I CSK 107/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie zawarli z pozwaną umowę na budowę i sprzedaż domu. Po zakończeniu części prac i odbiorze, stwierdzono wady i opóźnienia. Powodowie odmówili zapłaty kolejnej transzy, a pozwana odstąpiła od umowy. Powodowie również odstąpili od umowy i wezwali do zwrotu wpłaconej kwoty oraz zapłaty kary umownej. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powodów 270 000 zł. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo, uznając dziennik budowy za dokument urzędowy z domniemaniem prawdziwości. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że dziennik budowy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c., a jedynie dokumentem prywatnym. Uznał również, że powodowie mieli podstawy do odstąpienia od umowy z powodu opóźnień i wad, a rola inspektora nadzoru została błędnie zinterpretowana przez Sąd Apelacyjny. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że dziennik budowy nie jest dokumentem urzędowym i nie korzysta z domniemania prawdziwości, co ma istotne znaczenie w sprawach budowlanych.
Dotyczy interpretacji przepisów k.p.c. i prawa budowlanego w kontekście dowodowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dziennik budowy stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 k.p.c. i korzysta z domniemania prawdziwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dziennik budowy co do zasady nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 244 k.p.c. i nie korzysta z mocy dowodowej takiego dokumentu. Jego urzędowy charakter przejawia się jedynie w tym, że właściwy organ wydaje inwestorowi odpowiednio przygotowany i sformalizowany wzorzec.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo analizuje przepisy prawa budowlanego i k.p.c. dotyczące dokumentów urzędowych. Stwierdza, że wpisy w dzienniku budowy dokonują różne podmioty, często nie działające w zakresie administracji publicznej, co wyklucza uznanie dziennika za dokument urzędowy. Wpisy te stanowią dokument prywatny.
Czy powodowie mieli podstawę do odstąpienia od umowy z powodu opóźnień w wykonaniu prac IV etapu i nieusunięcia wad?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie mieli podstawę do odstąpienia od umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował rolę inspektora nadzoru i postanowienia umowy dotyczące odbioru etapów prac. Brak zapłaty kolejnej transzy nie był jedyną podstawą do odstąpienia przez pozwaną, a powodowie mieli uzasadnione podstawy do odmowy zapłaty i odstąpienia od umowy z powodu opóźnień i wad.
Czy można skutecznie zastrzec karę umowną na wypadek odstąpienia od umowy?
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszcza się możliwość skutecznego zastrzeżenia kary umownej również na wypadek odstąpienia od umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym kary umowne mogą zabezpieczać naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego, w tym również w przypadku odstąpienia od umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| B. S. | osoba_fizyczna | powód |
| H. Spółka z o.o. w likwidacji w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
prawo budowlane art. 45 § ust. 1
Prawo budowlane
Dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót.
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Dodatkowe zastrzeżenie umowne w postaci kary umownej zabezpiecza naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej nie może opierać się na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obraza art. 328 § 2 k.p.c. może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera braki uniemożliwiające kontrolę kasacyjną.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy, może zmienić ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
k.c. art. 636 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli przyjmujący zamówienie dopuścił się zwłoki w wykonaniu zobowiązania lub jeżeli wady dzieła są tego rodzaju, że oddanie dzieła nie może nastąpić albo jeżeli z powodu wad dzieła grozi przyjmującemu zamówienie znaczna szkoda, zamawiający może od umowy odstąpić.
k.c. art. 354 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego. Wierzyciel powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania.
k.p.c. art. 244 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
k.p.c. art. 252
Kodeks postępowania cywilnego
Strona, która chce skorzystać z dokumentu, powinna przedstawić dowód jego pochodzenia od wskazanej osoby.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawić dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają określone skutki prawne.
k.p.c. art. 253
Kodeks postępowania cywilnego
Prawdziwość dokumentu powinna udowodnić strona, która chce z niego skorzystać.
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie otrzymane świadczenie albo zwrócić wartość jego spełnienia.
prawo budowlane art. 17
Prawo budowlane
Określa uczestników procesu budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dziennik budowy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 k.p.c. • Powodowie mieli podstawy do odstąpienia od umowy z powodu opóźnień i wad. • Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował rolę inspektora nadzoru i postanowienia umowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (ocena dowodów). • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. (uzasadnienie wyroku). • Zarzuty dotyczące naruszenia art. 382 k.p.c. (postępowanie apelacyjne). • Zarzut naruszenia art. 483 § 1 k.c. (kara umowna na wypadek odstąpienia od umowy).
Godne uwagi sformułowania
dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych • dziennik budowy co do zasady nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 244 k.p.c.; nie korzysta również z mocy dowodowej takiego dokumentu. • wpisy w dzienniku budowy dokonują takie podmioty jak inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy, kierownik robót budowlanych, osoby wykonujące czynności geodezyjne. Wszystkie te podmioty, dokonując wpisów w dzienniku budowy, nie działają jako osoby publiczne w rozumieniu art. 76 § 1 lub 2 k.p.a., lecz w związku z prywatną budową prowadzoną przez inwestora.
Skład orzekający
Grzegorz Misiurek
przewodniczący
Barbara Myszka
członek
Jacek Grela
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że dziennik budowy nie jest dokumentem urzędowym i nie korzysta z domniemania prawdziwości, co ma istotne znaczenie w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy interpretacji przepisów k.p.c. i prawa budowlanego w kontekście dowodowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie SN rozstrzyga kluczową kwestię dowodową w sprawach budowlanych – status prawny dziennika budowy, co jest bardzo istotne dla praktyków i może być ciekawe dla szerszej publiczności zainteresowanej prawem nieruchomości.
“Dziennik budowy to nie dowód! Sąd Najwyższy zmienia zasady gry w sprawach o roboty budowlane.”
Dane finansowe
WPS: 476 830 PLN
zasądzono od pozwanej na rzecz powodów: 270 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.