Orzeczenie · 2026-06-12

I ACa 2869/24Niedozwolone klauzule kredytu indeksowanego bank przegral 5

Sąd

Sąd Apelacyjny w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2026-06-12

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny

abuzywnośćklauzule niedozwolonekredyt frankowyochrona konsumentanieważność umowyobowiązek informacyjnyryzyko kursowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa O. B. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej oraz o zapłatę. Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 27 maja 2024 r. ustalił nieważność umowy, zasądził od banku na rzecz powoda kwotę 208.411,82 zł z odsetkami oraz zasądził koszty procesu. Bank złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów i brak wszechstronności, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 385¹ § 1 k.c. poprzez błędne uznanie klauzul za abuzywne. Bank argumentował, że powód został odpowiednio poinformowany o ryzyku kursowym, a klauzule nie były abuzywne, ponieważ kształtowały się w oparciu o obiektywne czynniki rynkowe. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację banku. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu I instancji. Podkreślono, że informacje przekazane kredytobiorcy były niewystarczające do pełnego rozeznania skali podejmowanego ryzyka, a obowiązek informacyjny banku powinien być ponadstandardowy. Sąd Apelacyjny uznał, że klauzule indeksacyjne, kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy, są abuzywne. Stwierdzono, że po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul umowa nie może być wykonywana, co prowadzi do jej nieważności ex tunc. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące możliwości zastąpienia klauzul średnim kursem NBP czy zastosowania zarzutu zatrzymania. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych i konsekwencji ich nieważności, w tym braku możliwości zastąpienia ich przez sąd i zastosowania zarzutu zatrzymania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, ale jego argumentacja jest szeroko stosowalna do podobnych spraw 'frankowych'.

Zagadnienia prawne (3)

Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej są abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, uzależniając wysokość świadczenia od swobodnej decyzji banku i nie zapewniając konsumentowi pełnego rozeznania ryzyka.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank nie wykonał należycie obowiązku informacyjnego, a mechanizm ustalania kursów walut był niejasny i niepoddający się weryfikacji. Brak transparentności i możliwość jednostronnego ustalania kursów przez bank prowadzi do rażącego naruszenia interesów konsumenta.

Jaki jest skutek uznania klauzul indeksacyjnych za abuzywne w umowie kredytu hipotecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uznanie klauzul indeksacyjnych za abuzywne prowadzi do nieważności całej umowy kredytu, ponieważ postanowienia te określają główne świadczenia stron i po ich wyeliminowaniu umowa nie może być wykonywana.

Uzasadnienie

Po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul umowa nie zawiera wskazania kursu przeliczeniowego ani podstaw do jego obliczenia, co czyni ją niewykonalną od samego początku. Sąd nie może zastępować abuzywnych postanowień innymi mechanizmami.

Czy bank może zastosować zarzut zatrzymania w sporze dotyczącym nieważności umowy kredytu indeksowanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie przez instytucję finansową prawa zatrzymania, uzależniające zwrot zasądzonych kwot od zaoferowania przez konsumenta zwrotu użyczonego świadczenia, stoi w sprzeczności z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Uzasadnienie

Prawo zatrzymania w tym kontekście jest sprzeczne z orzecznictwem TSUE dotyczącym ochrony konsumentów w sporach o klauzule abuzywne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

O. B.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
O. B.	osoba_fizyczna	powód
(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w X.	spółka	pozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Przepis stanowi podstawę do uznania klauzul indeksacyjnych za abuzywne, co prowadzi do ich bezskuteczności.

k.c. art. 385²

Kodeks cywilny

Przepis nakazuje ocenę abuzywności według stanu z chwili zawarcia umowy, co wyklucza wpływ późniejszych zmian kursów walut na ocenę klauzul.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Apelacyjny uznał, że zarzuty naruszenia tego przepisu przez pozwanego dotyczyły odmiennej oceny prawnej ustaleń faktycznych, a nie samej oceny dowodów.

k.p.c. art. 228 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Niezastosowanie przepisu nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż ocena abuzywności klauzul powinna być dokonana według stanu z chwili zawarcia umowy.

k.c. art. 496

Kodeks cywilny

Zarzut zatrzymania nie został uwzględniony, gdyż jego zastosowanie przez bank stało w sprzeczności z orzecznictwem TSUE.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia wezwania do zapłaty, a nie od daty złożenia przez stronę powodową oświadczenia o braku woli dalszego utrzymania umowy.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepis stanowi podstawę do zwrotu świadczeń nienależnych w przypadku nieważności umowy.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepis reguluje świadczenie nienależne, które ma zastosowanie w przypadku nieważności umowy kredytu.

Pr. bank. art. 69 § ust. 2 pkt 4

Prawo bankowe

Umowa kredytu musi określać zasady spłaty, a brak precyzyjnych zasad w przypadku klauzul abuzywnych może prowadzić do nieważności umowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczający obowiązek informacyjny banku w zakresie ryzyka kursowego. • Abuzywność klauzul indeksacyjnych ze względu na brak przejrzystości i możliwość jednostronnego ustalania kursów przez bank. • Nieważność umowy kredytu po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, ponieważ umowa nie może być wykonywana. • Brak możliwości zastąpienia abuzywnych klauzul innymi mechanizmami przez sąd.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. dotyczące dowolnej oceny dowodów. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące uznania klauzul za abuzywne i nieważności umowy. • Zarzut naruszenia art. 228 § 2 k.p.c. dotyczący niezastosowania wiadomości powszechnych o wzroście kursu franka. • Zarzut możliwości zastosowania zarzutu zatrzymania przez bank. • Zarzut dotyczący błędnego naliczania odsetek ustawowych.

Godne uwagi sformułowania

Informacje zawarte w oświadczeniu były niewystarczające, bo nie uświadamiały skali podejmowanego ryzyka. • Nieudzielanie kredytobiorcy szczegółowych informacji dotyczących zasad funkcjonowania takiej umowy i jej skutków musi być uznawane za pozbawiające konsumenta możliwości zorientowania się w skali podejmowanego ryzyka. • Obowiązek informacyjny określany jest nawet jako „ponadstandardowy”, mający dać konsumentowi pełne rozeznanie co do istoty transakcji. • Za uzgodnione indywidualnie można uznawać tylko takie klauzule umowne, na których treść istotnie konsument mógł w praktyce oddziaływać. • Ocena zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, zatem kształtowanie się kursu (...) po zawarciu umowy nie ma wpływu na ocenę abuzywności postanowień. • Postanowienia analogiczne do ocenianych w tej sprawie były wielokrotnie przedmiotem badania Sądu Najwyższego i przesądzone zostało, że tego rodzaju klauzule mają charakter abuzywny. • Wymóg przejrzystości warunków umownych nie może zostać zawężony do ich prostego i zrozumiałego charakteru pod względem formalnym i gramatycznym. • O abuzywnym charakterze spornych klauzul przesądza niejasny i niepoddający się weryfikacji mechanizm ustalania przez pozwanego kursów waluty oraz skonstruowanie umowy w taki sposób, który – na wypadek znaczącej zmiany kursu waluty – zabezpieczał jedynie interesy banku. […]

Skład orzekający

Anna Beniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych i konsekwencji ich nieważności, w tym braku możliwości zastąpienia ich przez sąd i zastosowania zarzutu zatrzymania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, ale jego argumentacja jest szeroko stosowalna do podobnych spraw 'frankowych'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów 'frankowych' i potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą ochrony konsumentów przed abuzywnymi klauzulami bankowymi, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

“Bank przegrał apelację: Sąd potwierdził nieważność umowy kredytu 'frankowego' z powodu abuzywnych klauzul.”

Dane finansowe

WPS: 208 411,82 PLN

kwota główna: 208 411,82 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 8100 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników