I C 178/13

Powódka Spółka Jawna (...) i Wspólnicy domagała się uznania za bezskuteczną umowy darowizny lokalu mieszkalnego, zawartej przez jej dłużników E. i A. J. z córką K. C. (obecnie C.), argumentując, że egzekucja jej wierzytelności okazała się bezskuteczna. Jako roszczenie ewentualne, powódka wniosła o stwierdzenie nieważności tej umowy. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc, że nieruchomość była obciążona hipotekami znacznie przekraczającymi jej wartość. Sąd ustalił, że powódka posiadała tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikom na kwotę 122 598 zł, a egzekucja okazała się bezskuteczna. Umowa darowizny została zawarta 30.10.2009 r., a nieruchomość była obciążona hipotekami na rzecz Gminy G. (80 000 zł) oraz Banku (...) (703 181,90 zł). Wartość lokalu mieszkalnego wynosiła 338 000 zł (bez strychu) lub 603 000 zł (ze strychem przyłączonym później). Sąd uznał, że kluczową przesłanką skargi pauliańskiej (art. 527 KC) jest pokrzywdzenie wierzyciela, które polega na tym, że wskutek czynności prawnej dłużnik stał się niewypłacalny lub bardziej niewypłacalny. W niniejszej sprawie, wartość nieruchomości nawet po przyłączeniu strychu była niższa od wartości obciążenia hipotecznego. Po odliczeniu niespłaconego zadłużenia hipotecznego, z wartości nieruchomości nie pozostało nic, co mogłoby zaspokoić wierzyciela powódki. W związku z tym, brak było związku przyczynowego między zaskarżoną czynnością a pokrzywdzeniem powoda. Roszczenie o stwierdzenie nieważności umowy darowizny również zostało oddalone, ponieważ darowizna sama w sobie nie jest sprzeczna z prawem ani zasadami współżycia społecznego, a działanie na szkodę wierzycieli jest regulowane przez instytucję skargi pauliańskiej, a nie przez ogólne zasady nieważności czynności prawnych.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający