I GSK 1896/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienia organów administracji odmawiające zwolnienia spod egzekucji zajętej wierzytelności, która miała posłużyć do wypłaty wynagrodzeń pracownikom. Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwego postępowania, nie wyważyły interesu pracownika i wierzyciela, a także nie rozważyły specyficznej ochrony wynagrodzeń za pracę. Sąd zwrócił uwagę na możliwość zastosowania przepisów dotyczących dłużnika zajętej wierzytelności (art. 71a i 71b u.p.e.a.) w kontekście dużej wartości wierzytelności przysługującej spółce. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, częściowo uchylił wyrok WSA. NSA zgodził się z WSA co do potrzeby wnikliwego badania sprawy i ochrony wynagrodzeń, jednak uznał, że WSA prawidłowo wskazał na konieczność zbadania przez organ możliwości zastosowania art. 71a i 71b u.p.e.a. w kontekście wielkości wierzytelności i potencjalnej bezskuteczności egzekucji. NSA oddalił skargę kasacyjną w zakresie dotyczącym meritum sprawy, ale uwzględnił ją w części dotyczącej kosztów zastępstwa procesowego, korygując wysokość zasądzonych kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnienia spod egzekucji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście ochrony wynagrodzeń za pracę oraz stosowania przepisów o dłużniku zajętej wierzytelności. Określenie zasad ustalania kosztów sądowych w sprawach egzekucyjnych dotyczących składek ZUS.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny, rozpatrując wniosek o zwolnienie spod egzekucji zajętej wierzytelności na wypłatę wynagrodzeń pracownikom, powinien wnikliwie zbadać możliwość zastosowania przepisów dotyczących dłużnika zajętej wierzytelności (art. 71a i 71b u.p.e.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ powinien zbadać tę kwestię, zwłaszcza w kontekście wielkości przysługującej spółce wierzytelności i ochrony wynagrodzeń pracowniczych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA prawidłowo wskazał na konieczność zbadania przez organ możliwości zastosowania art. 71a i 71b u.p.e.a. w sytuacji, gdy zwolnienie części wierzytelności mogłoby nie udaremnić celu egzekucji, a jednocześnie chronione jest wynagrodzenie za pracę.
Jakie są granice kontroli sądowej nad aktami uznania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kontrola sądu nie dotyczy uznania administracyjnego samo w sobie, lecz kwestii, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że WSA prawidłowo skontrolował postępowanie dowodowe organu, uznając je za niewyczerpujące i wskazując na naruszenia prawa, nie przekraczając przy tym ram postępowania kontrolnego.
Czy sprawy dotyczące egzekucji administracyjnej należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a także inne sprawy egzekucyjne dotyczące postanowień organów egzekucyjnych, są zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych i czy wpływa to na wysokość kosztów zastępstwa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sprawy te są zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, a koszty zastępstwa procesowego powinny być ustalone według niższej stawki (480 zł) ze względu na uprzywilejowany charakter tych spraw.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na uchwale 7 sędziów NSA i wykładni celowościowej, stwierdził, że sprawy te mają charakter społecznie wrażliwy i powinny być traktowane priorytetowo, co przekłada się na niższe koszty sądowe i zastępstwa procesowego.
Przepisy (25)
Główne
u.p.e.a. art. 13 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zwolnienie spod egzekucji następuje w ramach uznania administracyjnego, wymaga wszechstronnego rozpoznania sprawy, uwzględnienia dowodów i sytuacji majątkowej zobowiązanego. Zwolnienie nie może dotyczyć całego majątku ani udaremnić celu egzekucji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez WSA.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzanie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 239 § pkt 1 lit. e
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1 § pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Cel egzekucji to zaspokojenie wierzyciela.
u.p.e.a. art. 81 § § 4 i § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy dotyczące szczególnej ochrony wynagrodzenia za pracę, podatku dochodowego i składek na ubezpieczenie społeczne.
u.p.e.a. art. 71a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postanowienie o wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności.
u.p.e.a. art. 71b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Możliwość ściągnięcia zajętej wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia aktu administracyjnego.
k.p.a. art. 126
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 18
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
p.p.s.a. art. 211
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kosztów sądowych.
p.p.s.a. art. 212 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rodzaje opłat sądowych.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 1
Wpis stały od postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA prawidłowo ocenił, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego i nie uzasadniły należycie odmowy zwolnienia spod egzekucji. • Ochrona wynagrodzeń za pracę wymaga szczególnej wnikliwości przy rozpatrywaniu wniosków o zwolnienie spod egzekucji. • Organ powinien zbadać możliwość zastosowania art. 71a i 71b u.p.e.a. w kontekście wielkości wierzytelności i celu egzekucji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym przekroczenia ram kontroli i oceny sprawy przez kryterium słuszności. • Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia kosztów zastępstwa procesowego przez WSA (w części uwzględnione przez NSA).
Godne uwagi sformułowania
Zwolnienie, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., rozpatrywane jest w ramach uznania administracyjnego • Wynagrodzenie za pracę w systemie prawnym chronione jest w sposób szczególny, bezwzględny • Kontroli sądu nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Dariusz Dudra
przewodniczący sprawozdawca
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
członek
Piotr Piszczek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia spod egzekucji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście ochrony wynagrodzeń za pracę oraz stosowania przepisów o dłużniku zajętej wierzytelności. Określenie zasad ustalania kosztów sądowych w sprawach egzekucyjnych dotyczących składek ZUS."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony wynagrodzeń pracowników w kontekście egzekucji administracyjnej, co ma znaczenie praktyczne dla wielu przedsiębiorców i pracowników. Dodatkowo, rozstrzygnięcie dotyczące kosztów sądowych jest istotne dla podmiotów objętych zwolnieniem.
“Czy pracownicy mogą stracić pensje przez długi firmy? NSA wyjaśnia, jak chronić wynagrodzenia przed egzekucją.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.