojowych, co stanowiło naruszenie procedur i mogło spowodować szkodę w budżecie UE. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując na prawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego przez organy administracji. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA stwierdził, że skarżąca kasacyjnie w istocie polemizowała z ustaleniami stanu faktycznego, co jest niedopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego. Wyrok WSA został utrzymany w mocy, a skarga kasacyjna oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu dofinansowania unijnego w przypadku naruszenia procedur nadzoru nad wydatkami, nawet bez wykazania bezpośredniej szkody.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z funduszami UE i procedurami kontrolnymi, ale ogólne zasady dotyczące nadzoru i odpowiedzialności mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak należytego nadzoru nad weryfikacją dokumentów potwierdzających skorzystanie z usług rozwojowych, w sytuacji gdy nie wykazano rzeczywistej szkody w budżecie UE, może stanowić podstawę do żądania zwrotu dofinansowania unijnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak należytego nadzoru nad weryfikacją dokumentów potwierdzających skorzystanie z usług rozwojowych, stanowiący naruszenie procedur, może prowadzić do nieprawidłowości w rozumieniu przepisów UE i krajowych, nawet jeśli nie wykazano bezpośredniej szkody w budżecie UE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie procedur dotyczących nadzoru nad wydatkami kwalifikowanymi, w tym nad weryfikacją dokumentów potwierdzających realizację usług, stanowi nieprawidłowość w rozumieniu prawa unijnego i krajowego, co może skutkować obowiązkiem zwrotu dofinansowania. Nie jest konieczne udowodnienie powstania konkretnej szkody, wystarczy możliwość jej powstania w wyniku naruszenia prawa.

Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do dopuszczenia wszystkich wnioskowanych przez stronę dowodów, nawet jeśli uzna je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ jest zobowiązany do zebrania i rozpatrzenia dowodów mających znaczenie dla sprawy. Zakres postępowania dowodowego jest determinowany przez przepisy prawa materialnego i musi dotyczyć okoliczności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że organ administracji ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale tylko ten, który ma znaczenie dla sprawy. Zakres postępowania wyjaśniającego jest ograniczony przez przepisy prawa materialnego, a organ nie musi dopuszczać dowodów, które nie przyczynią się do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych.

Czy naruszenie zasady przekonywania przez organ administracji uzasadnia uchylenie decyzji, jeśli strona nie została przekonana o jej słuszności?

Odpowiedź sądu

Nie, zasada przekonywania nie wymaga od organu skutecznego przekonania strony o słuszności decyzji, lecz jedynie wyjaśnienia racjonalnych przesłanek i podstawy prawnej, wskazując, że wydanie innej decyzji było niemożliwe w istniejącym stanie prawnym i faktycznym.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zasada przekonywania sprowadza się do obowiązku organu dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności decyzji, a nie do osiągnięcia rezultatu w postaci faktycznego przekonania strony. Organ musi przedstawić racjonalne przesłanki i podstawę prawną, co zostało uznane za spełnione w analizowanej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił skargę na decyzję o zwrocie dofinansowania.

Przepisy (27)

Główne

u.f.p. art. 67 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 184

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2, ust. 8 i ust. 9

Ustawa o finansach publicznych

rozporządzenie nr 1303/2013 art. 2 § pkt 36

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013

rozporządzenie nr 1303/2013 art. 143 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013

Umowa o dofinansowanie art. § 4 § ust. 1 pkt 2

Umowa o dofinansowanie art. § 17 § ust. 1

Regulamin Naboru i Uczestnictwa w Projekcie art. § 5 § pkt 1 lit. k)

Regulamin Naboru i Uczestnictwa w Projekcie art. § 13 § ust. 1-5

Regulamin Naboru i Uczestnictwa w Projekcie art. § 9 § ust. 1 lit. e)

Regulamin Naboru i Uczestnictwa w Projekcie art. § 3 § ust. 1 lit. e)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 11

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1 i § 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 50 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

O.p. art. 54 § § 1 pkt 7

Ustawa Ordynacja podatkowa

O.p. art. 54 § § 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

Ustawa wdrożeniowa art. 24 § ust. 9 pkt 2

Ustawa wdrożeniowa art. 2 § pkt 14

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 67 u.f.p. poprzez nieuchylenie decyzji mimo braku dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. • Naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia wnioskowanych dowodów. • Naruszenie prawa materialnego, w tym art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013, poprzez błędne uznanie, że skarżąca wykorzystała środki z naruszeniem procedur, mimo braku wykazania rzeczywistej szkody. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez błędne przyjęcie, że środki wypłacone skarżącej zostały wykorzystane z naruszeniem procedur.

Godne uwagi sformułowania

brak należytego nadzoru nad weryfikacją dokumentów potwierdzających skorzystanie z usług rozwojowych • naruszenie procedur • nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013 • potencjalna szkoda w budżecie Unii Europejskiej • zasada przekonywania nie wymaga od organów skutecznego przekonania strony o tym, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem • ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy

Skład orzekający

Tomasz Smoleń

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Wach

sędzia

Marek Krawczak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu dofinansowania unijnego w przypadku naruszenia procedur nadzoru nad wydatkami, nawet bez wykazania bezpośredniej szkody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z funduszami UE i procedurami kontrolnymi, ale ogólne zasady dotyczące nadzoru i odpowiedzialności mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu rozliczania funduszy unijnych – odpowiedzialności beneficjenta za nadzór nad realizacją projektów i usług. Pokazuje, że nawet brak bezpośredniej szkody nie chroni przed konsekwencjami naruszenia procedur.

“Nawet brak szkody nie chroni przed zwrotem unijnych dotacji – kluczowy nadzór nad wydatkami.”

Dane finansowe

WPS: 90 901,5 PLN

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst