I GSK 322/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na czynność Starosty Ostrowskiego dotyczącą ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym art. 133 § 1 i 134 § 1 PPSA, kwestionując ocenę materiału dowodowego i uznanie działalności szkoły za komercyjną. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów materialnych, w tym art. 26 § 2 i 33 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, art. 170 § 1 Prawa oświatowego, a także art. 70 ust. 4 i art. 2, 7 Konstytucji RP. Skarżąca argumentowała, że ustalona kwota dotacji (niecałe 3 zł na słuchacza) jest iluzoryczna i nie pozwala na prowadzenie działalności oświatowej, co narusza prawo do równego dostępu do wykształcenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, Konstytucja nie nakłada na władze publiczne obowiązku finansowania szkół niepublicznych w takim samym zakresie jak szkół publicznych, a jedynie wspierania indywidualnej pomocy dla uczniów. Sąd wskazał również na wady konstrukcyjne i brak uzasadnienia zarzutów skargi kasacyjnej, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę części z nich. W konsekwencji, NSA uznał, że ustalenie stawki dotacji w kwocie zgodnej z przepisami ustawy nie narusza Konstytucji, a zasada dwusektorowości szkolnictwa nie oznacza obowiązku pełnego finansowania szkół niepublicznych przez państwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad finansowania szkół niepublicznych przez państwo i interpretacja konstytucyjnego prawa do równego dostępu do wykształcenia w kontekście dotacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania szkół niepublicznych w oparciu o obowiązujące przepisy, które mogą ulec zmianie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ustalenie przez organ dotacji oświatowej w kwocie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza stanowi naruszenie prawa do równego dostępu do wykształcenia i czy jest zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie takiej kwoty dotacji nie narusza prawa do równego dostępu do wykształcenia ani przepisów Konstytucji, ponieważ Konstytucja nie nakłada obowiązku pełnego finansowania szkół niepublicznych przez państwo, a jedynie wspierania indywidualnej pomocy dla uczniów.
Uzasadnienie
Konstytucja RP (art. 70 ust. 3) dopuszcza istnienie szkół niepublicznych i ich częściowe finansowanie przez państwo, ale nie nakłada obowiązku finansowania ich w takim samym zakresie jak szkół publicznych. Prawo do równego dostępu do wykształcenia jest realizowane m.in. poprzez indywidualną pomoc dla uczniów, a nie przez pełne finansowanie placówek prowadzących działalność niepubliczną.
Czy prowadzenie niepublicznej szkoły jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów?
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie szkół, w tym niepublicznych, nie jest działalnością gospodarczą, lecz realizacją zadania publicznego.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że zgodnie z art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego, prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą, a stanowi realizację zadania publicznego.
Przepisy (20)
Pomocnicze
up art. 170 § § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
ppsa art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 146 § § 1 zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ufzo art. 26 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
ufzo art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
upo art. 1 § ust. 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
upo art. 10
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
upo art. 11
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
rozporządzenie MEN art. 3
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023
Konstytucja art. 70 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja art. 178 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego art. 28 § ust. 6
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 ppsa poprzez dokonanie przez sąd sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego. • Naruszenie art. 170 § 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez uznanie, że prowadzenie szkół niepublicznych jest działalnością komercyjną. • Naruszenie art. 26 § 2 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz przepisów Prawa oświatowego i rozporządzenia MEN poprzez błędne ustalenie stawki dotacji. • Naruszenie art. 70 ust. 4 Konstytucji poprzez uznanie, że ustalenie stawki dotacji nie narusza prawa do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. • Naruszenie art. 2, art. 7 w zw. z art. 70 Konstytucji poprzez uznanie, że ustalenie stawki dotacji poniżej 3 zł jest dopuszczalne. • Naruszenie art. 178 § 1 Konstytucji poprzez niezbadanie konstytucyjności przepisów rozporządzenia MEN.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół, gdyż organ jest zobowiązany jedynie do częściowego finansowania działalności szkoły • prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą, a skarżąca prowadząc je realizuje zadanie publiczne • z art. 70 ust. 3 Konstytucji nie wynika prawo podmiotowe szkół niepublicznych do uzyskania środków na całość ich działalności • podstawowa odpowiedzialność za ich gospodarkę finansową spoczywa na ich założycielach • ustalenie stawki dotacji dla szkoły niepublicznej w kwocie zgodnej z przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych • Na władzy publicznej nie ciąży bowiem – jak już wcześniej wskazano – obowiązek finansowania działalności szkół niepublicznych w takim samym lub zbliżonym zakresie jak w odniesieniu do szkół publicznych.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący
Piotr Kraczowski
sprawozdawca
Tomasz Smoleń
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad finansowania szkół niepublicznych przez państwo i interpretacja konstytucyjnego prawa do równego dostępu do wykształcenia w kontekście dotacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania szkół niepublicznych w oparciu o obowiązujące przepisy, które mogą ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do edukacji i jego finansowania, co jest tematem o szerokim zainteresowaniu społecznym i prawnym. Pokazuje granice odpowiedzialności państwa za finansowanie szkolnictwa niepublicznego.
“Czy państwo musi finansować szkoły niepubliczne? NSA wyjaśnia granice konstytucyjnego prawa do edukacji.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.