I CSK 2267/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie o zapłatę. Bank domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów dotyczących klauzul abuzywnych (Dyrektywa 93/13, KC), nieważności umowy kredytu indeksowanego w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, określenia oprocentowania po upadku indeksacji (WIBOR) oraz możliwości skorzystania przez bank z zarzutu zatrzymania w przypadku nieważności umowy. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym służącym ochronie interesu publicznego i zapewnieniu jednolitości orzecznictwa. Analizując przesłanki przyjęcia skargi, Sąd Najwyższy stwierdził, że wszystkie podniesione przez skarżącego zagadnienia prawne były już przedmiotem licznych rozstrzygnięć Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w tym uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22) oraz orzecznictwa TSUE dotyczącego zarzutu zatrzymania. W związku z tym, zagadnienia te nie spełniały już kryteriów istotności i nowości wymaganych do przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy odmówił zatem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaPotwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytowych i braku podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach, gdzie zagadnienia zostały już rozstrzygnięte.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych w umowie kredytu indeksowanego za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające główny przedmiot umowy, nie stanowią niedozwolonych warunków?
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, umowa niekoniecznie musi być nieważna w całości, a kwestia utrzymania umowy w mocy lub jej upadku wymaga analizy w kontekście przepisów o klauzulach abuzywnych i orzecznictwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że podniesione zagadnienie było już przedmiotem rozstrzygnięć i nie spełnia kryteriów istotności dla przyjęcia skargi kasacyjnej.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacji za niedozwolone i upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania zobowiązań kredytowych w walucie polskiej?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta była już rozstrzygana w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który wielokrotnie wyjaśniał zasady ustalania oprocentowania i skutki upadku umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie to nie stanowi już istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ zostało ono wyjaśnione w licznych wcześniejszych orzeczeniach.
Czy kredyty denominowane lub indeksowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, biorąc pod uwagę możliwość spłaty w walucie obcej?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął bezpośrednio tego pytania w kontekście przyjęcia skargi, ale wskazał na ugruntowane orzecznictwo dotyczące charakteru takich kredytów.
Uzasadnienie
Argumentacja banku dotycząca charakteru kredytów indeksowanych i denominowanych została uznana za nieprzedstawiającą nowego, istotnego zagadnienia prawnego.
Czy w przypadku uznania umowy kredytu za nieważną, bank może podnieść skuteczny zarzut zatrzymania świadczenia do wartości wypłaconego kapitału?
Odpowiedź sądu
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-28/22 i postanowieniu C-424/22 podważył uprawnienie banku do powoływania się na prawo zatrzymania w sporze z konsumentem w określonych sytuacjach, uznając, że może to zagrażać skuteczności ochrony konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa TSUE, które ogranicza możliwość stosowania zarzutu zatrzymania przez banki w sporach z konsumentami dotyczących umów z klauzulami abuzywnymi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.N. | osoba_fizyczna | powód |
| M.N. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy oceny niedozwolonych postanowień umownych.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 496
Kodeks cywilny
Dotyczy zarzutu zatrzymania.
k.c. art. 497
Kodeks cywilny
Dotyczy zarzutu zatrzymania.
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
P. bankowe art. 69 § 3
Prawo bankowe
ustawa o SN art. 88
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Związanie Sądu Najwyższego uchwałami pełnego składu Izby.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnych zagadnień prawnych lub potrzeby wykładni przepisów, które nie byłyby już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.). • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 385^1 § 1 zd. drugie k.c. w związku z art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13 oraz art. 385^2 § 2 k.c. w związku z motywem dwudziestym pierwszym Dyrektywy 93/13. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 385^1 § 2 k.c. w związku z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 69 ust. 3 Prawa bankowego. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.) w kontekście zarzutu zatrzymania.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym środkiem prawnym, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a leżącymi w interesie powszechnym. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. • W dacie orzekania o przyjęciu niniejszej skargi do rozpoznania, sformułowanemu przez skarżącego zagadnieniu prawnemu nie można już przypisać kwalifikacji nowości. • Jeżeli natomiast chodzi o zagadnienia związane z zarzutem zatrzymania, to w postanowieniu z 8 maja 2024 r., C-424/22 (...) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podtrzymał stanowisko wyrażone w wyroku z 14 grudnia 2023 r., C-28/22 (...), w którym wskazał, że „art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, iż stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może pozostać wiążąca po usunięciu nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać się na prawo zatrzymania...
Skład orzekający
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie klauzul abuzywnych w umowach kredytowych i braku podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach, gdzie zagadnienia zostały już rozstrzygnięte."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych zagadnień prawnych związanych z kredytami indeksowanymi i klauzulami abuzywnymi, które są nadal aktualne dla wielu konsumentów i banków. Odmowa przyjęcia skargi przez SN pokazuje, jak istotne jest spełnienie formalnych wymogów dla tego środka zaskarżenia.
“Sąd Najwyższy zamyka drzwi przed bankiem w sprawie kredytów indeksowanych – dlaczego Twoja skarga kasacyjna może nie zostać przyjęta?”
Dane finansowe
WPS: 88 609,34 PLN
kwota główna: 88 609,34 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.