I ACa 618/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powoda J. M. przeciwko (...) S.A. o zapłatę, w tym wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości i odszkodowania, a także o usunięcie linii telekomunikacyjnej. Sąd Okręgowy w Częstochowie nakazał pozwanej usunięcie linii napowietrznej oraz zasądził na rzecz powoda część dochodzonych kwot, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd pierwszej instancji uznał, że powództwo o usunięcie linii było zasadne na podstawie art. 222 § 2 kc, a także uznał roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości od października 2012 r. na podstawie art. 224-225 kc, uznając, że wcześniej strony łączyła umowa użyczenia. Powód złożył apelację, kwestionując ocenę dowodów, oddalenie wniosków dowodowych i błędne zastosowanie prawa materialnego, domagając się zasądzenia znacznie wyższej kwoty. Pozwana złożyła zażalenie na postanowienie o kosztach, zarzucając naruszenie art. 102 kpc. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda i zażalenie pozwanej. Ustalono, że powód był właścicielem działki, na której znajdowała się stara linia napowietrzna oraz nowsza linia światłowodowa. Powód wyraził zgodę na posadowienie linii światłowodowej w 2001 r. pod pewnymi warunkami, w tym dotyczącymi istniejącej linii napowietrznej. Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości w zakresie służebności przesyłu nie mogło być uwzględnione z uwagi na dobrą wiarę pozwanej oraz brak podstaw do stosowania przepisów o bezumownym korzystaniu. Roszczenie o odszkodowanie za utracone korzyści zostało oddalone jako hipotetyczne i pozbawione adekwatnego związku przyczynowego. Roszczenie o zwrot kosztów przygotowania inwestycji również nie zostało uwzględnione z powodu braku wykazania wysokości szkody. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszej instancji, stosując art. 102 kpc ze względu na trudną sytuację finansową powoda i niestosowne postępowanie pozwanej. Nie obciążono powoda kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących służebności przesyłu, odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z nieruchomości, stosowania art. 102 kpc w postępowaniu apelacyjnym, oceny roszczeń o odszkodowanie za utracone korzyści.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące dat, zgód i warunków mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel nieruchomości, na której znajduje się linia napowietrzna posadowiona przed latami, może dochodzić wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w zakresie służebności przesyłu, jeśli posiadał nieruchomość wraz z linią i wyraził zgodę na jej istnienie pod pewnymi warunkami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pozwany działał w dobrej wierze, a powód nie wykazał złej wiary pozwanego ani nie wykazał szkody w postaci utraconych korzyści.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości w ramach służebności przesyłu nie mogło być uwzględnione, ponieważ pozwana działała w dobrej wierze, a powód nie wykazał jej złej wiary. Linia napowietrzna istniała od lat 70., a powód nabył nieruchomość wraz z nią, wyrażając zgodę na jej istnienie pod warunkiem ewentualnego przesunięcia. Roszczenie o odszkodowanie za utracone korzyści zostało oddalone jako hipotetyczne i pozbawione adekwatnego związku przyczynowego.
Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, biorąc pod uwagę sytuację finansową strony, jej przekonanie o zasadności roszczenia oraz postawę strony przeciwnej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę jego subiektywne przekonanie o szkodzie, długotrwałe zwodzenie przez pozwanego, jego trudną sytuację finansową (rencista) w porównaniu do pozycji pozwanego (wiodący podmiot telekomunikacyjny).
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wnioski dowodowe powoda o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka, opinii biegłego z zakresu budownictwa oraz oględzin nieruchomości?
Odpowiedź sądu
Tak, wnioski te były zbędne lub nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zeznania świadka nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy powoda, dowód z oględzin był zbędny, a opinia biegłego z zakresu budownictwa nie była konieczna, gdyż sąd dysponował opinią biegłego ustalającą wysokość wynagrodzenia, a kwestia możliwości budowy była już przesądzona decyzją o odmowie pozwolenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 222 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o usunięcie linii napowietrznej.
k.c. art. 224 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Reguluje stosunki prawne, gdy rzecz znalazła się w posiadaniu niewłaściciela, a źródłem tego stanu rzeczy nie była umowa stron. Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska sądu pierwszej instancji o zastosowaniu tych przepisów do okresu przed wypowiedzeniem umowy użyczenia.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Dotyczy roszczeń właściciela o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy i o zwrot pożytków.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Stosuje się odpowiednio do stosunków między właścicielem a posiadaczem rzeczy, o ile przepisy powyższe nie stanowią inaczej.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej za szkodę wyrządzoną z winy.
k.c. art. 361 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa zakres odszkodowania i związek przyczynowy między zdarzeniem a szkodą (teoria przyczynowości adekwatnej).
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia zażalenia.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy obowiązku ponoszenia nieuiszczonych opłat sądowych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa przez pozwanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do zasądzenia wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w okresie przed październikiem 2012 r. z uwagi na umowę użyczenia. • Brak podstaw do zasądzenia wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w zakresie służebności przesyłu z uwagi na dobrą wiarę pozwanej. • Roszczenie o odszkodowanie za utracone korzyści jest hipotetyczne i pozbawione adekwatnego związku przyczynowego. • Brak wykazania wysokości szkody w zakresie zwrotu kosztów przygotowania inwestycji. • Zastosowanie art. 102 kpc do kosztów postępowania apelacyjnego ze względu na sytuację powoda i postawę pozwanego.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z całej nieruchomości. • Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości od 2001 r. • Roszczenie o odszkodowanie za utracone korzyści. • Roszczenie o zwrot kosztów przygotowania inwestycji. • Zarzuty apelacji powoda dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny miał tu na uwadze ugruntowany już pogląd, że o ile szczególne okoliczności uzasadniają nieobciążenie strony kosztami za postępowanie przed Sądem pierwszej instancji, nie rozciąga się to już na postępowanie odwoławcze. Jednakże w ocenie Sądu Apelacyjnego w niniejszej sytuacji dobrodziejstwo nieobciążania powoda kosztami przeciwnika winno również znaleźć zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym. • Powód subiektywnie głęboko przekonany jest o własnej szkodzie, co naocznie zaobserwował Sąd Apelacyjny w trakcie rozprawy z dnia 13 grudnia 2018 r. • Postępowanie strony pozwanej było wysoce niestosowne – powód przez wiele lat był zwodzony, a kwestia usunięcia linii przewlekana przez aż 6 lat. • Szkoda w postaci utraconych korzyści nie może być całkowicie hipotetyczna, ale musi być wykazana przez poszkodowanego z tak dużym prawdopodobieństwem, że w świetle doświadczenia życiowego uzasadnia przyjęcie, iż utrata spodziewanych korzyści rzeczywiście nastąpiła.
Skład orzekający
Roman Sugier
przewodniczący
Lucyna Świderska-Pilis
sędzia sprawozdawca
Tomasz Tatarczyk
sędzia delegowany
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących służebności przesyłu, odpowiedzialności za bezumowne korzystanie z nieruchomości, stosowania art. 102 kpc w postępowaniu apelacyjnym, oceny roszczeń o odszkodowanie za utracone korzyści."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące dat, zgód i warunków mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność sporów o służebność przesyłu i wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości, a także podkreśla znaczenie dobrej wiary i zasad słuszności w orzekaniu o kosztach.
“Długi bój o linię energetyczną: Sąd Apelacyjny rozstrzyga spór o wynagrodzenie i koszty.”
Dane finansowe
WPS: 210 000 PLN
wynagrodzenie: 1130,52 PLN
wynagrodzenie: 1132,77 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.