I CSK 2512/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez K. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Gliwicach w sprawie o zapłatę. Skarga dotyczyła wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 marca 2024 r. (sygn. akt I ACa 516/23). Powód domagał się zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową – krzywdę psychiczną, twierdząc, że błędy orzecznicze sądów niższych instancji w zakresie wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności doprowadziły do jego traumy i uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na przesłance oczywistej zasadności (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.), wskazując na błędną wykładnię przepisów art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 417 k.c. i art. 361 k.c. oraz art. 448 k.c. Sąd Najwyższy, analizując przesłankę oczywistej zasadności, podkreślił, że wymaga ona wykazania zasadności zarzutów prima facie, bez głębszej analizy prawnej, co oznacza elementarne uchybienia przepisom prawa materialnego lub procesowego. W ocenie Sądu Najwyższego, uzasadnienie wniosku skarżącego było lakoniczne, stanowiło jedynie wyraz subiektywnej oceny i dezaprobaty, nie poparte przekonującą argumentacją prawną. Sąd wskazał również, że skarżący odmiennie pojmuje funkcje sądu kasacyjnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie obciążono powoda kosztami postępowania kasacyjnego ze względu na jego sytuację majątkową i osobistą. Przyznano również wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności przesłanki oczywistej zasadności oraz interpretacji pojęcia dóbr osobistych w kontekście stresu związanego z postępowaniem sądowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Interpretacja dóbr osobistych może być szersza w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy konieczność uczestnictwa w postępowaniu karnym i dochodzenie swoich racji w postępowaniu instancyjnym oraz nadzwyczajnym, a także kwestionowanie orzeczeń sądów, może stanowić naruszenie dóbr osobistych w postaci ochrony zdrowia psychicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama konieczność uczestnictwa w postępowaniu i dochodzenie swoich racji, a także fakt, że kwestionowane orzeczenia okazały się nietrafne, nie stanowią naruszenia dóbr osobistych. Odczuwanie stresu czy dyskomfortu wynikłego z potrzeby zaskarżenia orzeczenia sądu nie jest naruszeniem dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone stanowisko judykatury, zgodnie z którym sama potrzeba prowadzenia postępowań sądowych, nawet jeśli wiąże się ze stresem, nie jest równoznaczna z naruszeniem dóbr osobistych, chyba że wystąpią szczególne okoliczności wskazujące na rażące naruszenie prawa lub zdarzenia traumatyczne.
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłankę oczywistej zasadności (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.) w sytuacji, gdy skarżący zarzuca jedynie błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i lakonicznie uzasadnia swój wniosek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, lakoniczne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, stanowiące wyraz subiektywnej oceny i dezaprobaty, niepoparte przekonującą argumentacją prawną, nie spełnia przesłanki oczywistej zasadności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnia, że przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej zachodzi jedynie w przypadku elementarnych uchybień przepisom prawa, które są oczywiste prima facie. Wymaga to pogłębionej argumentacji prawnej, a nie jedynie wyrazu subiektywnej oceny skarżącego. Sąd podkreśla, że nie jest trzecią instancją sądową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w Gliwicach | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywistą zasadność skargi.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Środki ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania poprzez wykazanie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego, ale stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo o adwokaturze
Dotyczy wynagrodzenia adwokata z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Reguluje zasady przyznawania wynagrodzenia adwokatom z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej było lakoniczne i nie zawierało przekonującej argumentacji prawnej. • Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa materialnego (art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 417 k.c. i art. 361 k.c. oraz art. 448 k.c.) w zakresie naruszenia dóbr osobistych w postaci ochrony zdrowia psychicznego. • Do naruszenia dóbr osobistych doszło na skutek błędów orzeczniczych sądów niższych instancji, co wywołało u powoda traumę i stres.
Godne uwagi sformułowania
Określone w art. 398^4 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Celem wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • Ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych. • Przesłanka oczywistej zasadności zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. • Do wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu. • Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową, przed którą dochodzi do kolejnego rozpoznania sprawy. • Sam, zaś, fakt niepodzielania zapatrywania sądu drugiej instancji w zakresie analizy prawnej przedstawionych w sprawie kwestii prawnych nie może stanowić o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności przesłanki oczywistej zasadności oraz interpretacji pojęcia dóbr osobistych w kontekście stresu związanego z postępowaniem sądowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Interpretacja dóbr osobistych może być szersza w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne wymogi formalne skargi kasacyjnej i stanowi przykład stosowania przepisów o ochronie dóbr osobistych, co jest interesujące dla prawników procesowych.
“Kiedy skarga kasacyjna jest 'oczywiście uzasadniona'? Sąd Najwyższy stawia jasne wymagania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.