I CSK 3683/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej wniesionej przez C.S. i E.S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 stycznia 2023 r. (sygn. akt II Ca 911/22) w sprawie o rozgraniczenie. Skarżący domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na przesłanki z art. 398^9^ § 1 pkt 1, 3 i 4 k.p.c. Wskazywali na istotne zagadnienie prawne dotyczące nieważności decyzji administracyjnej (Aktu Własności Ziemi) wydanej w tle czynu zabronionego oraz jej wpływu na postępowanie rozgraniczeniowe. Podnosili również zarzuty nieważności postępowania, w tym pozbawienie strony możliwości obrony praw właścicielskich oraz wydanie orzeczenia w jednoosobowym składzie sądu drugiej instancji, podczas gdy wymagany był skład kolegialny. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki, stwierdził, że zarzut nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony praw nie został uprawdopodobniony, ponieważ strona podejmowała czynności procesowe. Odnosząc się do zarzutu jednoosobowego składu sądu okręgowego, Sąd Najwyższy wskazał, że orzeczenie zapadło w dniu 26 stycznia 2023 r., a zatem nie podlegało wstecznej mocy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), która dotyczyła orzeczeń wydanych po tej dacie. Podkreślono, że przepisy przejściowe ustawy COVID-19 dopuszczały jednoosobowe składy w sądach drugiej instancji w tym okresie, a ingerencja ustawodawcy w zasadę kolegialności nie była z zasady niedopuszczalna. Sąd Najwyższy uznał również, że skarżący nie wykazali istnienia istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ zabrakło pogłębionego wywodu prawnego, a podniesione kwestie nie stanowiły nowej wykładni prawa. Zarzut oczywistej zasadności skargi również nie został uwzględniony, gdyż skarżący próbowali polemizować z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od uczestników C.S. i E.S. solidarnie na rzecz wnioskodawczyni D.D. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności w kontekście przepisów przejściowych ustawy COVID-19 i braku istotnego zagadnienia prawnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o przyjęcie skargi kasacyjnej i interpretacją przepisów przejściowych ustawy COVID-19.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie nieważności postępowania z powodu wydania orzeczenia przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie, gdy przepisy przejściowe ustawy COVID-19 dopuszczały takie składy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli orzeczenie zapadło przed datą wejścia w życie uchwały Sądu Najwyższego nadającej moc zasady prawnej wykładni dotyczącej jednoosobowych składów, a skład jednoosobowy był zgodny z przepisami przejściowymi ustawy COVID-19.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała III PZP 6/22, która uznała jednoosobowy skład sądu drugiej instancji za podstawę nieważności postępowania, miała zastosowanie do orzeczeń wydanych po jej podjęciu. Orzeczenie Sądu Okręgowego w Krakowie zapadło przed tą datą i było zgodne z przepisami przejściowymi ustawy COVID-19, które dopuszczały takie składy.
Czy skarżący wykazał istnienie istotnego zagadnienia prawnego, które uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ zabrakło pogłębionego wywodu prawnego, a podniesione kwestie nie stanowiły nowej wykładni prawa ani nie były wystarczająco uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że dla przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu istotnego zagadnienia prawnego wymagane jest przedstawienie nowego, nierozwiązanego dotychczas problemu jurydycznego, który przyczyni się do rozwoju prawa. Skarżący nie przedstawili wystarczającej argumentacji, ograniczając się do przywołania jednej uchwały i wyrażenia dezaprobaty dla oceny prawnej sądu niższej instancji.
Czy skarga kasacyjna może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeśli jej podstawą są zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co wyklucza uznanie jej za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu art. 398^9^ § 1 pkt 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją sądową, a ustalony stan faktyczny jest wiążący. Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej (art. 398^3^ § 3 k.p.c.), co uniemożliwia uznanie jej za oczywiście uzasadnioną na tej podstawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| C.S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M.B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E.S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (19)
Główne
k.p.c. art. 398^9^ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4^ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów do postępowań przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 398^13^ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania należy brać pod uwagę z urzędu.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. wskutek pozbawienia strony możności obrony jej praw.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy składu sądu w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 379 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. wskutek wydania orzeczenia przez nienależycie obsadzony sąd.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przeprowadzania dowodów.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczenia dowodu.
k.p.c. art. 177 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
ustawa COVID-19 art. 15 zzs^1^ § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwiał orzekanie w jednoosobowych składach w sądach drugiej instancji.
k.p.c. art. 398^3^ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w sprawach nieprocesowych.
k.p.c. art. 98 § § 1^1^, § 3 i 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 art. § 10 § ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych do przyjęcia skargi kasacyjnej. • Orzeczenie sądu drugiej instancji wydane w jednoosobowym składzie było zgodne z przepisami przejściowymi ustawy COVID-19. • Nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego. • Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu drugiej instancji. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego Aktu Własności Ziemi i jego wpływu na postępowanie rozgraniczeniowe. • Pozbawienie strony możności obrony praw właścicielskich. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4^ § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • W sprawie nie uprawdopodobniono jednak, by zaszła wskazana przez uczestników postępowania przyczyna nieważności postępowania. • Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, nie znajdzie w tym przypadku zastosowania. • Wymóg przedstawienia zagadnienia w sposób ogólny i abstrakcyjny sprowadza się do tego, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu. • Podstawowym, bowiem, celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. • Oparcie wniosku o twierdzeniu o oczywistej zasadność skargi obliguje skarżącego do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, naruszenia dostrzegalnego prima facie. • Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową, przed którą dochodzi do kolejnego rozpoznania sprawy.
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności w kontekście przepisów przejściowych ustawy COVID-19 i braku istotnego zagadnienia prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o przyjęcie skargi kasacyjnej i interpretacją przepisów przejściowych ustawy COVID-19.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i interpretację przepisów przejściowych ustawy COVID-19.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej? Analiza przesłanek i pułapek procesowych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.