I C 1748/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Bydgoszczy rozpoznał sprawę z powództwa R.W. i M.W. przeciwko (...) Bank (...) S.A. o zapłatę i ustalenie nieważności umowy kredytu budowlanego w walucie wymienialnej z dnia 13 marca 2007 roku. Powodowie domagali się zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w łącznej kwocie 96.758,29 zł i 28.378,84 CHF, a także ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy. Jako podstawę swoich żądań wskazali abuzywność klauzul umownych dotyczących waloryzacji kredytu oraz ubezpieczenia niskiego wkładu własnego i pomostowego. Sąd, analizując umowę i okoliczności jej zawarcia, stwierdził, że powodowie, działając jako konsumenci, nie zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym i mechanizmach ustalania kursów walut przez bank. Klauzule waloryzacyjne zostały uznane za niedozwolone (abuzywne) na podstawie art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ przyznawały bankowi nieograniczoną swobodę w ustalaniu kursów i wysokości zobowiązań kredytobiorcy, naruszając tym samym zasady współżycia społecznego i obowiązki informacyjne banku. Sąd uznał, że umowa, ze względu na abuzywność klauzul, jest nieważna od samego początku, a brak jest w polskim prawie przepisów dyspozytywnych, które mogłyby zastąpić wadliwe postanowienia i utrzymać umowę w mocy w sposób korzystny dla konsumenta. W związku z tym, na podstawie art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c., Sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów zwrot nienależnie pobranych świadczeń w łącznej kwocie 96.758,29 zł i 28.378,84 CHF, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Sąd oddalił zarzut zatrzymania podniesiony przez pozwanego, uznając go za nieuzasadniony w kontekście zwrotu świadczeń pieniężnych. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytowych z klauzulami abuzywnymi dotyczącymi waloryzacji i braku odpowiednich przepisów krajowych do uzupełnienia umowy.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a ocena abuzywności zależy od indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu budowlanego w walucie wymienialnej, dotyczące mechanizmu waloryzacji kredytu w oparciu o kursy walut ustalane przez bank, stanowią klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią klauzule abuzywne, ponieważ przyznają bankowi nieograniczoną swobodę w ustalaniu kursów walut i wysokości zobowiązań kredytobiorcy, naruszając tym samym zasady współżycia społecznego i obowiązki informacyjne banku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank nie wykazał, aby powodowie zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym i mechanizmach ustalania kursów walut. Klauzule te przyznawały bankowi jednostronną możliwość modyfikacji wskaźnika, od którego zależała wysokość zobowiązań kredytobiorcy, co naruszało interesy konsumenta i zasady uczciwego obrotu.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul umownych dla ważności całej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności klauzul umownych może prowadzić do nieważności całej umowy, jeśli konsument nie wyrazi zgody na dalsze trwanie umowy z pominięciem tych postanowień lub na zastąpienie ich normami dyspozytywnymi, a brak jest w polskim prawie odpowiednich przepisów, które mogłyby uzupełnić umowę.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że w polskim porządku prawnym brak jest przepisów dyspozytywnych, które mogłyby zastąpić abuzywne klauzule i utrzymać umowę w mocy. W związku z tym, że powodowie nie wyrazili zgody na takie rozwiązania, a umowa bez wadliwych postanowień stałaby się niemożliwa do wykonania, Sąd uznał umowę za nieważną.
Czy powodowie posiadali interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu, pomimo jednoczesnego dochodzenia roszczenia o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie posiadali interes prawny w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, ponieważ ustalenie to usuwa stan niepewności co do przyszłej sytuacji prawnej stron, a umowa została zawarta na długi okres.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie ustalenia nieważności umowy jest uzasadnione, gdyż usuwa niepewność prawną dotyczącą przyszłych zobowiązań stron, podczas gdy roszczenie o zapłatę dotyczyło jedynie dotychczas spełnionych świadczeń.
Czy bank spełnił obowiązek informacyjny wobec konsumentów w zakresie ryzyka związanego z kredytem walutowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wykazał, że należycie poinformował powodów o pełnym ryzyku związanym z kredytem walutowym, w szczególności o nieograniczonym ryzyku kursowym.
Uzasadnienie
Zeznania powodów i treść przedstawionych dokumentów wskazują, że bank skupił się na korzyściach kredytu, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący ryzyka związanego ze zmiennością kursów walut, co naruszyło obowiązek informacyjny.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. | osoba_fizyczna | powód |
| M. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące świadczenia nienależnego, stosowane do zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący obowiązku zwrotu wzbogacenia uzyskanego bez podstawy prawnej.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny.
Prawo bankowe art. 69
Ustawa - Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego, w tym wymogi dotyczące określenia zasad ustalania kursów walut w przypadku kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która nie może być sprzeczna z właściwością (naturą) stosunku, ustawą ani zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2 i 5
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do pominięcia dowodu jako nieprzydatnego lub zmierzającego do przedłużenia postępowania.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia niepieniężnego.
k.c. art. 496
Kodeks cywilny
Prawo zatrzymania w przypadku odstąpienia od umowy wzajemnej.
k.c. art. 497
Kodeks cywilny
Odpowiednie stosowanie przepisów o prawie zatrzymania w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kosztów podlegających zwrotowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul waloryzacyjnych umowy kredytu. • Naruszenie przez bank obowiązków informacyjnych wobec konsumentów. • Nieważność umowy kredytu z powodu abuzywności postanowień. • Prawo konsumenta do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na podstawie nieważnej umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest ważna i zgodna z prawem. • Powodowie mieli możliwość negocjowania warunków umowy i zostali poinformowani o ryzyku walutowym. • Kwestionowane klauzule nie mają charakteru abuzywnego. • Zarzut zatrzymania podniesiony przez pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ma dokonać kontroli umowy, czyli uznać, czy jej jakieś postanowienie jest abuzywne, a to nie zależy od cech osobowości słabszej strony umowy, którą jest konsument. • W polskim porządku prawnym nie istnieją przepisy o charakterze deklaratywnym, którymi można by w ten sposób „zapełnić” niejako powstałe braki w umowie. • Bank nie może więc żądać zwrotu większej kwoty aniżeli ściśle określonej i oddanej do dyspozycji klienta. • Sąd podziela wyrażony w doktrynie pogląd, że skutkiem bezskuteczności klauzul abuzywnych jest to, że może prowadzić to do nieważności bezwzględnej całej umowy.
Skład orzekający
Rafał Szurka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytowych z klauzulami abuzywnymi dotyczącymi waloryzacji i braku odpowiednich przepisów krajowych do uzupełnienia umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, a ocena abuzywności zależy od indywidualnych okoliczności każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu 'kredytów frankowych' i nieważności umów z powodu klauzul abuzywnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników.
“Bank musi zwrócić miliony za abuzywne klauzule w umowie kredytowej! Sąd uznał umowę za nieważną.”
Dane finansowe
WPS: 96 758,29 PLN
zwrot nienależnych świadczeń: 48 379,14 PLN
zwrot nienależnych świadczeń: 13 954,04 CHF
zwrot nienależnych świadczeń: 235,37 CHF
zwrot nienależnych świadczeń: 48 379,15 PLN
zwrot nienależnych świadczeń: 13 954,05 CHF
zwrot nienależnych świadczeń: 235,37 CHF
zwrot kosztów procesu: 1646,27 PLN
zwrot kosztów procesu: 1646,27 PLN
zwrot nienależnych świadczeń: 187,03 PLN
zwrot nienależnych świadczeń: 187,04 PLN
zwrot kosztów procesu: 5934 PLN
zwrot kosztów procesu: 5934 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.