I ACA 691/22Bank przegral spraw o abuzywne klauzule kredytowe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał apelację pozwanego banku od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, który zasądził od banku na rzecz powodów A.N. i D.N. kwotę 33.766,23 zł tytułem nienależnie pobranego świadczenia za okres od 10 kwietnia 2009 roku do 11 lutego 2019 roku, z uwagi na abuzywność klauzul waloryzacyjnych w umowie kredytu. Sąd Okręgowy uznał, że postanowienia umowy dotyczące mechanizmu waloryzacji kwoty kredytu kursem waluty obcej (CHF) mają charakter abuzywny, ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, kształtowały prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały ich interesy, dając bankowi swobodę w ustalaniu kursu waluty. Sąd Okręgowy oddalił również żądanie ewentualne dotyczące stwierdzenia nieważności umowy. Bank w apelacji zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów, w tym zeznań świadka, opinii biegłego oraz dokumentów, a także naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 221 k.c., art. 385¹ k.c., art. 65 k.c.), kwestionując status konsumenta powodów, indywidualne uzgodnienie postanowień umowy oraz abuzywność klauzul. Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy uznał, że powodowie mieli status konsumentów, a klauzule waloryzacyjne były abuzywne, ponieważ nie były indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszały interesy konsumentów, dając bankowi swobodę w ustalaniu kursu waluty. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ocena abuzywności klauzul powinna być dokonana według stanu z chwili zawarcia umowy i że praktyka banku po zawarciu umowy nie wpływa na tę ocenę. Sąd odwoławczy uznał również zarzut przedawnienia za bezzasadny, a zarzut zatrzymania za pozbawiony podstaw prawnych. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w części zasądzającej zwrot nienależnie pobranych świadczeń i oddalił apelację banku, zasądzając od banku na rzecz powodów zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów waloryzowanych kursem waluty obcej, zasady oceny indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych, bieg terminu przedawnienia roszczeń konsumentów oraz skutki prawne stwierdzenia abuzywności klauzul.
Orzeczenie dotyczy specyficznego mechanizmu waloryzacji opartego na tabelach kursowych banku. Ocena indywidualnego uzgodnienia postanowień wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu dotyczące mechanizmu waloryzacji kwoty kredytu kursem waluty obcej, oparte na tabelach kursowych banku, mają charakter abuzywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mają charakter abuzywny, ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, dając bankowi swobodę w ustalaniu kursu waluty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak indywidualnego uzgodnienia, sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta, wynikające z jednostronnego ustalania kursu waluty przez bank, przesądzają o abuzywności klauzul waloryzacyjnych.
Czy umowa kredytu z abuzywnymi klauzulami waloryzacyjnymi jest nieważna w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa kredytu nie jest nieważna w całości, a jedynie abuzywne postanowienia nie wiążą konsumenta. Umowa pozostaje w mocy w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że eliminacja abuzywnych klauzul waloryzacyjnych nie prowadzi do nieważności całej umowy, a jedynie do konieczności przeliczenia świadczeń według kursu z daty zawarcia umowy.
Czy powodowi przysługuje status konsumenta w rozumieniu art. 22¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowi przysługuje status konsumenta, mimo prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ umowa kredytu była związana z finansowaniem budowy nieruchomości mieszkalnej, a nie z jego działalnością gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany nie wykazał, aby umowa była zawierana przez powoda jako przedsiębiorcę lub aby środki z kredytu były wykorzystane na potrzeby działalności gospodarczej.
Czy roszczenie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia z tytułu abuzywnych klauzul jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie jest przedawnione, ponieważ termin przedawnienia (10 lat) rozpoczął bieg od momentu, gdy powodowie dowiedzieli się o niedozwolonym charakterze postanowień, co nastąpiło najpóźniej z chwilą skierowania przedsądowego wezwania do zapłaty.
Uzasadnienie
Sąd zastosował 10-letni termin przedawnienia dla roszczeń z tytułu nienależnego świadczenia i ustalił, że bieg terminu rozpoczął się od momentu, gdy powodowie mogli wezwać bank do zwrotu świadczenia, co nastąpiło w czerwcu 2019 r., a pozew złożono w listopadzie 2019 r.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. N. | osoba_fizyczna | powód |
| D. N. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są co do zasady związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w zakresie, w jakim świadczenie było nienależne.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do jej zwrotu w granicach bezpodstawnego wzbogacenia.
Pomocnicze
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa terminy przedawnienia roszczeń, w tym 10-letni dla roszczeń majątkowych i 3-letni dla świadczeń okresowych.
k.c. art. 120
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania, jeżeli termin świadczenia nie jest oznaczony.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Określa skutki nieważności czynności prawnej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o podział wspólnego prawa, o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o rozliczenie pożytków i przychodów z rzeczy, o zwrot nakładów na rzecz oraz w sprawach o podobnym charakterze sąd może znieść wzajemnie między stronami koszty procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie, celowe koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul waloryzacyjnych ze względu na brak indywidualnego uzgodnienia, sprzeczność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta. • Status konsumenta powodów. • Brak przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy kredytu w całości. • Przedawnienie roszczenia. • Brak statusu konsumenta powodów. • Indywidualne uzgodnienie klauzul waloryzacyjnych. • Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy. • Naruszenie przepisów prawa materialnego przez Sąd Okręgowy. • Zarzut zatrzymania.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienia umowy dotyczące mechanizmu waloryzacji mają charakter abuzywny. • Rażące naruszenie interesów konsumentów przejawia się w takiej konstrukcji postanowień umownych, które nie wprowadzały żadnych zabezpieczeń dla konsumentów przed wahaniami kursów walut. • Bieg przedawnienia nie może się rozpocząć zanim powodowie dowiedzieli się lub powinni się dowiedzieć o niedozwolonym charakterze postanowienia/ postanowień. • Ocena, czy postanowienie umowne jest niedozwolone, dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy. • Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu.
Skład orzekający
Anna Beniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów waloryzowanych kursem waluty obcej, zasady oceny indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych, bieg terminu przedawnienia roszczeń konsumentów oraz skutki prawne stwierdzenia abuzywności klauzul."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego mechanizmu waloryzacji opartego na tabelach kursowych banku. Ocena indywidualnego uzgodnienia postanowień wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytów waloryzowanych, co ma duże znaczenie praktyczne dla wielu konsumentów i banków. Wyrok Sądu Apelacyjnego potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w tym zakresie.
“Bank przegrał sprawę o abuzywne klauzule waloryzacyjne – co to oznacza dla Twojego kredytu?”
Dane finansowe
zwrot nienależnie pobranego świadczenia: 33 766,23 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.