I FNP 16/25Odrzucenie skargi o niezgodność z prawem wyroku NSA 14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Syndyka masy upadłości P. sp. j. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku NSA z dnia 20 kwietnia 2023 r. (sygn. akt I FSK 942/22). Skarżący podnosił, że wyrok ten jest niezgodny z prawem z powodu naruszenia przepisów postępowania, w tym udziału w składzie orzekającym osoby nieuprawnionej (sędziego Mariusza Jerzego Goleckiego), co miało skutkować nieważnością postępowania i naruszeniem art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Skarżący twierdził, że nie było możliwości wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w innych trybach prawnych, a szkoda wynikła z niemożności uzyskania zwrotu VAT. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił odrzucić skargę. Sąd uzasadnił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ma charakter subsydiarny i przysługuje tylko wtedy, gdy inne środki prawne nie były lub nie są możliwe. W tej sprawie stwierdzono, że strona wcześniej wniosła skargę o wznowienie postępowania, choć została ona odrzucona z innych przyczyn. Sąd podkreślił, że w postępowaniu wznowieniowym można było podnieść kwestię wadliwości składu orzekającego. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że strona miała możliwość skorzystania z art. 5a P.u.s.a. w celu zbadania niezawisłości i bezstronności sędziego, czego nie uczyniła, mimo świadomości składu sądu. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą naruszenia art. 6 EKPC, wskazując na brak przystąpienia UE do Konwencji. W konsekwencji, skarga została odrzucona na podstawie art. 285h § 2 P.p.s.a. jako niedopuszczalna z powodu braku wykazania niemożności wzruszenia orzeczenia w innych trybach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność i przesłanki skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zwłaszcza w kontekście istnienia innych środków prawnych i możliwości kwestionowania składu sądu.
Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA i jej subsydiarnego charakteru.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy istnieją inne środki prawne lub gdy strona mogła podnieść zarzuty w poprzednich postępowaniach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna, jeśli zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa, lub jeśli strona miała możliwość podniesienia zarzutów (np. dotyczących składu sądu) w poprzednich postępowaniach.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił subsydiarny charakter skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Wskazał, że strona wcześniej próbowała wznowić postępowanie, a także mogła skorzystać z art. 5a P.u.s.a. w celu kwestionowania składu sądu, co oznacza, że nie wykazała niemożności wzruszenia orzeczenia w innych trybach.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez udział w składzie orzekającym osoby nieuprawnionej, skutkujące nieważnością postępowania, może być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Takie naruszenie może być podstawą skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA, ale tylko w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki dopuszczalności tej skargi, w tym niemożność wzruszenia orzeczenia w innych trybach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć wadliwość składu sądu mogłaby stanowić podstawę do wzruszenia orzeczenia, to w tej konkretnej sprawie strona nie wykazała, że nie było innych możliwości prawnych do podniesienia tego zarzutu, co czyni skargę niedopuszczalną.
Czy naruszenie art. 47 Karty Praw Podstawowych UE (prawo do skutecznego środka prawnego i sprawiedliwego procesu) może stanowić podstawę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA?
Odpowiedź sądu
Prawo do skutecznego środka prawnego i sprawiedliwego procesu nie jest absolutne i jego realizacja następuje w ramach procedur krajowych. Naruszenie tych praw może być podstawą skargi, jeśli spełnione są ogólne przesłanki jej dopuszczalności.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że prawo do sądu UE wymaga zapewnienia ochrony sądowej w ramach procedur krajowych, które muszą być skuteczne i równoważne. W tej sprawie jednak, ze względu na niedopuszczalność skargi z innych powodów, kwestia naruszenia KPP nie była rozstrzygana merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
P.p.s.a. art. 285h § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 285e § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga powinna zawierać wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
P.p.s.a. art. 285j
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 poz 935 art. 285h § 2
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 285a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia WSA przysługuje, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
P.p.s.a. art. 285a § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Od orzeczeń NSA skarga nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej.
P.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odnoszący się do wadliwości postępowania przed sądem pierwszej instancji, nie przed NSA.
P.p.s.a. art. 271 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw
P.u.s.a. art. 5a
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Możliwość zbadania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.
P.p.s.a. art. 232 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot wpisu od skargi.
P.p.s.a. art. 270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga o wznowienie postępowania.
P.p.s.a. art. 272 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga o wznowienie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna, gdy istnieją inne środki prawne do wzruszenia orzeczenia. • Strona miała możliwość podniesienia zarzutów dotyczących składu sądu w poprzednich postępowaniach (wznowienie, art. 5a P.u.s.a.). • Naruszenie art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. dotyczy wadliwości postępowania przed sądem pierwszej instancji, a nie NSA.
Odrzucone argumenty
Niezgodność wyroku NSA z prawem z powodu naruszenia art. 47 KPP UE i art. 6 EKPC. • Niemożność wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych.
Godne uwagi sformułowania
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu • skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem została przez ustawodawcę uregulowana jako szczególny środek prawny, dopuszczalny dopiero wtedy, gdy nie było i nie jest możliwe wzruszenie orzeczenia w żadnym trybie • nie opiera się zatem na prawdzie stwierdzenie zawarte w skardze [...] że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe • prawo do skutecznego środka prawnego i do sprawiedliwego procesu sądowego nie jest absolutne i bezwzględne
Skład orzekający
Artur Mudrecki
sprawozdawca
Bartosz Wojciechowski
przewodniczący
Danuta Oleś
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność i przesłanki skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zwłaszcza w kontekście istnienia innych środków prawnych i możliwości kwestionowania składu sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA i jej subsydiarnego charakteru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy skomplikowanej procedury zaskarżania prawomocnych orzeczeń i pokazuje, jak sąd skrupulatnie bada przesłanki dopuszczalności, nawet gdy pojawiają się zarzuty dotyczące naruszenia praw UE i wadliwości składu sądu.
“Czy można zaskarżyć prawomocny wyrok NSA? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki dopuszczalności skargi.”
Dane finansowe
WPS: 4 200 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.