I ACa 2739/23Oddalenie apelacji banku klauzule abuzywne kredyt
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę z powództwa N. O. i T. O. przeciwko Bankowi (...) S.A. o zapłatę, w której Sąd Okręgowy w Gdańsku zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 199.999 zł wraz z odsetkami, uznając umowę kredytu za nieważną z powodu klauzul abuzywnych. Pozwany bank złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa cywilnego, prawa bankowego oraz dyrektywy UE dotyczącej nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, a także błędy w ustaleniach faktycznych. Bank wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o zmianę wyroku i oddalenie powództwa. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za bezzasadną. Sąd przyjął ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za własne i uznał zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. za chybione, wskazując, że skarżący nie wykazał, iż wnioski sądu były nielogiczne lub sprzeczne z doświadczeniem życiowym. Podkreślono, że bank nie obalił domniemania, iż umowa nie była indywidualnie negocjowana, a klauzule dotyczące mechanizmu waloryzacyjnego i ryzyka walutowego były abuzywne, co potwierdza bogate orzecznictwo TSUE i SN. Sąd odrzucił również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, uznając go za nieistotny w kontekście stwierdzenia nieważności umowy. Nie uwzględniono zarzutu zatrzymania podniesionego przez bank, powołując się na wyrok TSUE C-424/22, który stoi na przeszkodzie wykładni prawa krajowego uzależniającej możliwość uzyskania przez konsumenta zapłaty od zaofiarowania zwrotu całości otrzymanego świadczenia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło na podstawie art. 98 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych i ryzyka walutowego w umowach kredytowych, skutków stwierdzenia nieważności umowy oraz niemożności podniesienia zarzutu zatrzymania przez bank.
Dotyczy umów kredytowych zawartych z konsumentami na wzorcach bankowych przed nowelizacją prawa bankowego lub w sposób nieindwidualnie negocjowany.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu dotyczące mechanizmu waloryzacyjnego i ryzyka walutowego, oparte na kursach ustalanych jednostronnie przez bank, są klauzulami abuzywnymi w rozumieniu Dyrektywy 93/13/EWG?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienia są klauzulami abuzywnymi, ponieważ są nietransparentne, pozostawiają pole do arbitralnego działania banku, obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem i naruszają równorzędność stron.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że klauzule odwołujące się do kursów walut ustalanych jednostronnie przez bank bez obiektywnych kryteriów są abuzywne. Brak przejrzystości i nieprzewidywalność ryzyka dla konsumenta prowadzą do naruszenia dobrych obyczajów i rażącego naruszenia interesów konsumenta.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul w umowie kredytu konsumenckiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących mechanizmu waloryzacyjnego i ryzyka walutowego może prowadzić do nieważności całej umowy kredytu, a nie tylko do zastąpienia abuzywnych postanowień przepisami prawa.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, opierając się na najnowszym orzecznictwie SN, wskazał, że wyeliminowanie ryzyka kursowego prowadziłoby do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że należałoby ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze, co przemawia za jej całkowitą nieważnością.
Czy bank może skutecznie podnieść zarzut zatrzymania w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może skutecznie podnieść zarzutu zatrzymania, jeśli uzależniałoby to możliwość uzyskania przez konsumenta zapłaty od równoczesnego zaofiarowania przez niego zwrotu całości świadczenia otrzymanego od banku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na wyrok TSUE C-424/22, stwierdził, że prawo zatrzymania nie może stać na przeszkodzie możliwości uzyskania przez konsumenta zapłaty zasądzonej ze względu na skutki restytucyjne stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunków umowy.
Czy umowa kredytu zawarta przy wykorzystaniu wzorca opracowanego przez bank, bez indywidualnych negocjacji, może zawierać klauzule abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa zawarta przy wykorzystaniu wzorca opracowanego przez bank, bez indywidualnych negocjacji, stwarza silne domniemanie, że wprowadzone postanowienia nie zostały indywidualnie uzgodnione i mogą być uznane za abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że wybór przez konsumenta jednej z ofert zaproponowanych przez przedsiębiorcę nie czyni zadość indywidualnemu uzgodnieniu postanowień umownych, a bank nie zdołał obalić domniemania braku indywidualnego uzgodnienia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. O. | osoba_fizyczna | powód |
| T. O. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje klauzule abuzywne jako postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszający jego interesy.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczenia nienależnego, stosowanego w przypadku nieważności umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1 i 3
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej, w tym z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego lub naruszenia przepisów.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, która nie może być sprzeczna z właściwością (naturą) stosunku prawnego, ustawą ani zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 358 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy przeliczeń na walutę obcą i zasad ustalania kursów.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu korzyści uzyskanych bez podstawy prawnej.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności świadczenia.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania wniosków dowodowych przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 387 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przyjmowania ustaleń sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.
pr. bank. art. 69 § 1 i 2
Prawo bankowe
Definiuje umowę kredytu.
pr. bank. art. 111 § 1 pkt 4
Prawo bankowe
Dotyczy obowiązku banków do ogłaszania stosowanych kursów walutowych.
pr. bank. art. 69 § 3
Prawo bankowe
Dotyczy umów o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż polska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule dotyczące mechanizmu waloryzacyjnego i ryzyka walutowego w umowie kredytu są abuzywne. • Umowa kredytu zawarta na wzorcu bankowym, bez indywidualnych negocjacji, jest nieważna z powodu klauzul abuzywnych. • Bank nie może skutecznie podnieść zarzutu zatrzymania w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i błędnych ustaleń faktycznych. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa cywilnego i bankowego. • Zarzut zatrzymania podniesiony przez bank.
Godne uwagi sformułowania
kwestionując ocenę materiału dowodowego zmierza do forsowania własnej interpretacji wydarzeń i okoliczności zawarcia umowy, z pominięciem dorobku orzeczniczego SN i TSUE • nie zostały z niej wyeliminowane klauzule abuzywne dotyczące zawartego w niej mechanizmu waloryzacyjnego wypłaconej powodom kwoty kredytu oraz jego spłaty • indywidualnemu uzgodnieniu postanowień umownych nie czyni zadość wybór przez konsumenta jednej z ofert zaproponowanych przez przedsiębiorcę • określenie wysokości należności obciążającej kredytobiorcę w umowie kredytu powiązanej z walutą obcą z odwołaniem do kursu waluty obcej ustalanego jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów jego oznaczania, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron umowy kredytu. • po wyeliminowaniu tego rodzaju klauzul utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe i przemawia za jej całkowitą nieważnością • art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. […]
Skład orzekający
Małgorzata Zwierzyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych i ryzyka walutowego w umowach kredytowych, skutków stwierdzenia nieważności umowy oraz niemożności podniesienia zarzutu zatrzymania przez bank."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytowych zawartych z konsumentami na wzorcach bankowych przed nowelizacją prawa bankowego lub w sposób nieindwidualnie negocjowany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, z silnym odwołaniem do orzecznictwa TSUE i SN, co czyni ją bardzo istotną dla prawników i konsumentów.
“Bank przegrał apelację: klauzule walutowe w umowie kredytowej uznane za abuzywne, umowa nieważna!”
Dane finansowe
WPS: 199 999 PLN
zapłata: 199 999 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.