I ACa 529/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka K. K. dochodziła od Skarbu Państwa i (...) Spółki z o.o. solidarnie 120 000 zł zadośćuczynienia za śmierć pięciu członków rodziny w katastrofie budowlanej hali wystawowej w 2006 roku. Sąd Okręgowy zasądził 50 000 zł, uznając odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 434 kc i Spółki na podstawie art. 415 kc, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd pierwszej instancji uznał, że zarzut przedawnienia jest bezzasadny, gdyż szkoda wynikała z przestępstwa. Po rozpoznaniu apelacji obu stron, Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając solidarnie od pozwanych 120 000 zł zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny uznał, że odpowiedzialność pozwanych jest prawidłowo ustalona, jednakże zarzut przedawnienia, choć formalnie zasadny (pozew złożony po upływie 3 lat od dowiedzenia się o szkodzie), stanowił nadużycie prawa (art. 5 kc) ze względu na tragiczne okoliczności, wiek powódki (78 lat w chwili zdarzenia), jej stan psychiczny i fizyczny oraz fakt, że powódka nie dochodziła roszczeń z powodu przekonania o rychłej śmierci. Sąd Apelacyjny uznał również, że kwota 50 000 zł zasądzona przez Sąd Okręgowy była rażąco niska i nieadekwatna do doznanej krzywdy, podwyższając ją do 120 000 zł, biorąc pod uwagę jednoczesną utratę pięciu bliskich osób, ich rolę w życiu powódki oraz jej osamotnienie i lęk o przyszłość. Apelacje pozwanych zostały oddalone, a koszty postępowania zasądzono solidarnie od pozwanych na rzecz powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zarzut przedawnienia może być uznany za nadużycie prawa w przypadku tragicznych zdarzeń i trudnej sytuacji życiowej powoda. Określenie zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia za śmierć wielu członków rodziny.
Ocena nadużycia prawa jest zawsze indywidualna. Wysokość zadośćuczynienia zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej, dochodzonego na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 kc, może stanowić nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut przedawnienia może stanowić nadużycie prawa, jeśli jego podniesienie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co należy oceniać w realiach konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanych było nadużyciem prawa (art. 5 kc) ze względu na tragiczne okoliczności zdarzenia, wiek powódki, jej stan psychiczny i fizyczny oraz fakt, że opóźnienie w dochodzeniu roszczenia nie było rażąco nadmierne i wynikało z trudnej sytuacji życiowej powódki.
Jaka jest podstawa prawna i wysokość zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku śmierci osoby bliskiej przed dniem 3 sierpnia 2008 r. w następstwie naruszenia dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawę prawną stanowi art. 448 kc w zw. z art. 24 § 1 kc, a wysokość zadośćuczynienia powinna być ustalana indywidualnie, uwzględniając dramatyzm doznań, poczucie osamotnienia, wstrząs psychiczny, rolę zmarłego w rodzinie oraz zdolność do adaptacji do nowej rzeczywistości, przy zachowaniu rozsądnych granic.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kwota 50 000 zł zasądzona przez Sąd Okręgowy była rażąco niska i nieadekwatna do krzywdy powódki, która utraciła pięć bliskich osób. Podwyższył zadośćuczynienie do 120 000 zł, biorąc pod uwagę jednoczesną utratę członków rodziny, ich rolę w życiu powódki, jej wiek, osamotnienie i lęk o przyszłość.
Czy hala wystawiennicza, wybudowana przez dzierżawcę na gruncie Skarbu Państwa, stanowiła część składową gruntu i budowlę w rozumieniu przepisów o odpowiedzialności właściciela za zawalenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, hala stanowiła część składową gruntu i budowlę, za której zawalenie właściciel (Skarb Państwa) odpowiada na zasadzie ryzyka (art. 434 kc).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że rozmiar, konstrukcja, sposób wzniesienia i użytkowanie hali dawały podstawy do uznania jej za budowlę trwale związaną z gruntem, za której zawalenie odpowiada właściciel na zasadzie ryzyka. Umowa dzierżawy przewidywała długoterminowe użytkowanie i rozliczenie nakładów, co potwierdza trwałe połączenie z gruntem.
Czy pozwana spółka, jako dzierżawca i budowniczy hali, ponosi odpowiedzialność deliktową za jej zawalenie na podstawie art. 415 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwana spółka ponosi odpowiedzialność deliktową z tytułu niedbalstwa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pozwana spółka miała świadomość konieczności odśnieżania dachu, otrzymała sugestie wykonania pomiarów i spotkania z projektantem w sprawie wzmocnień, a mimo to przerwała odśnieżanie, mimo że oblodzenie i obciążenie śniegiem dwukrotnie przewyższało normy. Wady konstrukcyjne były jedynie współprzyczyną katastrofy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa-Prezydent Miasta (...) | organ_państwowy | pozwany |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 434
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności właściciela za zawalenie się budowli.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej za szkodę wyrządzoną z winy.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Podstawa ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę.
Pomocnicze
k.c. art. 442¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń deliktowych.
k.c. art. 442¹ § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy dłuższego terminu przedawnienia roszczeń wynikających z przestępstwa.
k.c. art. 441 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność solidarną pozwanych.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna o nadużyciu prawa podmiotowego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy pobierania nieuiszczonych opłat sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia jako nadużycie prawa (art. 5 kc) ze względu na okoliczności sprawy. • Niewystarczająca wysokość zadośćuczynienia zasądzonego przez sąd pierwszej instancji. • Odpowiedzialność pozwanych na podstawie art. 434 kc i art. 415 kc. • Podstawa prawna zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 kc.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia. • Brak legitymacji procesowej pozwanej Spółki. • Niewłaściwe zastosowanie art. 448 kc. • Zasądzenie rażąco wygórowanej sumy zadośćuczynienia (przez pozwanych). • Błąd w ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji (przez pozwanych).
Godne uwagi sformułowania
zarzut przedawnienia był zasadny, niemniej jednak jako sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, stanowił w ocenie Sądu Apelacyjnego nadużycie prawa ( art. 5 kc ) • kwota 50 000 złotych nie kompensuje doznanej przez powódkę krzywdy; jest – w okolicznościach sprawy – rażąco niska. • jednoczesnej utraty pięciu bliskich powódce osób, które do chwili tragedii odgrywały istotną rolę w jej życiu.
Skład orzekający
Małgorzata Wołczańska
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Owczarek
sędzia
Lucyna Świderska-Pilis
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zarzut przedawnienia może być uznany za nadużycie prawa w przypadku tragicznych zdarzeń i trudnej sytuacji życiowej powoda. Określenie zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia za śmierć wielu członków rodziny."
Ograniczenia: Ocena nadużycia prawa jest zawsze indywidualna. Wysokość zadośćuczynienia zależy od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy tragicznej katastrofy budowlanej, która pochłonęła wiele ofiar z jednej rodziny, a sąd rozstrzyga o wysokim zadośćuczynieniu, jednocześnie analizując kwestię nadużycia prawa przez pozwanych w kontekście przedawnienia.
“Tragedia w katastrofie budowlanej: Sąd przyznał 120 tys. zł zadośćuczynienia, uznając zarzut przedawnienia za nadużycie prawa.”
Dane finansowe
WPS: 120 000 PLN
zadośćuczynienie: 120 000 PLN
koszty procesu: 3600 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.