I ACa 296/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa banku o zapłatę ponad 410 tys. zł od pozwanych z tytułu kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF. Pozwani podnosili zarzuty nieważności umowy, abuzywności klauzul dotyczących indeksacji, oprocentowania i przewalutowania, a także zarzuty podstępu, wyzysku i nadzwyczajnej zmiany stosunków. Sąd Okręgowy w Częstochowie zasądził dochodzoną kwotę, uznając umowę za ważną. Pozwani wnieśli apelacje, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił obie apelacje. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał, że klauzule indeksacyjne i oprocentowania nie były abuzywne, ponieważ nie naruszały rażąco interesów pozwanych, mimo naruszenia dobrych obyczajów. Sąd odwoławczy stwierdził również, że nie doszło do podstępu, wyzysku ani nadzwyczajnej zmiany stosunków uzasadniającej zastosowanie art. 357¹ kc. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego zostało uzasadnione zastosowaniem art. 102 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych CHF, ocena abuzywności, ryzyko kursowe, stosowanie art. 385¹ kc i art. 357¹ kc w kontekście umów bankowych.
Orzeczenie dotyczy specyfiki umów indeksowanych kursem CHF i może być mniej bezpośrednio stosowalne do umów denominowanych lub w innych walutach, choć zasady oceny abuzywności pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF, uzależniające wysokość oprocentowania od wewnętrznego kursu wymiany CHF obowiązującego w banku, są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, klauzule te nie są abuzywne, ponieważ nie naruszają rażąco interesów pozwanych, mimo że naruszają dobre obyczaje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule naruszały dobre obyczaje, dając bankowi prawo do ustalania kursu bez jasnych reguł. Jednakże, analiza opinii biegłego wykazała, że różnica w zadłużeniu wynikająca z zastosowanego kursu banku w porównaniu do kursu NBP (z uwzględnieniem godziwej marży) nie była rażąca. Zmiana kursu CHF mieści się w zwykłym ryzyku kontraktowym.
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF, zawierająca klauzule dotyczące indeksacji i oprocentowania oparte na wewnętrznych tabelach kursowych banku, jest nieważna z powodu naruszenia przepisów prawa lub zasad współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa jest ważna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawieranie umów kredytu indeksowanego do waluty obcej jest dopuszczalne prawnie. Klauzule dotyczące indeksacji i oprocentowania, mimo naruszenia dobrych obyczajów, nie były na tyle rażąco krzywdzące dla konsumenta, aby uzasadnić nieważność umowy. Ryzyko kursowe zostało zaakceptowane przez pozwanych.
Czy podstęp, wyzysk lub nadzwyczajna zmiana stosunków uzasadniają uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli lub zmianę warunków umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził brak dowodów na podstępne działanie banku. Termin do uchylenia się od skutków oświadczenia woli z powodu błędu nie został dochowany. Wyzysk również nie został wykazany, a termin do dochodzenia roszczeń z tego tytułu upłynął. Zmiana kursu CHF nie stanowi nadzwyczajnej zmiany stosunków w rozumieniu art. 357¹ kc.
Czy sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia procedury cywilnej, w szczególności poprzez oddalenie wniosków dowodowych?
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zasadnie oddalił wnioski dowodowe, które nie były przydatne do ustalenia stanu faktycznego lub były zbędne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank Spółki Akcyjnej w W. | spółka | powód |
| D. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Ocena klauzul umownych pod kątem abuzywności. Klauzule nieuzgodnione indywidualnie, kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszające jego interesy, nie wiążą konsumenta.
pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Definicja i zasady umowy kredytu, w tym kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty innej niż polska.
Pomocnicze
k.c. art. 56
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli.
k.c. art. 86
Kodeks cywilny
Podstęp jako podstawa uchylenia się od skutków oświadczenia woli.
k.c. art. 388
Kodeks cywilny
Wyzysk jako podstawa żądania zmniejszenia świadczenia, zwiększenia świadczenia lub unieważnienia umowy.
k.c. art. 357¹
Kodeks cywilny
Nadzywczajna zmiana stosunków jako podstawa do oznaczenia sposobu wykonania zobowiązania, wysokości świadczenia lub rozwiązania umowy.
k.p.c. art. 249 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przedstawienie ksiąg i dokumentów przedsiębiorstwa.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wskazywania dowodów przez strony.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 258
Kodeks postępowania cywilnego
Wzywanie świadków.
k.p.c. art. 286
Kodeks postępowania cywilnego
Uzupełnienie opinii biegłego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
u.o.k.k.
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
Lista klauzul abuzywnych.
Konst. art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa i równe traktowanie przez władze publiczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu indeksowanego kursem CHF jest ważna. • Klauzule indeksacyjne i oprocentowania nie są abuzywne w stopniu rażąco naruszającym interesy konsumenta. • Nie doszło do podstępu, wyzysku ani nadzwyczajnej zmiany stosunków. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i nie naruszył procedury.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy kredytu z powodu naruszenia art. 384 kc, 56 kc, 58 kc, 65 kc. • Abuzywność klauzul indeksacyjnych i oprocentowania (§ 1 pkt 1,3,4,5,8 oraz § 14 umowy). • Podstępne praktyki banku i manipulacje finansowe. • Naruszenie art. 32 Konstytucji RP (nierówne traktowanie). • Niewykazanie przez bank faktycznej kwoty doręczonej pozwanym. • Nieuwzględnienie wpłat pozwanych na konto banku. • Niezwrócenie weksla in blanco. • Niewydanie postanowienia o usunięciu niekorzystnych wpisów historii kredytowej. • Nieuwzględnienie wyroków w podobnych sprawach. • Naruszenie art. 249 § 1 kpc. • Naruszenie art. 227 kpc i 232 kpc (nieuznanie dowodów, brak działania sądu z urzędu).
Godne uwagi sformułowania
Pozwani swoje nietrafne decyzje finansowe starali się uzasadnić rzekomymi przestępnymi zabiegami powoda. • Zmiana kursu waluty, co do zasady mieści się w ryzyku kontraktowym, bowiem jest faktem powszechnie znanym, że kurs waluty nie jest wartością stałą, lecz zmienną. • Stwierdzenie nieważności umowy równałoby się nadzwyczajnym wzbogaceniem pozwanych kosztem powoda.
Skład orzekający
Lucyna Świderska-Pilis
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Bohdziewicz
sędzia
Tomasz Tatarczyk
sędzia (delegowany)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych CHF, ocena abuzywności, ryzyko kursowe, stosowanie art. 385¹ kc i art. 357¹ kc w kontekście umów bankowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki umów indeksowanych kursem CHF i może być mniej bezpośrednio stosowalne do umów denominowanych lub w innych walutach, choć zasady oceny abuzywności pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest nadal gorącym tematem dla wielu konsumentów i prawników. Pokazuje ewolucję orzecznictwa w tym zakresie.
“Kredyt CHF: Czy bankowe tabele kursowe to abuzywna klauzula? Sąd Apelacyjny rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 410 584,14 PLN
kapitał z odsetkami: 410 584,14 PLN
odsetki karne: 6987,78 PLN
opłaty i prowizje: 78,9 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.