I CSK 2248/23Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez SN
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I ACa 565/22, w sprawie o zapłatę. Skarga kasacyjna została wniesiona na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c., a skarżąca opierała wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przesłankach nieważności postępowania (art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c.) oraz oczywistej zasadności skargi (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.). Jako podstawę nieważności postępowania skarżąca wskazała rozpoznanie sprawy w drugiej instancji w składzie jednoosobowym, zamiast trzyosobowym. Sąd Najwyższy odwołał się do przepisów ustawy covidowej, która w okresie pandemii dopuszczała rozpoznawanie spraw w jednoosobowych składach, z pewnymi wyjątkami. Choć późniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego (uchwała III PZP 6/22) wskazało, że takie rozpoznanie może prowadzić do nieważności, Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie stwierdził, że ze względu na datę wydania zaskarżonego wyroku (przed wejściem w życie tej zasady prawnej) brak jest podstaw do przyjęcia nieważności postępowania. W kwestii oczywistej zasadności skargi, skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia art. 48 k.c. w zw. z art. 191 k.c. w zw. z art. 222 § 1 k.c. (zasada superficies solo cedit) oraz art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c. w zw. z art. 221 § 1 k.c. w zw. z art. 230 k.c. (wynagrodzenie za bezumowne korzystanie). Argumentowała, że sąd odwoławczy błędnie przypisał jej legitymację bierną, nie uwzględniając, że władztwo nad nieruchomością oddała w posiadanie zależne. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała, aby zaskarżony wyrok był oczywiście nieprawidłowy. Wskazał, że sąd drugiej instancji odniósł się do kwestii legitymacji biernej i wysokości wynagrodzenia, a przedstawiona przez skarżącą motywacja nie uzasadnia przyjęcia skargi do rozpoznania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego, zasądził od pozwanej Spółdzielni na rzecz Miasta W. kwotę 7500 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo procesowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście składu sądu odwoławczego w okresie obowiązywania przepisów covidowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi ustawy covidowej i nie stanowi przełomu w wykładni prawa rzeczowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie, ukształtowanym na podstawie przepisów ustawy covidowej, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku gdy zaskarżony wyrok został wydany przed datą wejścia w życie zasady prawnej Sądu Najwyższego III PZP 6/22, która taką wykładnię wprowadziła.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepisy ustawy covidowej dopuszczające jednoosobowe składy w sądach odwoławczych w okresie pandemii. Stwierdził, że choć późniejsze orzecznictwo SN (III PZP 6/22) uznało takie postępowanie za prowadzące do nieważności, to ze względu na datę wydania zaskarżonego wyroku, zasada ta nie ma zastosowania wstecz.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy skarżący zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących bezumownego korzystania z nieruchomości i legitymacji procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie wykazał, że zaskarżony wyrok jest oczywiście nieprawidłowy, a sąd drugiej instancji odniósł się do podniesionych zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że oczywista zasadność skargi wymaga wykazania, iż naruszenie prawa spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. W ocenie SN, skarżąca nie przedstawiła argumentacji dowodzącej oczywistości naruszeń, a sąd odwoławczy wyjaśnił swoje stanowisko w kwestii legitymacji i wysokości wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto W. | organ_państwowy | powód |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (21)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w § 1.
Pomocnicze
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
k.c. art. 191
Kodeks cywilny
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
k.c. art. 224 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 221 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
ustawa covidowa art. 15 zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
W czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, w sprawach rozpoznawanych według przepisów k.p.c. w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi m.in. w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd w składzie nieuprawnionym.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów w orzeczeniu kończącym postępowanie.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji do postępowania przed Sądem Najwyższym.
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 19 § ust. 1
Zmiany dotyczące odsetek ustawowych za opóźnienie.
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 31
Przepisy przejściowe.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 8
Stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 4 pkt 2
Stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność). • Rozpoznanie sprawy w jednoosobowym składzie sądu odwoławczego nie stanowiło nieważności postępowania w tym konkretnym przypadku ze względu na datę wydania wyroku. • Skarżąca nie wykazała oczywistej nieprawidłowości zaskarżonego wyroku.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy w jednoosobowym składzie sądu odwoławczego. • Oczywiste naruszenie art. 48 k.c. w zw. z art. 191 k.c. w zw. z art. 222 § 1 k.c. (superficies solo cedit). • Oczywiste naruszenie art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2 k.c. w zw. z art. 221 § 1 k.c. w zw. z art. 230 k.c. (wynagrodzenie za bezumowne korzystanie). • Brak odniesienia się do zarzutu braku legitymacji procesowej biernej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. • Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. • Odstępstwo od zasady kolegialności składu sądu odwoławczego nie jest równoznaczne z oczywistym naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście składu sądu odwoławczego w okresie obowiązywania przepisów covidowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi ustawy covidowej i nie stanowi przełomu w wykładni prawa rzeczowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z funkcjonowaniem sądów w okresie pandemii oraz standardów rozpoznawania skarg kasacyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Czy jednoosobowy skład sądu odwoławczego to nieważność? Kluczowa decyzja w sprawie skargi kasacyjnej.”
Dane finansowe
koszty postępowania kasacyjnego: 7500 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.