Orzeczenie · 2023-12-21

I CSK 194/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2023-12-21
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostanowienieniedopuszczalnośćorzeczenie merytoryczneorzeczenie formalneskład sądu

Spółdzielnia Mieszkaniowa im. […] w Ł. złożyła skargę o wznowienie postępowania kasacyjnego, które zakończyło się postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2022 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarżąca domagała się zmiany tego postanowienia i przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania lub jej uchylenia, opierając skargę na art. 401 pkt 1 w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c., wskazując na wadliwość składu orzekającego. Sąd Najwyższy odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za niedopuszczalną. Sąd wyjaśnił, że skarga o wznowienie postępowania przysługuje wyłącznie od prawomocnych orzeczeń merytorycznych, rozstrzygających o istocie sprawy, a nie od postanowień o charakterze formalnym, takich jak odrzucenie skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie jest orzeczeniem merytorycznym co do istoty sprawy. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że skarżąca nie wykazała przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania, w tym nie udowodniła, że nie mogła wcześniej powołać się na okoliczności dotyczące składu sądu, a także nie wykazała wadliwości składu orzekającego w sposób uzasadniający wznowienie. Sąd odrzucił również wniosek o wyznaczenie sędziego do rozpoznania skargi z pominięciem sędziów powołanych w określonym trybie, wskazując na brak podstaw prawnych i procesowych dla takiego wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania od postanowień Sądu Najwyższego o charakterze formalnym, w szczególności od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Kryteria wznowienia postępowania z powodu wadliwości składu sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności skargi o wznowienie od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o wznowienie postępowania przysługuje od postanowienia Sądu Najwyższego o odrzuceniu skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o wznowienie postępowania nie przysługuje od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, ponieważ nie jest to orzeczenie merytoryczne co do istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna tylko od prawomocnych orzeczeń merytorycznych, które rozstrzygają o istocie sprawy. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej ma charakter formalny i nie podlega wznowieniu.

Czy wadliwość składu sądu, w tym powołanie sędziego na urząd w określonym trybie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem o odrzuceniu skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nawet stwierdzenie wadliwości składu sądu nie przesądza o dopuszczalności wznowienia postępowania, a skarżąca nie wykazała przesłanek umożliwiających wznowienie w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wznowienie postępowania z powodu wadliwości składu sądu jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, a skarżąca nie wykazała, że sędzia był nieuprawniony do orzekania lub podlegał wyłączeniu. Ponadto, skarżąca mogła powołać się na te okoliczności wcześniej, a nie dopiero po uzyskaniu niekorzystnego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania
Strona wygrywająca
A. B., U. A. i K. I.

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa im. […] w Ł.spółkaskarżąca
A. B.osoba_fizycznauczestnik postępowania
U. A.osoba_fizycznauczestnik postępowania
K. I.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (18)

Główne

k.p.c. art. 399 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczalność wznowienia postępowania dotyczy prawomocnych orzeczeń merytorycznych, które stanowią rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

k.p.c. art. 401 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nawiązuje do przyczyn nieważności postępowania określonych w art. 379 pkt 4 k.p.c., dotyczących nieprawidłowej obsady sądu.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 399 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszcza wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem, gdy podstawa skargi wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa nieważność postępowania w przypadku nieprawidłowej obsady sądu.

k.p.c. art. 524 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności wznowienia postępowania w sprawach nieprocesowych.

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wyjątek od reguły dotyczącej wznowienia postępowania.

k.p.c. art. 353 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności wznowienia postępowania.

k.p.c. art. 398 § 16

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakończenia postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 87 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przymusu radcowsko-adwokackiego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wyłączenia sędziego.

k.p.c. art. 413

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wyłączenia sędziego w postępowaniu o wznowienie.

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wyłączenia sędziego.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

Dotyczy trybu powołania sędziów.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § § 5-25

Dotyczy przepisów o Sądzie Najwyższym.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 8 § ust. 1 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2

Podstawa do ustalenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania nie przysługuje od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. • Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej nie jest orzeczeniem merytorycznym co do istoty sprawy. • Skarżąca nie wykazała przesłanek umożliwiających wznowienie postępowania z powodu wadliwości składu sądu. • Skarżąca mogła powołać się na wadliwość składu sądu wcześniej.

Odrzucone argumenty

Skarga o wznowienie postępowania oparta na art. 401 pkt 1 w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c. z powodu wadliwości składu orzekającego. • Wniosek o wyznaczenie sędziego do rozpoznania skargi z pominięciem sędziów powołanych w określonym trybie.

Godne uwagi sformułowania

Można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, również zaocznym, a także nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym lub upominawczym (...) oraz postanowieniem co do istoty sprawy wydanym w postępowaniu nieprocesowym. • Dopuszczalność wznowienia postępowania dotyczy zatem prawomocnych orzeczeń merytorycznych, które stanowią rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. • Wznowienia postępowania nie można żądać od innych orzeczeń kończących postępowanie w sprawie – w tym postanowień (...) – które nie są wyrokami lub postanowieniami co do istoty sprawy. • Skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna od postanowienia Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jako orzeczenia niemerytorycznego. • Skarga o wznowienie ma charakter nadzwyczajnego środka zaskarżenia, co oznacza, że postępowanie wszczynane na jej podstawie nie jest objęte wszystkimi gwarancjami prawa do sądu i dopuszczalne są w nim ograniczenia. • Postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2022 r., którym odrzucono skargę kasacyjną nie jest orzeczeniem merytorycznym co do istoty sprawy (art. 399 § 1 k.p.c.), a skarga o wznowienie nie opiera się na twierdzeniu, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie aktu normatywnego, którego niezgodność orzekł Trybunał Konstytucyjny (art. 4011 k.p.c.).

Skład orzekający

Mariusz Łodko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania od postanowień Sądu Najwyższego o charakterze formalnym, w szczególności od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Kryteria wznowienia postępowania z powodu wadliwości składu sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności skargi o wznowienie od postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności nadzwyczajnych środków zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Podnosi również kwestie związane z wadliwością składu sądu, co jest tematem budzącym zainteresowanie.

Kiedy nie można wznowić postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst