Orzeczenie · 2025-12-18

I FSK 499/23Uchylenie wyroku VAT ponowne rozpoznanie WSA

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-18
NSAPodatkoweWysokansa
VATulga na złe długikorekta deklaracjiinterpretacja podatkowapostępowanie układoweprawo procesowekontrola sądowaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu, który uchylił indywidualną interpretację podatkową dotyczącą podatku od towarów i usług (VAT). Sprawa dotyczyła możliwości skorzystania przez podatnika z ulgi na "złe długi" w VAT. Podatnik wystawił fakturę w grudniu 2019 r., a jego dłużnik był w trakcie postępowania układowego. Podatnik pierwotnie rozliczył VAT w niewłaściwym okresie, a następnie chciał skorygować deklarację, powołując się na przepisy obowiązujące po nowelizacji z 2021 r. oraz wyrok TSUE. WSA uchylił interpretację organu, uznając, że podatnik może skorzystać z ulgi, odwołując się do możliwości korekty deklaracji na podstawie art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej i wyroku NSA z 2014 r. NSA uchylił jednak wyrok WSA, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 146 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 57a P.p.s.a. w zw. z art. 81 ust 1 O.p. Sąd wskazał, że WSA wyszedł poza zakres skargi, rozpatrując kwestię korekty deklaracji na podstawie art. 81 § 1 O.p., podczas gdy pytanie podatnika dotyczyło prawa do skorzystania z ulgi w określonym okresie. NSA podkreślił, że w sprawach dotyczących skarg na interpretacje podatkowe sąd jest związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną (art. 57a P.p.s.a.). Z tych względów sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważne orzeczenie dotyczące granic kontroli sądowej w sprawach skarg na interpretacje podatkowe oraz stosowania art. 57a P.p.s.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań ze skarg na interpretacje indywidualne; meritum sprawy dotyczącej ulgi na "złe długi" VAT nie zostało rozstrzygnięte.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na interpretację indywidualną może wyjść poza zakres zarzutów skargi i rozpoznać kwestie niepodniesione przez stronę, w szczególności dotyczące możliwości korekty deklaracji na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, które nie były podstawą skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawach dotyczących skarg na indywidualne interpretacje podatkowe sąd jest związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 57a P.p.s.a., co wyklucza możliwość wyjścia poza zakres sformułowanych w skardze zarzutów.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA naruszył art. 146 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 57a P.p.s.a. w zw. z art. 81 ust 1 O.p., ponieważ rozpoznał kwestię korekty deklaracji na podstawie art. 81 § 1 O.p., na który strona nie powoływała się w skardze, a który nie był przedmiotem wniosku o interpretację. Sąd pierwszej instancji powinien był rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zarzutów skargi.

Jakie są zasady rozliczania ulgi na "złe długi" VAT, gdy wierzytelność powstała przed nowelizacją przepisów, a korekta deklaracji następuje po jej wejściu w życie, zwłaszcza w kontekście postępowania układowego dłużnika?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez NSA, gdyż sprawa została uchylona z przyczyn proceduralnych. WSA uznał, że podatnik może skorzystać z ulgi, odwołując się do możliwości korekty deklaracji na podstawie art. 81 § 1 O.p. Organ interpretacyjny stał na stanowisku, że brak jest możliwości skorzystania z ulgi, gdyż od daty wystawienia faktury upłynęły dwa lata, licząc od końca roku, w którym faktura została wystawiona, a przepisy przejściowe nie przewidywały odmiennych zasad.

Uzasadnienie

NSA nie rozstrzygnął meritum sprawy dotyczącej ulgi na "złe długi" VAT, skupiając się na błędach proceduralnych WSA. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na możliwości korekty deklaracji na podstawie art. 81 § 1 O.p., co zostało uznane przez NSA za wyjście poza zakres skargi. Kwestia właściwej interpretacji art. 89a ust. 2 pkt 5 u.p.t.u. w kontekście postępowania układowego i terminów pozostała nierozstrzygnięta przez NSA w tym orzeczeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (21)

Główne

u.p.t.u. art. 89a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 89a § ust. 1a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 89a § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 89a § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 89a § ust. 2 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 89a § ust. 2 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 89a § ust. 2 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis określający warunki skorzystania z ulgi na złe długi, w tym termin.

u.p.t.u. art. 89a § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podstawowy przepis dotyczący prawa do obniżenia kwoty podatku należnego.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 89a § ust. 2 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Kluczowy przepis dotyczący terminu skorzystania z ulgi na "złe długi", którego interpretacja była przedmiotem sporu.

O.p. art. 81 § § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący korekty deklaracji, który został błędnie zastosowany przez WSA jako podstawa rozstrzygnięcia.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia przepisu postępowania dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, naruszony przez WSA.

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący skutków uwzględnienia skargi, naruszony przez WSA.

P.p.s.a. art. 57a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ograniczający zakres kontroli sądu w sprawach dotyczących skarg na interpretacje podatkowe.

Dyrektywa 112 art. 90 § ust. 1

Dyrektywa Rady 2006/112/WE

Przepis prawa UE dotyczący korekty podstawy opodatkowania, powołany przez stronę skarżącą w WSA.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpoznania skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 14 ust 1 pkt 1 lit.c oraz pkt 2 lit. a

Reguluje opłaty za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA przepisów postępowania, w szczególności art. 146 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 57a P.p.s.a. w zw. z art. 81 ust 1 O.p., poprzez wyjście poza zakres skargi i rozpoznanie kwestii niepodniesionych przez stronę.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami tudzież zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. • art. 57a P.p.s.a. wyłącza powyższy obowiązek sądu administracyjnego. • W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, wyjaśniono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący sprawozdawca

Marek Kołaczek

członek

Włodzimierz Gurba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące granic kontroli sądowej w sprawach skarg na interpretacje podatkowe oraz stosowania art. 57a P.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań ze skarg na interpretacje indywidualne; meritum sprawy dotyczącej ulgi na "złe długi" VAT nie zostało rozstrzygnięte.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych, zwłaszcza tych zajmujących się prawem podatkowym, ze względu na rozważania dotyczące granic kontroli sądowej i stosowania art. 57a P.p.s.a.

“NSA: Sąd nie może wyjść poza zarzuty skargi w sprawach o interpretacje podatkowe!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst