I ACA 24/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód S. Ś. domagał się ochrony dóbr osobistych i zadośćuczynienia z tytułu osadzenia w przeludnionych celach więziennych oraz braku zapewnienia należytych warunków bytowych. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił jego powództwo, stwierdzając, że w większości okresów pobytu warunki bytowe były zgodne z przepisami, a część roszczeń majątkowych uległa przedawnieniu. Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelację powoda, podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu pierwszej instancji. Stwierdzono, że powód nie wykazał naruszenia swoich dóbr osobistych w sposób uzasadniający odpowiedzialność pozwanego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że nawet pobyt w celach poniżej normy 3m² na osobę, przy spełnieniu przesłanek z art. 248 § 1 k.k.w., jest zgodny z prawem, a powód nie udowodnił, aby poza tymi okresami doszło do innych naruszeń. Ponadto, sąd uznał za skuteczne podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia części roszczeń majątkowych, a także stwierdził, że powód nie wykazał rozmiaru i intensywności doznanej krzywdy w okresie nieprzedawnionym. W konsekwencji apelacja powoda została oddalona, a on sam obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących warunków bytowych w zakładach karnych, stosowanie przepisów o przedawnieniu roszczeń o ochronę dóbr osobistych, ocena dowodów w sprawach o naruszenie dóbr osobistych.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i interpretacji przepisów k.k.w. oraz k.c. w kontekście warunków penitencjarnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osadzenie w przeludnionej celi więziennej, gdzie powierzchnia na osobę jest mniejsza niż 3m², stanowi naruszenie dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli spełnione są przesłanki z art. 248 § 1 k.k.w. i nie doszło do innych działań represyjnych lub naruszeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy i Sąd Apelacyjny uznały, że nawet pobyt w celach poniżej normy 3m² jest zgodny z prawem, jeśli wynika z zarządzeń dyrektora jednostki penitencjarnej i nie towarzyszą mu inne naruszenia. Kluczowe jest, że powód nie wykazał, aby te warunki miały bezpośredni, negatywny wpływ na jego dobra osobiste w sposób wykraczający poza normalne dolegliwości związane z pozbawieniem wolności.
Czy roszczenia o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie z tytułu pobytu w warunkach naruszających dobra osobiste ulegają przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia majątkowe (zadośćuczynienie) ulegają przedawnieniu zgodnie z art. 442¹ § 1 k.c. (3 lata od dowiedzenia się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej). Roszczenia niemajątkowe (np. o zaniechanie naruszeń, o przeprosiny) nie ulegają przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że roszczenia majątkowe powoda uległy przedawnieniu, ponieważ wniesiono je po upływie 3 lat od okresów, których dotyczyły, a powód nie wykazał, aby dowiedział się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej później. Sąd uznał, że powód miał wiedzę o potencjalnym naruszeniu i osobie odpowiedzialnej w trakcie pobytu w jednostkach penitencjarnych.
Czy brak dostępu do literatury, mediów lub profesjonalnego pełnomocnika w zakładzie karnym może uzasadniać późniejsze dochodzenie roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli powód miał wiedzę o szkodzie i osobie odpowiedzialnej, lub mógł ją uzyskać przy dołożeniu należytej staranności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odrzucił argumentację powoda, że ograniczenia w dostępie do informacji usprawiedliwiają jego późne dochodzenie roszczeń. Podkreślono, że powód przebywał w jednostkach penitencjarnych przez wiele lat i powinien był uzyskać wiedzę o potencjalnych naruszeniach i osobach odpowiedzialnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Dyrektor (...) Służby Więziennej | organ_państwowy | pozwany |
| Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | instytucja | inna |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 442¹ § § 1
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
k.k.w. art. 248 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Reguluje możliwość umieszczenia osadzonych w warunkach przekraczających normę powierzchni celi, pod pewnymi warunkami i z obowiązkiem informowania sądu.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia roszczeń majątkowych. • Niewykazanie przez powoda naruszenia dóbr osobistych w okresie nieprzedawnionym. • Warunki bytowe w jednostkach penitencjarnych były zgodne z prawem. • Brak dowodów na bezpośredni, negatywny wpływ warunków na dobra osobiste powoda.
Odrzucone argumenty
Warunki bytowe w jednostkach penitencjarnych naruszały dobra osobiste powoda. • Sąd Okręgowy nie rozważył wszystkich okoliczności i wniosków dowodowych. • Zarzut przedawnienia został podniesiony nieskutecznie. • Brak dostępu do informacji i pełnomocnika uzasadnia późniejsze dochodzenie roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
zapewnienie przez państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, jednakże osadzenie skazanego w celi w warunkach, w których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m 2 , przy spełnianiu przesłanek określonych w art. 248 § 1 k.k.w. , jest zgodne z prawem • sam fakt istnienia przeludniania w jednostkach penitencjarnych, nie świadczy, że przeludnienie to miało bezpośredni wpływ na naruszenie dóbr osobistych powoda. • pozbawienie wolności nieodłącznie wiąże się z ograniczeniem swobody życiowej, poczucia komfortu i wygody, której brak niejednokrotnie mylnie może być utożsamiany z naruszeniem godności ludzkiej.
Skład orzekający
Edyta Mroczek
przewodniczący-sprawozdawca
Romana Górecka
sędzia
Katarzyna Kisiel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków bytowych w zakładach karnych, stosowanie przepisów o przedawnieniu roszczeń o ochronę dóbr osobistych, ocena dowodów w sprawach o naruszenie dóbr osobistych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i interpretacji przepisów k.k.w. oraz k.c. w kontekście warunków penitencjarnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu praw człowieka i warunków w zakładach karnych, ale rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie dowodów i przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy przeludnione cele więzienne to zawsze naruszenie praw człowieka? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.