I AGa 107/25Niedostarczenie maszyny uniewaznienie umowy odpowiedzialność deliktową
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę ponad 276 tys. zł, opartego na umowie o dzieło zawartej między spółką z o.o. a pozwanym. Powód twierdził, że urządzenie nie zostało dostarczone, a umowa była jedynie fasadą do wyłudzenia środków. Sąd Okręgowy uznał umowę za nieważną z powodu celu przestępnego (art. 58 § 1 k.c.) i zastosował odpowiedzialność deliktową (art. 415 k.c.) lub bezpodstawne wzbogacenie (art. 405 k.c.), zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 276.750 zł wraz z odsetkami. Sąd pierwszej instancji uznał, że protokół odbioru końcowego był nierzetelny, a wykonanie urządzenia w tak krótkim czasie było niemożliwe. Pozwany wniósł apelację, kwestionując ustalenia faktyczne, ocenę dowodów oraz zarzucając naruszenie przepisów o przedawnieniu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając ustalenia i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy potwierdził, że sąd nie jest związany podstawą prawną wskazaną przez stronę, a ocena dowodów, w tym protokołu odbioru, była prawidłowa. Sąd Apelacyjny uznał, że umowa była nieważna z powodu celu przestępnego, a roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu, stosując 10-letni termin przedawnienia z art. 442¹ § 1 k.c. w związku z odpowiedzialnością deliktową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja nieważności umowy z powodu celu przestępnego, zastosowanie odpowiedzialności deliktowej w przypadku niewykonalnej umowy, zasady przedawnienia roszczeń w sprawach gospodarczych, dopuszczalność dowodów z urzędu.
Specyfika stanu faktycznego sprawy, w tym powiązanie z postępowaniami karnymi i innymi sprawami cywilnymi między tymi samymi stronami.
Zagadnienia prawne (5)
Czy umowa o dzieło zawarta w celu uzyskania środków z dotacji, a nie faktycznego wykonania dzieła, jest nieważna z powodu sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa zawarta w celu przestępnym jest nieważna bezwzględnie na podstawie art. 58 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strony miały świadomość, iż umowa jest zawarta w celu uzyskania środków finansowych z dotacji, a nie faktycznej modernizacji zakładu. Nie przestrzegano zapisów umowy dotyczących wypłaty wynagrodzenia i testów, co wskazuje na świadomość przestępnego zachowania po obu stronach.
Czy w przypadku nieważności umowy z powodu celu przestępnego, roszczenie o zwrot zapłaconej kwoty można oprzeć na przepisach o czynach niedozwolonych (deliktowych) lub bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może rozpoznać sprawę z uwzględnieniem odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c.) lub bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 k.c.), nawet jeśli czyn stanowił jednocześnie naruszenie zobowiązania kontraktowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania pozwanego doprowadziły do szkody w majątku powoda, a odpowiedzialność deliktowa stanowi samoistne źródło zobowiązania. Zbieg odpowiedzialności deliktowej i kontraktowej jest dopuszczalny.
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o zwrot zapłaty w sytuacji, gdy umowa została uznana za nieważną z powodu celu przestępnego, a roszczenie oparto na odpowiedzialności deliktowej lub bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku odpowiedzialności deliktowej, zastosowanie ma 10-letni termin przedawnienia z art. 442¹ § 1 k.c. W przypadku bezpodstawnego wzbogacenia związanego z działalnością gospodarczą, zastosowanie ma termin trzyletni, jednak sąd uznał, że w tej sprawie kluczowa jest odpowiedzialność deliktowa.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że szkoda była wynikiem działań pozwanego i byłego prezesa spółki, a początek biegu przedawnienia należy liczyć od daty zmiany prezesa. W przypadku bezpodstawnego wzbogacenia, sąd uznał, że roszczenie jest związane z działalnością gospodarczą i podlega 3-letniemu terminowi, ale uznał, że termin 10-letni z art. 442¹ § 1 k.c. jest właściwy.
Czy sąd jest związany podstawą prawną wskazaną przez stronę powodową w pozwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest związany podstawą prawną wskazaną przez stronę, a przedmiotem postępowania jest żądanie i okoliczności faktyczne je uzasadniające.
Uzasadnienie
Ugruntowany pogląd judykatury stanowi, że sąd dokonuje kwalifikacji prawnej podstawy faktycznej, biorąc pod uwagę wszystkie miarodajne normy prawa materialnego.
Czy sąd może dopuścić dowody z urzędu, które nie zostały zawnioskowane przez strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może dopuścić dowody z urzędu, jeśli dotyczą faktów przytoczonych przez stronę, mają istotne znaczenie dla sprawy i są sporne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy dopuścił dowody z urzędu, które dotyczyły faktów przytoczonych przez stronę powodową (obecnego prezesa), miały kluczowe znaczenie dla sprawy i były sporne między stronami.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z o.o. w Ł. | spółka | powód |
| S. I. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (22)
Główne
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa zawarta w celu przestępnym jest nieważna bezwzględnie.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Bezpodstawne wzbogacenie.
k.c. art. 442¹ § § 1
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych (10 lat).
Pomocnicze
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
k.c. art. 646
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 458 § 5 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 243 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 458 § 4 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 387 § § 2 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 481
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa była nieważna z powodu celu przestępnego. • Pozwany nie wykonał umowy, co potwierdzają zeznania świadka i opinia biegłego. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu ze względu na charakter sprawy (odpowiedzialność deliktowa).
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy wyrokował na podstawie faktów i twierdzeń niewskazanych przez powoda w pozwie. • Błędna ocena dowodów, w tym protokołu odbioru końcowego. • Naruszenie przepisów o dopuszczaniu dowodów z urzędu. • Uwzględnienie przedawnionego roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
umowa była zawierana wobec realizacji przez kupującego projektu współfinansowanego ze środków Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój • protokół odbioru końcowego nie odzwierciedlał rzeczywistości, a miał w istocie doprowadzić do bezpodstawnego wypłacenia pozwanemu wynagrodzenia, mimo że ten faktycznie umowy nie wykonał • umowa dotknięta była sankcją nieważności • odpowiedzialność pozwanego w sprawie niniejszej ma faktycznie charakter deliktowy • zarzut przedawnienia uznać należało za nadużycie prawa podmiotowego • sąd nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną
Skład orzekający
Andrzej Kordowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja nieważności umowy z powodu celu przestępnego, zastosowanie odpowiedzialności deliktowej w przypadku niewykonalnej umowy, zasady przedawnienia roszczeń w sprawach gospodarczych, dopuszczalność dowodów z urzędu."
Ograniczenia: Specyfika stanu faktycznego sprawy, w tym powiązanie z postępowaniami karnymi i innymi sprawami cywilnymi między tymi samymi stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy oszustwa na dużą skalę w ramach projektu współfinansowanego ze środków publicznych, co czyni ją interesującą zarówno dla prawników, jak i dla szerszej publiczności zainteresowanej tematyką nadużyć finansowych.
“Maszyna za setki tysięcy złotych nigdy nie powstała, a umowa była tylko przykrywką do wyłudzenia dotacji – sąd rozstrzyga sprawę o oszustwo.”
Dane finansowe
WPS: 276 750 PLN
zapłata: 276 750 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 8100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.