I ACA 651/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 350 000 zł na rzecz małoletniego D. P., który został potrącony przez samochód. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim oddalił powództwo, uznając, że wyłączną przyczyną wypadku było nieprawidłowe zachowanie małoletniego rowerzysty, który wjechał na jezdnię z chodnika. Sąd pierwszej instancji oparł się na opinii biegłego i postanowieniu prokuratury umarzającym postępowanie karne. Sąd Okręgowy oddalił również wnioski dowodowe powoda dotyczące stanu zdrowia i następstw wypadku, uznając je za zmierzające do przedłużenia postępowania. Sąd Apelacyjny w Szczecinie uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy uznał apelację powoda za uzasadnioną, wskazując na zasadnicze uchybienie sądu pierwszej instancji polegające na wadliwej interpretacji art. 362 k.c. (przyczynienie się poszkodowanego) oraz art. 435 § 1 k.c. w zw. z art. 436 § 1 k.c. (odpowiedzialność na zasadzie ryzyka). Sąd Apelacyjny podkreślił, że działanie małoletniego, któremu nie można przypisać winy, nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej wyłączającej odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego. Sąd odwoławczy powołał się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym nawet niezawinione zachowanie poszkodowanego może uzasadniać zmniejszenie odszkodowania na podstawie art. 362 k.c., ale nie wyłącza odpowiedzialności samoistnego posiadacza pojazdu. Sąd Apelacyjny stwierdził również, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zebrał i nie ocenił materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia rozmiaru krzywdy, stopnia przyczynienia, zachowania sprawcy oraz związku przyczynowego. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za wypadki z udziałem małoletnich, zasada ryzyka, przyczynienie się poszkodowanego, nierozpoznanie istoty sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku z udziałem małoletniego rowerzysty i odpowiedzialności ubezpieczyciela pojazdu mechanicznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy działanie małoletniego, któremu nie można przypisać winy, może stanowić wyłączną przyczynę zdarzenia drogowego, wyłączającą odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego na zasadzie ryzyka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działanie małoletniego, któremu nie można przypisać winy, nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej wyłączającej odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego. Może ono jednak uzasadniać zmniejszenie odszkodowania na podstawie art. 362 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że przesłanki egzoneracyjne z art. 435 § 1 k.c. ograniczają się do siły wyższej oraz wyłącznej winy poszkodowanego lub osoby trzeciej. Działanie małoletniego, któremu nie można przypisać winy, nie kwalifikuje się do żadnej z tych przesłanek. Odpowiedzialność posiadacza pojazdu mechanicznego na zasadzie ryzyka jest surowa i uzasadniona szczególnym niebezpieczeństwem ruchu pojazdów. Orzecznictwo złagodziło tę odpowiedzialność poprzez zastosowanie art. 362 k.c., umożliwiając ustalenie przyczynienia się nawet przez osoby, którym winy przypisać nie można.
Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, oddalając wnioski dowodowe dotyczące rozmiaru krzywdy, następstw wypadku i stanu zdrowia poszkodowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ wadliwie uznał, że postępowanie powoda wykluczyło odpowiedzialność sprawcy i tym samym oddalił wnioski dowodowe, które były konieczne do oceny roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że oddalenie wniosków dowodowych dotyczących rozmiaru krzywdy, długości leczenia, następstw psychicznych i fizycznych wypadku, a także oceny zachowania sprawcy, uniemożliwiło sądowi pierwszej instancji ustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W związku z tym, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, co skutkowało koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | powód |
| D. P. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powoda |
| I. P. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powoda |
| (...) SE w R. (Łotwa) | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Ma zastosowanie również wówczas, gdy niezawinione zachowanie się poszkodowanego stanowi wyłączną przyczynę powstania szkody, prowadząc do odpowiedniego zmniejszenia obowiązku naprawienia szkody.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
W razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy, sąd odwoławczy może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji wadliwie zinterpretował przepisy dotyczące odpowiedzialności na zasadzie ryzyka i przyczynienia się poszkodowanego. • Działanie małoletniego, któremu nie można przypisać winy, nie wyłącza odpowiedzialności posiadacza pojazdu mechanicznego. • Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, nie zbierając i nie oceniając materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia. • Oddalenie wniosków dowodowych dotyczących rozmiaru krzywdy i następstw wypadku było nieuzasadnione.
Odrzucone argumenty
Powód całkowicie przyczynił się do powstania szkody, co wyłącza odpowiedzialność pozwanego. • Zachowanie kierującej pojazdem nie pozostawało w związku przyczynowym ze szkodą. • Wnioski dowodowe były zbędne i miały na celu jedynie przedłużenie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Zasadniczym i pierwszoplanowym uchybieniem jakiego dopuścił się sąd pierwszej instancji było uznanie, że małoletni przyczynił się do powstania szkody w stopniu zwalniającym pozwany zakład ubezpieczeń z odpowiedzialności. • Tego rodzaju konkluzja jest niedopuszczalna zarówno w świetle art. 362 k.c. jak i odpowiedzialności z tytułu ryzyka przewidzianej w art. 435 § 1 k.c. w związku z art. 436 § 1 k.c. oraz ugruntowanej linii orzeczniczej... • Sąd Okręgowy wadliwie przyjął bowiem, że w takiej sytuacji odpowiedzialność sprawcy jest wyłączona. • Ta surowa odpowiedzialność jest uzasadniona szczególnym niebezpieczeństwem wywołanym przez ruch pojazdów mechanicznych, którego ryzyko powinien ponosić posiadacz tego pojazdu. • Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sporu.
Skład orzekający
Halina Zarzeczna
przewodniczący-sprawozdawca
Edyta Buczkowska-Żuk
sędzia
Tomasz Sobieraj
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za wypadki z udziałem małoletnich, zasada ryzyka, przyczynienie się poszkodowanego, nierozpoznanie istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypadku z udziałem małoletniego rowerzysty i odpowiedzialności ubezpieczyciela pojazdu mechanicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za wypadek z udziałem dziecka i pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów oraz znaczenie dowodów w postępowaniu sądowym.
“Czy dziecko zawsze jest winne, gdy wpadnie pod samochód? Sąd Apelacyjny wyjaśnia zasady odpowiedzialności.”
Dane finansowe
WPS: 350 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.