Orzeczenie · 2025-09-22

I C 7314/24Oddalenie powództwa syndyka banku niedozwolone klauzule kredytu

Sąd

Sąd Okręgowy w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2025-09-22

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy

kredyt hipotecznyindeksacja walutowaklauzule abuzywneochrona konsumentateoria saldabezpodstawne wzbogacenienieważność umowyrozliczeniaupadłość banku

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód, Syndyk Masy Upadłości (...) Bank S.A., wniósł pozew restytucyjny przeciwko pozwanej P. G., domagając się zapłaty kwoty 466 771,25 zł tytułem kapitału kredytu wypłaconego pozwanej wraz z odsetkami. Powód argumentował, że dochodzi zwrotu środków na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, w związku z zarzutami pozwanej o nieważności umowy kredytowej. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut potrącenia swojej wierzytelności o zwrot nienależnie uiszczonych świadczeń z wierzytelnością powoda. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo, uznając umowę kredytu hipotecznego z 2006 roku za nieważną z powodu zawarcia w niej klauzul abuzywnych, w szczególności dotyczących sposobu przeliczania kursu waluty indeksacyjnej (§ 2 ust. 2 i § 4 ust. 2 umowy). Sąd oparł się na orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które nakazuje stosowanie teorii salda przy rozliczaniu stron nieważnej umowy, uwzględniając wszystkie wpłaty i wypłaty dokonane przez obie strony. W ocenie sądu, pozwana spłaciła kwotę przewyższającą wypłacony kapitał, co oznacza, że po stronie pozwanej powstała wierzytelność o zwrot nadpłaty. W związku z tym, powodowi nie przysługuje roszczenie o zwrot kapitału kredytu. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie teorii salda w sprawach o zwrot świadczeń z nieważnych umów kredytowych, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TSUE i jego wpływu na polskie orzecznictwo SN.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji prawa unijnego i jego wpływie na polskie prawo, co może być przedmiotem dalszych sporów interpretacyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, zawarta z konsumentem, zawierająca klauzule dotyczące sposobu przeliczania kursu waluty kupna i sprzedaży, jest nieważna z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa kredytu hipotecznego zawierająca klauzule dotyczące sposobu przeliczania kursu waluty kupna i sprzedaży, które pozostawiają bankowi dowolność w ustalaniu kursu, jest nieważna z powodu abuzywności tych klauzul.

Uzasadnienie

Sąd uznał klauzule dotyczące przeliczania kursu waluty kupna i sprzedaży za abuzywne, ponieważ nie zawierały jasnych kryteriów ustalania kursu, co dawało bankowi swobodę w kształtowaniu zobowiązań konsumenta. Brak przejrzystości i możliwość jednostronnego ustalania kursu przez bank naruszały dobre obyczaje i interesy konsumenta. W związku z tym, umowa została uznana za nieważną w całości.

Jak należy rozliczyć strony nieważnej umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, w szczególności w kontekście orzecznictwa TSUE i teorii salda?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rozliczenie stron nieważnej umowy kredytu powinno nastąpić na podstawie teorii salda, uwzględniając wszystkie wpłaty i wypłaty dokonane przez obie strony, zgodnie z przepisami o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE, odrzucił teorię dwóch kondykcji stosowaną przez Sąd Najwyższy i przyjął teorię salda. Oznacza to, że należy dokonać bilansu wzajemnych rozliczeń, a roszczenie przysługuje tylko tej stronie, która po rozliczeniu pozostaje wzbogacona. W tej sprawie pozwana spłaciła więcej niż otrzymała, więc powodowi nie przysługuje roszczenie.

Czy sąd krajowy może zastąpić abuzywny warunek umowny przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub wykładnią oświadczenia woli stron, jeśli prowadzi to do nieważności umowy w całości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd krajowy nie może zastąpić abuzywnego warunku umownego przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub wykładnią oświadczenia woli stron, jeśli prowadzi to do nieważności umowy w całości.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, które stwierdza, że artykuły dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym sąd może zastąpić nieważny warunek umowny przepisem prawa krajowego o charakterze dyspozytywnym lub wykładnią oświadczenia woli stron, nawet jeśli konsument został poinformowany o skutkach nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

P. G.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Syndyk Masy Upadłości (...) S.A.	instytucja	powód
P. G.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

k.c. art. 410 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty przyznane przez strony.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty, którym przeciwnik nie przeczył.

k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2,5

Kodeks postępowania cywilnego

Pominięcie dowodu subsydiarnego, gdy istotne fakty zostały wykazane.

k.p.c. art. 98 § § 1, 3

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne dotyczące sposobu przeliczania kursu waluty, co prowadzi do nieważności umowy. • Rozliczenie stron nieważnej umowy powinno nastąpić na podstawie teorii salda, uwzględniając wszystkie wpłaty i wypłaty. • Pozwana spłaciła więcej niż otrzymała od banku, co oznacza, że powodowi nie przysługuje roszczenie.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powoda o zwrot kapitału kredytu jest zasadne na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Zastosowanie teorii dwóch kondykcji do rozliczeń stron nieważnej umowy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd miał prawo i obowiązek dokonania samodzielnej oceny umowy kredytowej w przedmiotowej sprawie i uznał, że umowa ta zawiera klauzule niedozwolone, które nie wiążą konsumenta z mocy art. 385¹ § 1 zd. 1 k.c. • Wymóg dokonywania wykładni zgodnej obejmuje w szczególności obowiązek zmiany, w stosownych przypadkach, przez sądy krajowe utrwalonego orzecznictwa, jeżeli opiera się ono na wykładni prawa krajowego, której nie da się pogodzić z celami dyrektywy. • Nie ma przy tym znaczenia, że zakwestionowany kierunek orzecznictwa został ukształtowany orzeczeniami Sądu Najwyższego, w tym również uchwałą wydaną w składzie 7 sędziów, albowiem wynikający z dyrektywy wymóg osiągnięcia przez państwa członkowskie określonego w niej rezultatu, jak również obowiązek podejmowania wszelkich właściwych środków ogólnych lub szczególnych w celu zapewnienia wykonania tego wymogu, ciążą na wszystkich organach tych państw, w tym, w granicach ich kompetencji, na organach sądowych. • W ocenie Sądu tak skonstruowana umowa pozostawiała Bankowi dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania kursu waluty (...) w swoich tabelach kursowych, a w konsekwencji – kształtowania wysokości zobowiązań kredytobiorców, albowiem ani umowa ani regulamin nie określała zasad kształtowania kursu wymiany walut. • Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 listopada 2021 r. […]

Skład orzekający

Anna Chmielarz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie teorii salda w sprawach o zwrot świadczeń z nieważnych umów kredytowych, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TSUE i jego wpływu na polskie orzecznictwo SN."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji prawa unijnego i jego wpływie na polskie prawo, co może być przedmiotem dalszych sporów interpretacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach kredytowych i pokazuje, jak orzecznictwo TSUE wpływa na polskie sądy, prowadząc do zmiany utrwalonych linii orzeczniczych. Zastosowanie teorii salda jest kluczowe dla konsumentów.

“Sąd Okręgowy w Krakowie: Teoria salda zamiast "dwóch kondykcji" w sprawach o kredyty frankowe – przełom w rozliczeniach z bankami?”

Dane finansowe

WPS: 466 771,25 PLN

zwrot kosztów procesu: 10 834 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników