I ACa 3030/24Odszkodowanie szkody górnicze utrata wartości nieruchomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka dochodziła odszkodowania za szkody górnicze w nieruchomości oraz za utratę jej wartości rynkowej, wynikające z działalności pozwanej kopalni. Sąd Okręgowy zasądził łącznie 183 216,41 zł, w tym 110 726,41 zł za naprawę szkód i 72 490 zł za utratę wartości nieruchomości. Pozwana wniosła apelację, kwestionując zasadność zasądzenia odszkodowania za utratę wartości nieruchomości. Sąd Apelacyjny, analizując przepisy Prawa geologicznego i górniczego oraz Kodeksu cywilnego, uznał, że roszczenie o utratę wartości nieruchomości jest niezasadne. Stwierdził, że nieruchomość od początku znajdowała się na terenach górniczych, a jej wartość rynkowa zawsze musiała być oceniana z uwzględnieniem tego faktu. Ponadto, uznał roszczenie za przedwczesne, gdyż powódka nie zamierzała sprzedawać nieruchomości, a przyszłe zaprzestanie eksploatacji górniczej może wpłynąć na jej wartość. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, zasądzając jedynie kwotę 110 726,41 zł za szkody naprawcze i oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad odpowiedzialności za szkody górnicze, w szczególności w zakresie utraty wartości nieruchomości i przedwczesności roszczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posadowienia nieruchomości na terenie górniczym od dawna i braku aktywnego oddziaływania kopalni na nieruchomość w momencie orzekania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości, spowodowane jej posadowieniem na terenie objętym działalnością górniczą, jest zasadne i nieprzedwczesne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości z tytułu jej posadowienia na terenach górniczych jest niezasadne i przedwczesne, jeśli nieruchomość od początku znajdowała się na tych terenach i nie wystąpiły aktywne szkody górnicze.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wartość nieruchomości położonej na terenach górniczych zawsze musi być oceniana z uwzględnieniem tego faktu. Brak jest podstaw do porównywania jej z nieruchomościami położonymi poza terenami górniczymi. Ponadto, roszczenie jest przedwczesne, jeśli właściciel nie zamierza sprzedawać nieruchomości, a przyszłe zaprzestanie eksploatacji górniczej może wpłynąć na jej wartość.
Czy pozwana ponosi odpowiedzialność za szkody górnicze w nieruchomości powódki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwana ponosi odpowiedzialność za szkody górnicze, które zostały spowodowane ruchem zakładu górniczego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy ustalił, że pozwana nie kwestionowała swojej legitymacji biernej ani związku przyczynowo-skutkowego między eksploatacją górniczą a szkodami. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne w tym zakresie, zasądzając odszkodowanie za szkody naprawcze.
Jaki jest zakres odpowiedzialności przedsiębiorcy górniczego za szkody spowodowane ruchem zakładu górniczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność obejmuje naprawienie szkody poprzez przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej, a także odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości, jeśli szkoda jest adekwatna i nieprzedwczesna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że odpowiedzialność deliktowa na podstawie art. 435 k.c. wymaga aktywnego oddziaływania na środowisko. Samo istnienie zakładu górniczego na danym terenie nie jest wystarczające do przypisania szkody, jeśli nie towarzyszą temu aktywne działania powodujące uszczerbek.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. T. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
k.c. art. 363 § 1
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody powinno nastąpić bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Prowadzący przedsiębiorstwo wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez ruch przedsiębiorstwa.
p.g.g. art. 144 § 1
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, ale może żądać naprawienia szkody.
p.g.g. art. 144 § 2
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Szkoda spowodowana ruchem zakładu górniczego podlega naprawieniu.
p.g.g. art. 145
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Do naprawienia szkód stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.
Pomocnicze
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Wierzytelności wynikające z ugody nie mogą być przedmiotem obrotu bez zgody przedsiębiorcy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Wzajemne zniesienie lub stosunkowe rozdzielenie kosztów.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w wyroku.
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.g.g. art. 146 § 1
Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze
Odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem zakładu górniczego.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie przeciwnika kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić.
u.k.s.c. art. 113 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pobranie kosztów sądowych od zasądzonego roszczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o utratę wartości nieruchomości jest niezasadne, ponieważ nieruchomość od początku znajdowała się na terenach górniczych, a jej wartość rynkowa zawsze musiała być oceniana z uwzględnieniem tego faktu. • Roszczenie o utratę wartości nieruchomości jest przedwczesne, ponieważ powódka nie zamierza sprzedawać nieruchomości, a przyszłe zaprzestanie eksploatacji górniczej może wpłynąć na jej wartość. • Brak jest aktywnego oddziaływania na środowisko, które uzasadniałoby odpowiedzialność za utratę wartości nieruchomości w rozumieniu art. 435 k.c.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo zasądził odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości, gdyż stanowi ona szkodę rzeczywistą (damnum emergens) wynikającą z działalności górniczej. • Pozwana ponosi odpowiedzialność za utratę wartości nieruchomości, nawet jeśli nie doszło do aktywnego uszkodzenia, a jedynie do obniżenia jej wartości rynkowej z powodu posadowienia na terenie górniczym.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny nie podzielił dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawnej powództwa w zakresie dotyczącym roszczenia odszkodowawczego powódki wywodzonego z tytułu rzekomej utraty wartości nieruchomości, co doprowadziło do zmiany zaskarżonego wyroku w sposób zgodny z żądaniem apelacji strony pozwanej. • W ocenie Sądu Apelacyjnego sam fakt, że na obszarze, na którym pozwana prowadzi działalność górniczą, powódka posiada nieruchomość, nie oznacza, że w ten sposób pozwana ruchem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 435 § 1 k.c. wywołuje powódce szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. • Nie zachodzi także adekwatny związek przyczynowy pomiędzy zlokalizowaniem, istnieniem (statycznym) zakładu górniczego pozwanej, a szkodą w postaci rzekomej utraty wartości nieruchomości.
Skład orzekający
Elżbieta Karpeta
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności za szkody górnicze, w szczególności w zakresie utraty wartości nieruchomości i przedwczesności roszczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji posadowienia nieruchomości na terenie górniczym od dawna i braku aktywnego oddziaływania kopalni na nieruchomość w momencie orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za szkody górnicze i utratę wartości nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości w rejonach górniczych. Zmiana wyroku przez sąd II instancji dodaje jej dynamiki.
“Szkody górnicze: Kiedy utrata wartości nieruchomości nie jest szkodą?”
Dane finansowe
WPS: 183 216,41 PLN
odszkodowanie za szkody naprawcze: 110 726,41 PLN
odszkodowanie za utratę wartości nieruchomości: 72 490 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.