I ACA 1469/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o odszkodowanie za utracone korzyści, które powódka J. K. nabyła od P. K. na podstawie umowy przelewu. P. K. domagał się naprawienia szkody wynikającej z wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (SKO) ostatecznej decyzji z dnia 4 marca 2008 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia odmawiającą zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Sąd Okręgowy zasądził od Skarbu Państwa – SKO we W. na rzecz powódki kwotę 137 586,07 zł z odsetkami. Pozwany Skarb Państwa wniósł apelację, podnosząc zarzuty przedawnienia roszczenia, braku podstawy odpowiedzialności (art. 417¹ § 2 k.c.) oraz braku związku przyczynowego. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację, podzielając ustalenia i argumentację Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał, że zarzuty przedawnienia są niezasadne, ponieważ czynności podejmowane przez P. K. (zawezwania do próby ugodowej) skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że wątpliwości co do podmiotu odpowiedzialnego (Gmina W. czy Skarb Państwa) usprawiedliwiały ponowne zawezwanie do próby ugodowej. Sąd Apelacyjny uznał również, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylający decyzję SKO, mimo braku formalnego stwierdzenia nieważności lub umorzenia postępowania w rozumieniu art. 287 p.p.s.a., stanowił wystarczający prejudykat do stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c. Sąd Apelacyjny potwierdził istnienie związku przyczynowego między wadliwą decyzją SKO a szkodą w postaci utraconych korzyści, zasądzając odszkodowanie w wysokości ustalonej przez biegłego. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną, interpretacja art. 417¹ § 2 k.c. w kontekście orzeczeń sądów administracyjnych, przerwanie biegu przedawnienia przez kolejne zawezwania do próby ugodowej.
Specyfika stanu faktycznego dotyczącego zezwolenia na sprzedaż alkoholu; konieczność wykazania niezgodności decyzji z prawem i związku przyczynowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwa decyzja administracyjna, która została uchylona przez sąd administracyjny, ale bez formalnego stwierdzenia nieważności lub umorzenia postępowania, może stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa na podstawie art. 417¹ § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie sądu administracyjnego uchylające decyzję, nawet jeśli nie prowadziło do formalnego stwierdzenia nieważności lub umorzenia postępowania w rozumieniu art. 287 p.p.s.a., może stanowić prejudykat do dochodzenia odszkodowania, jeśli wykazano niezgodność decyzji z prawem i szkodę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że uchylenie decyzji przez NSA, mimo że postępowanie nie zostało formalnie umorzone, a decyzja nie została stwierdzona jako nieważna, stanowiło wystarczający dowód niezgodności decyzji z prawem. Wskazano, że w specyficznych okolicznościach, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z powodu upływu czasu, można uznać, że doszło do sytuacji zbliżonej do umorzenia, co pozwala na dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 2 k.c. i art. 287 p.p.s.a.
Czy roszczenie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez wadliwą decyzję administracyjną uległo przedawnieniu, biorąc pod uwagę kolejne zawezwania do próby ugodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ kolejne zawezwania do próby ugodowej skutecznie przerwały bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że zarzut przedawnienia jest nieuzasadniony. Podkreślono, że P. K. podejmował czynności zmierzające do dochodzenia roszczenia (zawezwania do próby ugodowej), które zgodnie z art. 123 k.c. przerywają bieg przedawnienia. Wskazano, że wątpliwości co do podmiotu odpowiedzialnego (Gmina W. vs. Skarb Państwa) oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego uzasadniały ponowne zawezwanie do próby ugodowej, co nie stanowiło nadużycia prawa procesowego.
Kto ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarb Państwa, reprezentowany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jako organ quasi-sądowy i państwowa jednostka organizacyjna, działało w imieniu Skarbu Państwa. Ostateczna decyzja SKO była bezpośrednią przyczyną szkody, co skutkuje odpowiedzialnością Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. w zw. z art. 417¹ § 2 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Określa ogólne przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, licząc od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, z dziesięcioletnim terminem maksymalnym od dnia zdarzenia wywołującego szkodę.
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnił się ze spełnienia świadczenia, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
p.p.s.a. art. 287
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konkretyzuje podstawy odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę w sytuacjach, gdy sąd administracyjny uchylił decyzję, a organ umorzył postępowanie, lub stwierdził nieważność aktu, albo ustalił przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Wskazuje, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Określa podmiot odpowiedzialny za szkodę.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje prawną odpowiedzialność władzy publicznej za szczególne przypadki wyrządzenia szkody wskutek podejmowania oraz zaniechania dokonania czynności konwencjonalnych o charakterze władczym.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Jest przepisem szczególnym wobec art. 417 § 1 k.c.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Odwołuje się do szkody powstałej wskutek wydania decyzji ostatecznej.
k.c. art. 124 § 1
Kodeks cywilny
Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.
k.c. art. 124 § 2
Kodeks cywilny
W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia od dłużnika niezwłocznie po wezwaniu go do wykonania zobowiązania.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że związek przyczynowy między szkodą a decyzją SKO istniał.
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 145
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy umorzenia postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości.
u.w.t.p.a. art. 18 § 3a
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Przepis, którego błędne zastosowanie przez organy administracji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji odmawiającej zezwolenia na sprzedaż alkoholu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwa decyzja administracyjna SKO była podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu dzięki skutecznym czynnościom przerywającym bieg terminu. • Wyrok NSA uchylający decyzję administracyjną stanowił wystarczający prejudykat do stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem. • Istniał adekwatny związek przyczynowy między wadliwą decyzją a szkodą w postaci utraconych korzyści. • SKO, jako organ państwowy, działało w imieniu Skarbu Państwa.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia. • Brak podstawy odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417¹ § 2 k.c. • Brak związku przyczynowego między decyzją SKO a szkodą. • Błędne zastosowanie art. 481 § 1 k.c. w zakresie odsetek.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowi niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. • Uchylenie decyzji administracyjnej bez stwierdzenia jej nieważności albo bez umorzenia postępowania przez organ ponownie rozpoznający sprawę, nie stanowi takiego prejudykatu. • Zawezwanie do próby ugodowej stanowi czynność przedsięwziętą przed sądem bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia. • Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowi bowiem organ quasi sądowy, z uwagi na spełniane przez siebie funkcje orzecznicze i zapewnienie dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym. • Wadliwa wykładnia i w konsekwencji błędne zastosowanie przepisu materialnego prawa administracyjnego. • Postępowanie administracyjne co do okresu przeszłego stało się bezprzedmiotowe.
Skład orzekający
Jacek Gołaczyński
przewodniczący-sprawozdawca
Adam Jewgraf
sędzia
Anna Guzińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną, interpretacja art. 417¹ § 2 k.c. w kontekście orzeczeń sądów administracyjnych, przerwanie biegu przedawnienia przez kolejne zawezwania do próby ugodowej."
Ograniczenia: Specyfika stanu faktycznego dotyczącego zezwolenia na sprzedaż alkoholu; konieczność wykazania niezgodności decyzji z prawem i związku przyczynowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe batalie prawne i wadliwe decyzje administracyjne mogą prowadzić do znaczących szkód finansowych, a także jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej państwa i procedur przerywających przedawnienie.
“Skarb Państwa zapłacił ponad 137 tys. zł odszkodowania za błąd urzędników. Kluczowa była decyzja o zezwoleniu na sprzedaż alkoholu.”
Dane finansowe
WPS: 259 726,47 PLN
odszkodowanie za utracone korzyści: 137 586,07 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
Sektor
handel detaliczny
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.