I C 408/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW pozwie z dnia 13 marca 2018 r. powodowie W. K., L. K. i J. K. domagali się solidarnie zasądzenia od (...) Bank SA kwoty 398.643,12 zł z odsetkami, ewentualnie 1/3 tej kwoty dla każdego z nich. Dodatkowo wnosili o ustalenie, że określone postanowienia umowy kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 13 marca 2008 r. nie wiążą ich lub o ustalenie, że umowa ma być wykonywana w inny sposób, a nawet o ustalenie jej nieważności w całości. Powodowie argumentowali, że umowa zawiera klauzule abuzywne dotyczące indeksacji do waluty obcej (franka szwajcarskiego), co skutkuje zawyżeniem spłaconych rat. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa w całości, kwestionując zarzuty dotyczące abuzywności i nieważności umowy. Sąd ustalił, że umowa kredytu hipotecznego została zawarta w 2008 r. na kwotę 683.726,94 zł, indeksowana do CHF, z oprocentowaniem zmiennym. Powodowie, będący lekarzami, twierdzili, że zawarli umowę jako konsumenci, podczas gdy pozwany wskazywał, że kredyt był przeznaczony na cele gospodarcze. Sąd pierwszej instancji uznał, że powodowie nie posiadają statusu konsumentów w rozumieniu art. 22 1 KC, ponieważ kredyt był przeznaczony na pokrycie kosztów budowy lokalu użytkowego, co miało charakter gospodarczy i zawodowy. Nawet przy założeniu statusu konsumenta, sąd uznał, że klauzule indeksacyjne nie były abuzywne. Podkreślono, że powodowie świadomie zaakceptowali ryzyko kursowe, a sposób ustalania kursów walut w tabeli bankowej był zgodny z umową i oparty na kursach międzybankowych. Sąd oddalił również żądanie ustalenia nieważności umowy, wskazując na brak sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparte zostało na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że kredyty na cele gospodarcze zaciągnięte przez osoby prowadzące działalność gospodarczą nie są kredytami konsumenckimi, a klauzule indeksacyjne w takich umowach niekoniecznie są abuzywne, jeśli ryzyko kursowe zostało świadomie zaakceptowane.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której powodowie prowadzili działalność gospodarczą i kredyt był przeznaczony na cele związane z tą działalnością. Status konsumenta jest kluczowy dla zastosowania przepisów o klauzulach abuzywnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty i wysokości rat, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385 1 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy nie zostały spełnione przesłanki abuzywności. Powodowie nie wykazali rażącego naruszenia ich interesów ani sprzeczności z dobrymi obyczajami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powodowie, jako lekarze zaciągający kredyt na lokal użytkowy, nie mieli statusu konsumentów. Nawet gdyby go posiadali, klauzule indeksacyjne nie były abuzywne, ponieważ powodowie świadomie zaakceptowali ryzyko kursowe, a sposób ustalania kursów był zgodny z umową i oparty na kursach międzybankowych.
Czy powodowie, lekarze zaciągający kredyt na lokal użytkowy, posiadają status konsumenta w rozumieniu art. 22 1 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tej konkretnej sprawie powodowie nie posiadali statusu konsumenta.
Uzasadnienie
Kredyt był przeznaczony na pokrycie kosztów budowy lokalu użytkowego, co miało charakter gospodarczy i zawodowy. Powodowie prowadzili działalność gospodarczą, a lokal miał służyć tej działalności.
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej może być uznana za nieważną w całości z powodu abuzywności jej postanowień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa nie jest nieważna.
Uzasadnienie
Nieważność umowy nie może być wywodzona z abuzywności jej zapisów, skoro abuzywność ta nie występuje. Umowa nie jest sprzeczna z prawem ani zasadami współżycia społecznego, a polskie prawo nie zabrania zawierania umów kredytu indeksowanego do waluty obcej.
Czy powodowie mają interes prawny w dochodzeniu ustalenia stosunku prawnego (umowy kredytu) mimo jednoczesnego wystąpienia z roszczeniem o zapłatę?
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie mieli interes prawny w dochodzeniu ustalenia.
Uzasadnienie
Spór dotyczy oceny postanowień umowy kredytu, która obowiązuje przez wiele lat, a powodowie dążyli do definitywnego zakończenia sporu i usunięcia stanu niepewności na przyszłość.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| L. K. | osoba_fizyczna | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank SA | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.c. art. 358¹ § 2
Kodeks cywilny
Możliwość umownej waloryzacji świadczenia.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie nienależne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek dowodzenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
Prawo bankowe art. 69 § 2
Szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut w przypadku kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty innej niż polska.
Prawo bankowe art. 69 § 3
Możliwość spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz przedterminowej spłaty kredytu bezpośrednio w walucie będącej podstawą indeksacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nie posiadają statusu konsumentów. • Klauzule indeksacyjne nie są abuzywne. • Ryzyko kursowe zostało świadomie zaakceptowane przez powodów. • Sposób ustalania kursów walut był zgodny z umową i oparty na kursach międzybankowych. • Umowa nie jest sprzeczna z prawem ani zasadami współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Klauzule indeksacyjne są abuzywne. • Umowa zawiera niedozwolone postanowienia umowne. • Bank wprowadził powodów w błąd co do całkowitego kosztu kredytu i RRSO. • Umowa kredytowa jest nieważna w całości.
Godne uwagi sformułowania
Powodowie zaciągnęli przedmiotowy kredyt w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i zawodową i nie posiadają statusu konsumenta w rozumieniu art. 22 1 KC, w związku z czym nie mogą wywodzić swoich roszczeń z zarzutów abuzywności zapisów umowy kredytu. • Istotą niniejszego powództwa jest kwestionowanie zapisów umowy dotyczących sposobu indeksacji kwoty kredytu i rat jego spłaty poprzez odniesienie do kursu (...) z tabeli kursów pozwanego banku. • Dopóki nie doszło do niekorzystnego dla kredytobiorców wzrostu kursu (...) , nie wzrastały w sposób istotny raty kredytów i większość kredytobiorców (w tym powodowie) nie interesowało się tym, w jaki sposób obliczana jest rata kredytu. • Stanowisko powodów sprowadza się do żądania wyeliminowania z umowy indeksacji kredytu do (...) , co spowodowałoby, że powodowie uzyskaliby kredyt bez ryzyka kursowego (tak jak „czysty” złotówkowy) z niskim oprocentowaniem (tak jak indeksowany kursem (...) ).
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że kredyty na cele gospodarcze zaciągnięte przez osoby prowadzące działalność gospodarczą nie są kredytami konsumenckimi, a klauzule indeksacyjne w takich umowach niekoniecznie są abuzywne, jeśli ryzyko kursowe zostało świadomie zaakceptowane."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której powodowie prowadzili działalność gospodarczą i kredyt był przeznaczony na cele związane z tą działalnością. Status konsumenta jest kluczowy dla zastosowania przepisów o klauzulach abuzywnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i klauzul abuzywnych, ale z nietypowym zwrotem akcji – sąd uznał powodów za przedsiębiorców, a nie konsumentów, co jest kluczowe dla rozstrzygnięcia.
“Lekarze przegrali batalię o kredyt frankowy – sąd uznał ich za przedsiębiorców, a nie konsumentów!”
Dane finansowe
WPS: 398 643,12 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.