I C 194/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie J. i A. I. wnieśli o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu indeksowanego do CHF z 2008 roku oraz o zapłatę 140286,32 zł, ewentualnie o zwrot nadpłaty 62371,43 zł, zarzucając abuzywność klauzul dotyczących indeksacji kursowej. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie umowy, regulaminu i opinii biegłego, ustalił, że powodowie zostali poinformowani o ryzyku kursowym i złożyli wniosek kredytowy świadomie. Sąd uznał, że klauzule dotyczące ustalania kursu kupna przy wypłacie kredytu (par. 2 ust. 2) i kursu sprzedaży przy spłacie rat (par. 7 ust. 1) mogą być uznane za abuzywne, jednakże ich wyeliminowanie nie prowadzi do nieważności całej umowy. Zastosowanie kursu sprzedaży CHF zamiast kursu średniego NBP spowodowało nadpłatę w wysokości 3427,31 zł, którą sąd zasądził na rzecz powodów z odsetkami. Powództwo o ustalenie nieważności umowy zostało oddalone, podobnie jak większość roszczenia ewentualnego. Sąd odstąpił od obciążania powodów kosztami postępowania ze względu na szczególne okoliczności sprawy i powszechne nagłośnienie tzw. spraw frankowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja abuzywności klauzul indeksujących w umowach kredytowych, stosowanie kursu średniego NBP po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, ocena rzetelności informacji udzielanych konsumentom przez banki.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy, a jego zastosowanie w innych sprawach wymaga analizy indywidualnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (4)
Czy klauzule indeksujące w umowie kredytu hipotecznego, oparte na kursach kupna i sprzedaży waluty obcej ustalanych przez bank, są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule dotyczące ustalania kursu kupna przy wypłacie kredytu (par. 2 ust. 2) i kursu sprzedaży przy spłacie rat (par. 7 ust. 1) mogą być uznane za abuzywne, ponieważ nie zawierają przejrzystego dla klienta algorytmu i przerzucają całe ryzyko kursowe na konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule te mogą być abuzywne, jednakże ich wyeliminowanie nie prowadzi do nieważności całej umowy, zgodnie z orzecznictwem TSUE.
Czy abuzywność klauzul indeksujących w umowie kredytu hipotecznego skutkuje bezwzględną nieważnością całej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, istnienie klauzul abuzywnych nie skutkuje automatycznie nieważnością całej umowy. Umowa może nadal obowiązywać, jeśli bez abuzywnych klauzul jej wykonanie jest możliwe.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE (m.in. wyrok w sprawie C-19/20 Bank BPH), zgodnie z którym celem dyrektywy jest przywrócenie równowagi między stronami poprzez wyłączenie klauzul nieuczciwych, a nie unieważnienie całej umowy, chyba że jej wykonanie bez tych klauzul nie jest możliwe.
Jak należy rozliczyć kredyt indeksowany do waluty obcej po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul indeksujących?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku luki w umowie spowodowanej wyeliminowaniem abuzywnych klauzul, stosuje się kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, umowa może nadal obowiązywać, a w miejsce nieuczciwych zapisów należy zastosować kurs średni NBP, zgodnie z art. 358 § 2 k.c. lub jako zasadę dyspozytywną.
Czy konsument został należycie poinformowany o ryzyku kursowym związanym z kredytem indeksowanym do waluty obcej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym i ryzyku zmiennej stopy procentowej, co potwierdza podpisana przez nich informacja dla wnioskodawców.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że powodowie, ze względu na swoje wykształcenie i doświadczenie, byli świadomi ryzyka kursowego i podjęli decyzję o zaciągnięciu kredytu świadomie, akceptując to ryzyko w zamian za korzystniejsze oprocentowanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. I. | osoba_fizyczna | powód |
| A. I. | osoba_fizyczna | powód |
| ... | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o świadczenie nienależne.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o świadczenie nienależne.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Definicja i skutki klauzul niedozwolonych.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Zastosowanie kursu średniego NBP w przypadku braku uzgodnień stron.
u.p.b. art. 69 § ust. 2 pkt 4a i ust. 3
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja kredytu indeksowanego do waluty obcej.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Przekroczenie granic swobody umów.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny w dochodzeniu ustalenia.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Odstąpienie od obciążania kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul indeksujących (par. 2 ust. 2 i par. 7 ust. 1 umowy). • Naruszenie interesu konsumenta przez przerzucenie ryzyka kursowego. • Niewłaściwe ustalanie kursów walut przez bank.
Odrzucone argumenty
Bezwzględna nieważność całej umowy z powodu abuzywności klauzul. • Brak interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy. • Zarzut przedawnienia roszczenia. • Całkowite naruszenie obowiązków informacyjnych przez bank.
Godne uwagi sformułowania
Istotą tego kredytu jest wydanie kredytobiorcy określonej sumy kredytowej w złotych, przy czym jej wysokość jest określana (indeksowana) według kursu innej waluty (tu: franki szwajcarskie) w dniu wydania (indeksowane do waluty obcej po cenie kupna). • W ocenie Sądu omawiana umowa była udzielona w złotych a wskazane klauzule stanowią klauzule niedozwolone. • Celem dyrektywy nie jest unieważnienie wszystkich umów zawierających nieuczciwe klauzule, lecz zastąpienie równowagi formalnej między stronami równowagą rzeczywistą poprzez wyłączenie zastosowania klauzul uznanych za nieuczciwe przy jednoczesnym zachowaniu, co do zasady, ważności pozostałych warunków umowy. • W ocenie Sądu mamy zatem do czynienia z wyraźnym podziałem dychotomicznym umów zawierających klauzule abuzywne na umowy, których wykonanie po usunięciu takiej klauzuli jest możliwe i które mogą obowiązywać oraz na umowy których wykonanie po usunięciu klauzuli abuzywnej nie jest możliwe i które nie mogą obowiązywać. • W ocenie Sądu, nawet po usunięciu klauzul wskazanych przez powodów jako abuzywne pozwalających Bankowi na arbitralne ustalanie wysokości kursu franka szwajcarskiego umowa może nadal obowiązywać. • Powodowie zaakceptowali ryzyko kursowe, którego byli świadomi, w zamian za korzystniejszą stopę oprocentowania niż stopa oferowana za typowy kredyt w złotych. • Sąd odstąpił od obciążania powodów kosztami procesu ze względu na nagłośnienie medialne jakie towarzyszy obecnie tzw. […]
Skład orzekający
Tadeusz Trojanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja abuzywności klauzul indeksujących w umowach kredytowych, stosowanie kursu średniego NBP po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, ocena rzetelności informacji udzielanych konsumentom przez banki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i umowy, a jego zastosowanie w innych sprawach wymaga analizy indywidualnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych, abuzywności klauzul i ochrony konsumentów, co budzi duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i osób posiadających podobne kredyty.
“Kredyt frankowy: czy bank zawsze wygrywa? Sąd zasądził odszkodowanie za abuzywne klauzule, ale nie unieważnił umowy!”
Dane finansowe
WPS: 140 286,32 PLN
nadpłata: 3427,31 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.